Uzasadnienie
W dniu 3 lutego 2010 roku D.P. i R.P. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 31.154 zł podatnicy złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, bowiem nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W złożonych na urzędowym formularzu PPF oświadczeniach o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje uczących się dzieci. Obecnie jedynym źródłem utrzymania rodziny jest pomoc uzyskiwana z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do niego oraz stypendiów szkolnych dla dzieci skarżących, której miesięczna wysokość wynosi około 609 zł, a także pomoc rodziny. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z kolei Spółka z o.o. A, której skarżący jest prezesem, nie prowadzi obecnie żadnej faktycznej działalności. Z tytułu pełnienia tej funkcji podatnik nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Rodzina nie posiada żadnego majątku, oszczędności. Nie dysponuje także akcjami i obligacjami Skarbu Państwa. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej B oraz pod nazwą C, stanowiąca wcześniejsze źródło utrzymania rodziny, została zlikwidowana. Konta bankowe zostały zablokowane, m.in. przez Urząd Skarbowy. Nieruchomość przy ul. A została zajęta przez komornika.
Jednocześnie skarżący wskazali, że co dwa miesiące ponoszą koszty utrzymania mieszkania (300 zł), wydatki związane z płatnościami za wodę (30 zł) oraz z zakupem najskromniejszego wyżywienia i realizacją minimalnych potrzeb rodziny, a także wydatki związane z utrzymaniem i wychowaniem dzieci. Podkreślili przy tym, że z uwagi na trudną sytuację majątkową rodziny pełnomocnik zgodził się nie egzekwować żadnego wynagrodzenia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje troje uczących się dzieci. Obecnie jedynym źródłem utrzymania rodziny jest pomoc uzyskiwana z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., której miesięczna wysokość wynosi około 609 zł, a także pomoc dalszej rodziny. Co dwa miesiące małżonkowie ponoszą koszty utrzymania mieszkania (300 zł), wydatki związane z płatnościami za wodę (30 zł) oraz z zakupem najskromniejszego wyżywienia i realizacją minimalnych potrzeb rodziny, a także wydatki związane z utrzymaniem i wychowaniem dzieci.
Skarżąca jest przy tym osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z kolei Spółka z o.o. A, której skarżący jest prezesem, nie prowadzi obecnie żadnej faktycznej działalności. Z tytułu pełnienia tej funkcji podatnik nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Skarżący nie posiadają żadnego majątku. Prowadzona działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej B oraz pod nazwą C, stanowiąca wcześniejsze źródło utrzymania rodziny, została zlikwidowana. Konta bankowe zostały zablokowane, m.in. przez Urząd Skarbowy. Nieruchomość przy ul. A została zajęta przez komornika.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wnioski skarżących zasługują na uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)