Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2016 roku Prezydent Miasta Z. ustalił T. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok w kwocie 45.758,00 zł po zaokrągleniu, opodatkowując następujące przedmioty:
budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 2.048,36m2 x stawka 20,00 zł za 1 m2 = 40.967,20 zł, budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 5.000 zł xstawka2%= 100,00 zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 5.863,00 m x stawka 0,80 zł za 1 m2 = 4.690,40 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] czerwca 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy ocenił, że w przedmiotowej sprawie po przeprowadzanych pracach budowlanych na podstawie odpowiedniego pozwolenia na budowę (rozbudowę, nadbudowę, przebudowę) ma dopiero dojść do zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków na mieszkalne, a podatnik nie przedstawił ostatecznej decyzji wydanej przez organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na podstawie której trwale wyłączono budynek lub jego część z użytkowania. Tym samym organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że budynki na nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, będąc w posiadaniu przedsiębiorcy.
Ponadto zdaniem Kolegium prowadzenie przez przedsiębiorcę prac remontowych i adaptacyjnych, nawet zmieniających w przyszłości sposób wykorzystywania obiektu, świadczy o związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podkreślił, że z wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (www.firma.gov.pl) wynika że podstawą działalności gospodarczej podatnika jest prowadzenie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Prace budowlane w obiektach wymagających przebudowy i remontu mieszczą się w przedmiocie jego działalności, a zatem trudno jest mówić, iż nieruchomości nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, bowiem były w sposób faktyczny wykorzystywane przez niego. Kolegium podkreśliło, że w przypadku remontów, czy modernizacji budynków, mamy do czynienia z całkowicie odmienną sytuacją, niż w przypadku nowych budynków.
W przypadku takich obiektów nowych początek obowiązku powstaje, zgodnie z art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Oznacza to, że do końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło zakończenie budowy, ewentualnie rozpoczęcie użytkowania, nie istnieje w ogóle obowiązek podatkowy. Inaczej jest w przypadku budynków istniejących, które są remontowane, czy modernizowane, bowiem w takim wypadku obowiązek istnieje przez cały czas trwania prac remontowych lub modernizacyjnych, a takie prace nie wpływają na obowiązek podatkowy w tym zakresie. Prowadzenie prac budowlanych, polegających na przebudowie budynku nie powoduje, że budynek ten nie będzie zaliczony do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wyrokiem z 16 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. M. na decyzję SKO w Ł. z [...] czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu organy podatkowe dowiodły, że skarżący jest przedsiębiorcą. Okoliczność ta jest wystarczająca w świetle art. 1a pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. do stwierdzenia, że budynki podatnika położone w Z., jako budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd ocenił, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania wyłączenia wynikające z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. ponieważ przedmiotowe budynki nie są budynkami mieszkalnymi oraz nie została wobec nich wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Z ewidencji gruntów i budynków wynika że wszystkie budynki, które posiada skarżący mają funkcję inną niż mieszkalna.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji wadliwy jest pogląd skarżącego, zgodnie z którym prowadzenie domu opieki długoterminowej dla osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, jest regulowane przez przepisy ustawy o pomocy społecznej co oznacza, że działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie była, nie jest i nie będzie prowadzona w tych budynkach. Prowadzenie domu opieki długoterminowej dla osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, jest bowiem działalnością gospodarczą.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej T. M. postanowieniem z 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę przyjmując, iż decyzja nie została doręczona skarżącemu i nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ skarżącemu 10 sierpnia 2017 r., za pośrednictwem platformy e-PUAP, doręczono dokument elektroniczny podpisany przez pracownika organu odwoławczego podpisem elektronicznym, do którego załączono plik pdf zawierający zeskanowaną decyzję organu, która nie była podpisana w sposób elektroniczny, albowiem posiadała odręczny podpis składu orzekającego. Tymczasem doręczając decyzję za pośrednictwem platformy ePUAP SKO powinno ją sporządzić w formie dokumentu elektronicznego i opatrzyć kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi albo podpisami zaufanymi członków Kolegium wydających tę decyzję.
W konsekwencji prawomocnego orzeczenia NSA SKO w Ł. ponownie doręczyło decyzję z [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnikowi strony za pośrednictwem poczty.
W skardze do sądu administracyjnego T. M. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 7 w związku z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości położonej w Z., której częściami składowymi są budynki będące przedmiotem wchodzącymi w skład kwoty ustalonej wysokości zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy przeprowadzenie oględzin było niezbędne do ustalenia, czy części składowe nieruchomości powinny były być przedmiotem opodatkowania co do zasady, w szczególności zaś stawką właściwą dla prowadzenia działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji błędnie ustaliły, że doszło do powstania obowiązku podatkowego dotyczącego budynków należących do skarżącego. W dniu przeprowadzenia oględzin nieruchomości tj. 19 października 2016 r., budowle były nadal poddawane pracom remontowym i z uwagi na ich stan nie zachodziły warunki do wystąpienia do właściwego organu nadzoru budowlanego ze zgłoszeniem, o którym mowa w art. 54 prawa budowlanego, czy też przystąpienia do użytkowania budynku w myśl art. 55 prawa budowlanego.
Skarżący podkreślił, że obiekt będący przedmiotem sporu z uwagi na przedstawione w toku postępowania podatkowego i odwoławczego braki, uszkodzenia i defekty udokumentowane przedłożonymi dowodami nie spełnia definicji budynku wskazanego w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a tym samym nie może stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Dodatkowo skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19, zgodnie z którym art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są nieruchomości lub obiekty budowlane m.in. w postaci budynków lub ich części.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Dany obiekt budowlany jest opodatkowany jako budynek wówczas, gdy ma cechy wynikające z ustawowej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.. W rozumieniu ustawy podatkowej jest "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Jeżeli więc obiekt budowlany ma te elementy, to jest budynkiem w rozumieniu ustawy.
Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi, w tym oględzin nieruchomości i materiału fotograficznego wynika, że sporne obiekty są trwale związane z gruntem, posiadają fundamenty i ściany oraz dach (zawalony).
Z decyzji nr [...] Starosty Z. z 9 maja 2016r. wynika też wprost, że skarżącemu udzielono pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę, nadbudowę i przebudowę dwóch istniejących budynków biurowych. Ostateczna decyzja administracyjną ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. i korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności).
W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić – bez przeprowadzenia przeciwdowodu – istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 194 § 1 O.p.
Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Dzięki temu domniemaniu dowód urzędowy skraca i upraszcza postępowanie dowodowe. Nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ podatkowy nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie. Nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. Treść dokumentu urzędowego podlega jednak pewnego rodzaju ocenie organu podatkowego. Wszak organ podatkowy musi zapoznać się z treścią dokumentu, ażeby sformułować określone wnioski, które mogą mieć znaczenie dla sprawy. Niemniej jednak ocena ta nie może wiązać się z wartościowaniem i nieskrępowaną weryfikacją dokumentu urzędowego. Do czasu wzruszenia domniemania organ podatkowy jest związany dokumentem urzędowym.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, by strona skarżąca przedstawiła kontrdowody pozwalające obalić domniemania wynikające z cytowanej decyzji, w tym także co do tego, że jej przedmiotem są budynki, a nie jakiekolwiek inne obiekty budowlane.
Skoro tak, to nasuwa się nieodparty wniosek, że w roku 2016 r. skarżący był właścicielem budynków istniejących już we wcześniejszych okresach rozliczeniowych podatku od nieruchomości. W związku z tym w sprawie nie ma zastosowania art. 6 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym, jak wyżej wskazano, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Regulacja powyższa dotyczy bowiem nowo wybudowanych budynków, a nie istniejących już w poprzednich latach podatkowych.
Z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa nie ma znaczenia argumentacja strony skarżącej, że w przedmiotowych budynkach, ze względu na ich zły stan techniczny, nie była prowadzona działalność gospodarcza.
Z dniem 1 stycznia 2016 r. art. 1a ust. 2a punkt 3 u.p.o.l. na podstawie art. 1a ust. 2a dodany przez art. 9 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz.U.2015.1045) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 stycznia 2016 r. otrzymał następujące brzmienie: do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Zapis ten zastąpił obowiązujące uprzednio unormowanie z art. 1a ust.1 punkt 3, zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Tak więc od roku 2016 r. obowiązuje regulacja, w myśl której do budynków związanych z działalnością gospodarczą nie zalicza się tych budynków wobec których została wydana decyzja administracyjna o rozbiórce danego obiektu. Zmiana powyższa zakończyła spory i wątpliwości interpretacyjne dotyczące poprzedniego wyłączenia operującego, jak wyżej wskazano, formułą, że dany obiekt nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Oznacza to, że od 1 stycznia 2016r. w podatku od nieruchomości za budynek niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej może być uznany tylko taki budynek znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy, wobec którego została wydana decyzja administracyjna o rozbiórce danego obiektu. W aktach sprawy brak jest danych na temat istnienia w obrocie prawnym takiej decyzji, wobec czego omawiana argumentacja skargi nie może być uznana za uzasadnioną.
Nie ma również racji strona skarżąca wywodząc, że znajduje zastosowanie w sprawie wyrok TK z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt SK 39/19. Orzeczenie to stwierdziło niekonstytucyjność regulacji, w myśl której o związaniu budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie budynku przez przedsiębiorcę. W rozpoznawanej sprawie to nie posiadanie spornych budynków decydowało o tymże związaniu, lecz realnie prowadzona działalność gospodarcza.
Zważyć należy, że w ramach prowadzonej działalności skarżący zajmuje się przede wszystkim prowadzeniem robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych co oznacza, że roboty prowadzone rzez skarżącego na spornych budynkach stanowiły wykonywanie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Stąd też powyższy wyrok TK nie znajduje zastosowania w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.
Ake.