Uzasadnienie
W dniu 19 lutego 2014 roku K. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]roku określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 roku oraz orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości zlikwidowanej spółki jawnej. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że K.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ze swoją matką, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace wnioskodawcy w wysokości 1.115 zł brutto miesięcznie oraz emerytura jego matki w wysokości 1.016 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 46 m2 należącym do jego mamy. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą ok. 480 zł miesięcznie (czynsz, prąd, gaz, telefon i telewizja), do tego dochodzą wydatki na leki matki wnioskodawcy w wysokości 63 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył także że dobrowolnie tytułem alimentów na dwoje dzieci łoży kwotę 500 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. S. wskazał, że wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą ok. 2.250 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania zamykają się kwotą ok. 480 zł (czynsz, prąd, gaz, telewizja, telefon), do tego dochodzą wydatki na leki matki wnioskodawcy w wysokości 63 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca co miesiąc uiszcza alimenty na dwoje dzieci w wysokości 500 zł w. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100.000 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny.
Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania, pokrywanymi przez pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matkę, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 200 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania stanowiącą ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
ak