Uzasadnienie
Pismem z 13 grudnia 2017r. I. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...]r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu i utraconego zarobku oraz kosztów sporządzenia kopii dokumentów.
Z akt sprawy wynika, że pismem 25 kwietnia 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej do przedstawienia (przesłania pocztą bądź złożenia w kancelarii urzędu) uwierzytelnionych kserokopii dokumentów (faktur, rejestrów sprzedaży) dwóch firm (A Sp. z o.o. oraz FHU B), dostarczających olej napędowy do spółki z o.o. C, których to dokumentów nie mógł od tych przedsiębiorstw bezpośrednio uzyskać. Z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy wynikało, że dokumentacja ww. firm jest przechowywana w Kancelarii Doradztwa Podatkowego D prowadzonej przez I. K. Pismem z 1 czerwca 2017r. organ ponownie wezwał I. K. do przedstawienia ww. dokumentów, które wezwany osobiście dostarczył do organu podatkowego.
Jednocześnie pismem z 27 czerwca 2017r. w związku z koniecznością osobistego stawienia się w organie podatkowym (wskazując, iż ustalał z urzędem, że wnioskowane dokumenty mogą zostać okazane NUS w P. w Jego biurze, a organ nie skorzystał z możliwości zapoznania się z nimi lub ich odebrania za pokwitowaniem), I. K. wniósł o zwrot kosztów przejazdu, utraconego zarobku oraz kosztów sporządzenia kopii dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z [...]r. odmówił stronie zwrotu wnioskowanych kosztów argumentując to tym, że katalog kosztów, które z mocy prawa są zaliczane do kosztów postępowania (art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej) jest katalogiem zamkniętym i nie są w nim wymienione koszty wskazane przez wnioskodawcę, a organ podatkowy nie ma uprawnień, aby ten katalog rozszerzać.
We wniesionym zażaleniu I. K. zarzucił organowi naruszenie art. 265 § 1 pkt 2 oraz § 2 w zw. z art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazano, że rozpatrując złożony wniosek o zwrot kosztów organ winien kierować się kryterium celowości, czego jednakże nie uczynił.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, odwołując się do treści art. 265 § 1 pkt 1-2b oraz art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej, że wzywając wnioskodawcę organ nie traktował I. K. jako świadka, ale jako osobę, której podatnik zlecił prowadzenie lub przechowywanie ksiąg podatkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów zawartych w tych księgach, co wyraźnie wyartykułowano powołując się na treść art. 262 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższego organ uznał za zasadną odmowę organu I instancji zwrotu kosztów przejazdu, utraconego zarobku oraz kosztów sporządzenia kopii dokumentów w związku z faktem nie posiadania przez I. K. statusu świadka, czy też strony postępowania. Podkreślając, że skoro art. 265 § 1 pkt 1-2b stanowi zamknięty katalog kosztów organy podatkowe nie mają podstawy prawnej do zwrotu wnioskowanych przez stronę kosztów, a decyzja o ich ewentualnym zwrocie nie ma cech uznaniowości. Na marginesie wskazano, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów podróży, czy też utraconego zarobku dla przeprowadzenia czynności, jeśli w celu jej dokonania nie nałożono obowiązku osobistego stawiennictwa, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Podkreślono, że nie można także uznać, aby wykładnia przepisów dokonana przez organ I instancji naruszała wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania do organów podatkowych, ponieważ wbrew stanowisku strony organy nie mogą się kierować w swoich działaniach kryterium celowości, a szczególnie w sytuacji, gdy przepisy prawa podatkowego regulują sposób działania i postępowania organów w określonych stanach faktycznych.
W skardze do sądu administracyjnego I. K. wniósł o uchylenie postanowienia z [...]r. podnosząc zarzuty naruszenia art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 265 § 2 i art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, iż skarżącemu nie należy się żądany zwrot kosztów wykazanych we wniosku z 27 czerwca 2017r. tj. kosztów przejazdu, kosztów utraconego zarobku oraz kosztów sporządzenia kopii dokumentów, gdyż wykazane koszty nie mieszczą się w katalogu kosztów postępowania podlegających zwrotowi, że nie posiada statusu świadka ani strony postępowania - jest osobą, której zlecono prowadzenie i przechowywanie ksiąg podatkowych jak również dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach oraz że nie nałożono na skarżącego obowiązku osobistego stawiennictwa w organie, a Ordynacja podatkowa nie przewiduje zwrotu kosztów w takiej sytuacji. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że jego stawiennictwo w sytuacji konieczności przedkładania dokumentów w siedzibie organu było niezbędne i konieczne wskazując przy tym na zbyt duże ryzyko ich utraty, czy udostępnienia niepożądanym osobom w przypadku przesłania pocztą.
Ponadto skarżący wskazał, że wykazał wiele dobrej woli informując organ o możliwości zapoznania się z dokumentami w siedzibie biura w R., co jednak nie spotkało się aprobatą organu, a to spowodowało konieczność jego osobistego stawiennictwa w organie w celu przedłożenia w jego siedzibie oryginałów żądanych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi zasadność odmowy zwrotu skarżącemu kosztów przejazdu, utraconego zarobku oraz kosztów sporządzenia kopii dokumentów.
Zgodnie z treścią art. 265 § 1 pkt 1 - 6 ustawy Ordynacja podatkowa do kosztów postępowania zalicza się:
koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623 oraz z 2017 r. poz. 85);
koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;
2a) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
2b) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie jest prowadzone w sprawie, o której mowa w art. 119g § 1, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
- 3) wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;
- 4) koszty oględzin;
- 5) koszty doręczenia pism urzędowych;
- 6) koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego.
Zgodnie natomiast z § 2 organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.
Zgodnie z generalną zasadą, zawartą w art. 264 Ordynacji podatkowej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Organ podatkowy na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 – 2b. Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia (art. 266 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że koszty wskazane przez skarżącego we wniosku z 27 czerwca 2017r. nie mieszczą się w katalogu kosztów podlegających zwrotowi zgodnie z treścią powołanych przepisów. Skarżący został wezwany do przedstawienia wymienionych przez organ dokumentów nie jako strona toczącego się postępowania, świadek, (także biegły czy tłumacz) lecz jako osoba, której podatnik wobec którego toczyło się postępowanie, zlecił prowadzenie lub przechowywanie ksiąg podatkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów dokonywanych w tych księgach (biuro rachunkowe), co wyraźnie wyartykułowano w treści wezwania powołując się na brzmienie art. 262 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem skarżący nie posiadał statusu osoby wymienionej w treści art. 265 § 1 pkt 1-2b nie było podstawy prawnej do zwrotu żądanych przez skarżącego kosztów.
Ponadto w żadnym razie z akt sprawy nie wynika, by na I. K. został nałożony obowiązek osobistego stawiennictwa, a subiektywne przekonanie skarżącego o niskiej jakości usług pocztowych świadczonych przez operatora pocztowego pozostaje bez znaczenia dla sprawy.
Wskazany w skardze wyrok NSA z 21 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1235/13 jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę zapadł w odmiennym stanie faktycznym, odnoszącym się do zasadności odmowy zwrotu kosztów postępowania stronie w sytuacji, gdy wezwanie do przedłożenia żądanych dokumentów zawierało pouczenie, że ich doręczenie może nastąpić osobiście, za pośrednictwem poczty lub przez pełnomocnika.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy wskazanych w skardze przepisów.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) należało orzec jak w sentencji wyroku.
ak