Uzasadnienie
I SA/Łd 338/06
Wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 368/05, w sprawie ze skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialności A w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zważył, że zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było ustalenie, iż określony dla M. i M. P. wymiar podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok, stanowiący podstawę do orzeczenia odpowiedzialności skarżącej spółki z o.o. A za zaległości podatkowe M. P. nie jest ostateczny w administracyjnym toku instancji. Jak bowiem wynika z akt sprawy Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Łd 493/01, wyrok tego Sądu z dnia 11 grudnia 2001 r. oddalający skargę wyżej wymienionych podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. został w wyniku rozpatrzenia rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sadu Najwyższego uchylony do ponownego rozpatrzenia sprawy. Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808/04 została uchylona decyzja wymiarowa Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., a także wyrokiem z tego samego dnia w sprawie sygn. akt I SA/Łd 807/04 została uchylona decyzja w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za 1995 r. W wyroku z dnia 18 maja 2005 r. Sąd nadmienił nadto, że od wyroku Sądu wydanego w sprawie I SA/Łd 808/04, strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną wyrażając pogląd, iż winno nastąpić stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wymiarowej organu podatkowego.
Z uzasadnienia cytowanego wyroku wynika ponadto, że Sąd uznał, iż zaskarżona w tejże sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. orzekająca odpowiedzialność podatkową spółki z o.o. A za zaległości podatkowe M. i M. P. tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. została wydana bez dostatecznej podstawy prawnej, a co najmniej przedwcześnie.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił z urzędu postępowanie toczące się na skutek uchylenia przez Sąd wyżej wymienionej decyzji, wskazując, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Sąd. Przytaczając wyżej wskazaną argumentację Sądu, organ zaznaczył, że skarga kasacyjna wniesiona w sprawie I SA/Łd 808/04, do chwili wydania postanowienia o zawieszeniu, nie została rozpatrzona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że sprawa tocząca się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, ze względu na związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia materialnoprawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (uchylenie decyzji określającej wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych M. i M. P.), a orzeczeniem o odpowiedzialności A Spółki z o.o. za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiące zobowiązanie podatkowe M. i M. P..
Spółka K wniosła zażalenia na powyższe postanowienie.
Pismem z dnia 13 września 2005 r. skarżąca spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) z wezwaniem do wykonania wyroku z dnia 18 maja 2005 r. i załatwienia sprawy.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., obszernie przytaczając stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem treści uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Łd 368/05, poinformował Spółkę, że efektem wykonania wyroku z dnia 18 maja 2005 r. jest postanowienie o zawieszeniu postępowania, bowiem na tym jego etapie nie ma możliwości wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał będące przedmiotem zażalenia postanowienie w mocy.
Pismem z dnia 7 listopada 2005 r. spółka K ponownie wezwała organ podatkowy do wykonania wyroku i załatwienia sprawy. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko.
W dniu 6 lutego 2006 r. spółka K wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z jednoczesnym żądaniem wymierzenie temu organowi grzywny w trybie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze względu na treść żądania skarżącej spółki skargi rozdzielono – skargę na bezczynność zarejestrowano pod sygnaturą I SAB/Łd 1/06.
W uzasadnieniu skargi o wymierzenie organowi grzywny skarżąca spółka podniosła, że poprzez prawomocne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. powstał nowy stan prawny, który winien stanowić podstawę do dokonania merytorycznej analizy stanu sprawy przez organ odwoławczy. Organ obowiązany jest do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a niewątpliwie, w ocenie strony skarżącej, zawieszenie postępowania powoduje dodatkową zbędną zwłokę w załatwieniu sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., będąc związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sygn. akt I SA/Łd 368/05, wydał postanowienie wbrew prawu i wprowadził się w stan bezczynności zawieszając postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu o zawieszeniu postępowania oraz w pismach stanowiących odpowiedzi na wezwania kierowane do organu przez skarżącą spółkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Postanowienia art. 154 pozostają w związku z częstym niewykonywaniem albo niewłaściwym lub opieszałym wykonywaniem wyroków sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej i przewidują uprawnienia sądu mające na celu wymuszenie wykonania przez konkretny organ administracji publicznej wyroku sądowego, pozostające obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi tego sądu. Są to uprawnienia dyscyplinujące organ administracji publicznej i represyjne w stosunku do niego.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 154 mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2, art. 146-148 lub art. 150 skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wydanie stosownego aktu nie musi bowiem oznaczać rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną zgodnie z żądaniami podatnika.
Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednakże, jak słusznie zauważył organ podatkowy, z uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Łd 368/05 nie wynika, że na organie spoczywał obowiązek wydania na tym etapie postępowania decyzji co do istoty sprawy. Wręcz przeciwnie – Sąd wskazał, że uchylona decyzja została wydana bez dostatecznej podstawy prawnej, a co najmniej przedwcześnie. Powodem tej przedwczesności było niezakończenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przy czym wynik tegoż postępowania ma niewątpliwy wpływ na możliwość wydania rozstrzygnięcia w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącej spółki z o.o. K za zaległości podatkowe M. P.. Zauważyć zatem należy, że ponowne wydanie decyzji, czego żądała skarżąca spółka, byłoby w istocie powieleniem wadliwości decyzji uchylonej wyrokiem w sprawie I SA/Łd 368/05.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SAB 148/00 (LEX nr 77613) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że gdy postępowanie jest zawieszone stronie służy skarga na bezczynność, jeżeli organ nie wydaje postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania mimo oczywistego ustania przyczyny jego zawieszenia po wyczerpaniu przewidzianego trybu lub gdy wniosek strony o podjęcie zawieszonego postępowania nie jest rozpoznany. W sprawie niniejszej istniała przyczyna zawieszenia postępowania i nie było przy tym możliwości podjęcia postępowania, bowiem przyczyna zawieszenia nie ustała. O powyższych okolicznościach organy wyczerpująco informowały stronę skarżącą w pismach będących odpowiedzią na wystosowane do organu wezwania do wykonania wyroku i załatwienia sprawy. Zarzut bezczynności i co za tym idzie skarga o wymierzenie organowi grzywny byłyby uzasadnione w sytuacji, gdy organ administracji zawiesiłby postępowanie administracyjne mimo oczywistego braku przesłanek określonych w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 ustawy Sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę. Uznanie natomiast, że warunki powyższe nie zostały spełnione powoduje konieczność oddalenia skargi. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanął na stanowisku, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2005r. Organ wydał rozstrzygnięcie na jakie pozwalała stan prawny i faktyczny sprawy. Nie ma zatem podstaw do zastosowania środka dyscyplinującego i represyjnego wobec organu podatkowego jakim jest wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 cytowanej ustawy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.