Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 2 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 281/10

Uzasadnienie

I SA/Łd 281/10

Pismem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P., na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wezwał "A" spółkę jawną – M. M., Z. T., S. P. do uregulowania, w terminie siedmiu dni, zaległości podatkowych z tytułu podatku akcyzowego (w łącznej kwocie 310.624,- zł wraz z należnymi odsetkami), które powstały na skutek wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzji z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...].

Organ ten stwierdził ponadto, że nieustosunkowanie się do postanowień niniejszego wezwania skutkować będzie wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego.

Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. Spółka zwróciła się do organu celnego o usunięcie naruszenia prawa, jakie nastąpiło w związku z nieuprawnionym i niezasadnym wystosowaniem powyższego wezwania do zapłaty zaległości w podatku akcyzowym.

W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Celnego w P. w piśmie z dnia [...] uznał, iż wystosowane wezwanie w żaden sposób nie narusza prawa.

W dniu 8 lutego 2010 r. Spółka "A" złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na działanie Naczelnika Urzędu Celnego w P., polegające na wystosowaniu do Spółki pisma (wezwania) z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, iż postępowanie organu podatkowego polegające na potraktowaniu określonej, a nie ustalonej kwoty zobowiązania podatkowego, wynikającej z nieostatecznej decyzji podatkowej i potraktowanie tych należności jako zaległości na podstawie art. 51 Ordynacji podatkowej, jest bezpodstawne. Tak samo nieuprawnione jest ostrzeżenie zawarte w doręczonym piśmie, z którego Naczelnik Urzędu Celnego wywodzi skutek w postaci cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 239 Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna organu podatkowego nie podlega wykonaniu.

Spółka uznała zatem, że przysługiwało je prawo do wniesienia skargi na powyższe wezwanie na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1270 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego w P. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Treść skargi wskazuje, że strona zaskarżyła do sądu administracyjnego akt w postaci wezwania z dnia [...] do uiszczenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym, którego podstawę oparto na przepisie art. 155 Ordynacji podatkowej. Z treści tego wezwania skarżąca spółka wywodzi nałożenie na nią obowiązku w postaci zapłaty określonych należności pieniężnych.

Z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zatem katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, poddanych kontroli sądów administracyjnych, ma charakter zamknięty.

Wezwanie w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej niewątpliwie nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 5 do 8, gdyż nie zostało w nich wprost wymienione.

Należałoby zatem rozważyć, czy wezwanie z jakim mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie (wyrok z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 709/09; T. Woś [w]: Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W-wa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom:

1. nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.,
2. powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.,
3. powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej,
4. powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa - co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96 niepubl.). Powyższe akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. B. Adamiak [w]: publikacji: "Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a) - Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 /5/ 2006).

Odnosząc powyższe kryteria do zaskarżonego aktu należy stwierdzić, iż nie nakłada on żadnych uprawnień lub obowiązków na stronę w sensie materialnoprawnym. Podatnik nie może zatem skarżyć tego rodzaju czynności (aktu), gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest wezwanie.

W ocenie Sądu wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] stanowi pewnego rodzaju "wezwanie do zapłaty" należności, a więc przypomnienie podatnikowi o istniejącym zobowiązaniu podatkowym. Nie może ono być uznane za "inny akt lub czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez co nie może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Należy przy tym dodać, iż strona nie jest też pozbawiona możliwości obrony swoich praw, gdyż jeżeli nie zgadza się z określonym zobowiązaniem podatkowym może złożyć odwołanie od decyzji wymiarowych (co uczyniła), a następnie skargę do sądu administracyjnego. Taka sama droga prawna będzie przysługiwała Spółce w przypadku, gdy nie będzie zgadzała się z decyzją odbierającą jej prawo do prowadzenia składu podatkowego.

Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę odrzucić.

A.K.