Uzasadnienie
Wyrokiem z 1 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargą A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne kwartały 2011 roku oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku.
W dniu 11 września 2015 roku podatniczka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z najmu w wysokości 1.600 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielka mieszkania o powierzchni 53 m2 położonego w Ł., w którym zamieszkuje, mieszkania o powierzchni ok. 39 m2 w W., które wynajmuje oraz dwóch nieruchomości rolnych o powierzchni ok 1 ha i ok. 2 ha oraz ½ nieruchomości o powierzchni ok. 1, 7 ha zabudowanej starym budynkiem po internacie. Zarządzeniem z 24 września 2015 roku pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych wnioskodawczyni za 2014 rok, udokumentowanie wysokości dochodów z tytułu najmu, wskazanie wartości posiadanego majątku nieruchomego, udokumentowanie wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych i innych stałych obciążeń związanych z posiadanym majątkiem nieruchomym, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że wartość posiadanego przez nią majątku nieruchomego wynosi ok. 600.000 zł. Oświadczył, że umowa najmu lokalu w W. została zawarta na czas określony do 30 września 2015 roku i nie została przedłużona. Wnioskodawczyni nie posiada kopi umowy najmu, ale uzyskuje z niej dochody w wysokości wskazanej w formularzu PPF. Skarżąca udokumentowała miesięczne wydatki związane z posiadanymi lokalami mieszkalnymi na łączną kwotę ok. 950 zł (czynsze, opłaty za prąd i gaz). Dodatkowo pełnomocnik skarżącej wskazał, że reguluje ona w ratach swoje zaległe zobowiązania wobec ZUS miesięczna rata spłacanych zaległości wynosi 49 zł, fakt ich spłaty znajduje potwierdzenie w nadesłanej historii rachunku bankowego skarżącej, którego saldo na dzień 2 października 2015 roku wynosiło 19,73 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że A. S. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego aktualnych źródeł utrzymania strona nie wskazał. Wartość posiadanego przez wnioskodawczynię majątku nieruchomego zamyka się kwotą ok. 600.000 zł. Z oświadczeń skarżącej wynika, że do września br. źródłem jej utrzymania był dochód z najmu mieszkania położonego w W. w wysokości 1.600 zł brutto (1.464 zł netto), okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentowała, nie wskazała także źródeł swojego aktualnego utrzymania po rozwiązaniu umowy najmu. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni co miesiąc ponosi koszty utrzymania dwóch mieszkań w udokumentowanej wysokości ok. 950 zł spłaca raty z tytułu zaległości w ZUS 49 zł miesięcznie.
W ocenie referendarza sądowego gołosłowne oświadczenie skarżącej dotyczące posiadanych na utrzymanie dochodów w kontekście ponoszonych kosztów utrzymania oraz wartości posiadanego majątku budzi uzasadnione wątpliwości co do swej wiarygodności i dlatego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Fakt posiadania rozległego majątku nieruchomego generuje także konieczności ponoszenia kosztów jego utrzymanie w postaci choćby podatków, których skarżąca mimo wezwania w tym zakresie nie udokumentowała.
Należy także wskazać, że strona w toku dotychczasowego postepowania samodzielnie ponosiła jego koszty w wysokości (2.100 zł) i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, mimo, że deklarowane przez nią dochody nie mogły stanowić źródeł pokrycia tych wydatków, nie pozwalały też na poczynienie oszczędności na te cele, a w swoim wniosku o prawo pomocy strona nie wskazała na gwałtowne pogorszenie swojej sytuacji materialnej w toku postepowania. W rozstrzyganej sprawie źródła bieżącego utrzymania wnioskodawczyni pozostają niewyjaśnione (braku umowy najmu dokumentującej dotychczasowe dochody z tego tytułu, nie wskazanie przez stronę źródeł swojego aktualnego utrzymania), powyższe czyni niemożliwym dokonanie rzetelnej oceny możliwości finansowych skarżącej w celu ustalenia czy uiszczenie obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł może spowodować zagrożenie, dla możliwości pokrycia kosztów jej niezbędnego utrzymania.
Należy także podkreślić, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca posiadająca znacznej wartości majątek wolny od obciążeń nie należy do tego kręgu podmiotów.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
E.J.