Uzasadnienie
M. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 16.288 zł, skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, jednakże nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Jego jedyny majątek stanowi garaż, z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Jest bezrobotny i nie osiąga żadnego dochodu i nie ponosi żadnych wydatków. Ponadto w ramach dodatkowych oświadczeń majątkowych pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 28 kwietnia 2016 roku wskazał, że skarżący nie posiada rachunków bankowych, zamieszkuje w nieruchomości stanowiącej własność jego teściowej, która umożliwia mu czasowe w niej przebywanie. Nie jest także zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń. Nie posiada środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na swoje utrzymanie.
Uzyskuje jedynie pomoc od teściowej w postaci żywności, środków czystości i ubrań. Z żoną pozostaje w separacji faktycznej. Z tego względu, a także z uwagi na fakt, że pozostaje on w ustroju rozdzielności majątkowej z żoną, nie może wymóc na niej podania informacji dotyczących jej majątku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w sierpniu 2014 roku i od tamtej pory nie osiągnął żadnego dochodu, nie składał także deklaracji podatkowych. Wobec skarżącego jest prowadzona egzekucja administracyjna, wysokość dochodzonej wierzytelności wraz z odsetkami wynosi ponad 11 mln zł. Na potwierdzenie tej okoliczności pełnomocnik załączył do pisma zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z dnia 25 stycznia 2016 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenia prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, pozostaje z nią w separacji faktycznej i w ustroju rozdzielności majątkowej. Z tych powodów nie posiada informacji dotyczących jej majątku. Natomiast jego jedyny majątek stanowi garaż. Skarżący korzysta z pomocy materialnej udzielanej mu przez teściową, u której zamieszkuje. Nie posiada rachunków bankowych, nie jest także zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń. Nie posiada środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na swoje utrzymanie. W sierpniu 2014 roku skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i od tamtej pory nie osiągnął żadnego dochodu, nie składał także deklaracji podatkowych. Ponadto wobec skarżącego jest prowadzona egzekucja administracyjna, wysokość dochodzonej wierzytelności wraz z odsetkami wynosi ponad 11 mln zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (16.288 zł), referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny i na tej podstawie przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
DB