Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r., znak 368000-COP.4105.1.1.2023.3 Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 7 grudnia 2022 r., 368000-COP.4105.3.1.2022.6, którym odmówił zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w P. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, że pismem z dnia 3 listopada 2022 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji NUC-S w Łodzi z dnia 14 października 2022 r. nr 368000-CKK-8.4105.1.1.2022.38, określającej wysokość zobowiązań w podatku akcyzowym za październik, listopad i grudzień 2017 r. Pismo zawierało także wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na toczące się śledztwo Prokuratury Regionalnej w W. w sprawie A. S. i innych osób o sygn. akt [...], w zakresie działalności zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się nielegalnym obrotem paliwami płynnymi przy wykorzystaniu skarżącej spółki oraz innych podmiotów, a także zajmującej się nieuprawnioną zmianą przeznaczenia oleju smarowego poprzez wprowadzanie go do obrotu jako paliwo do napędów silników spalinowych, bez uiszczenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
Nie uwzględniając tego wniosku organ podatkowy uznał, że zakończenie postępowania karnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w myśl art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651), zwanej o.p. Wydanie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej zainicjowanej odwołaniem skarżącej, nie jest uzależnione w ocenie organu od zakończenia wskazanej sprawy karnej prowadzonej wobec spółki oraz innych podmiotów. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania karnego mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia sprawy karnej, ponieważ wynik postępowania karnego nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych.
W skardze na to postanowienie spółka zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 201 o.p. poprzez odmowę zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w W. w sprawie o sygn. akt [...] w sprawie A. S. i innych osób (w tym wspólników Spółki), w sytuacji gdy to postępowanie jest bezpośrednio związane z postępowaniem w sprawie ustalenia wysokości podatku akcyzowego za okres od października do grudnia 2017 r. albowiem cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego przez skarżącą, a tym samym przedmiotowe postępowanie o ustalenie wysokości podatku akcyzowego jest spowodowane czynnościami przeprowadzonymi w tym postępowaniu - które doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia majątku skarżącej, co uniemożliwiło dalsze funkcjonowanie w obrocie gospodarczym;
- 2) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że między postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez NU-C w Łodzi wobec skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego a postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną w W. nie zachodzi zależność, która winna skutkować zawieszeniem postępowania.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zawieszenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;
- 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy;
- 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania;
- 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając w trybie uproszczonym w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy podatkowe nie naruszyły bowiem prawa w sposób skutkujący uwzględnieniem zaskarżonego aktu.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w W. pod sygn. akt [...] postępowanie w sprawie A. S. i innych osób stanowi zagadnienie wstępne w sprawie skarżącej spółki, tj. czy wydanie decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego skarżącej spółki zależy od rozstrzygnięcie wskazanego postępowania karnego, bowiem – jak podnosi skarżąca - cofnięcie jej zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, a tym samym przedmiotowe postępowanie o ustalenie wysokości podatku akcyzowego jest spowodowane czynnościami przeprowadzonymi w tym postępowaniu, które doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia majątku skarżącej, co uniemożliwiło dalsze funkcjonowanie w obrocie gospodarczym.
Stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 o.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na gruncie tego przepisu licznie wypowiadały się sądy administracyjne, które zwracały uwagę na konieczność ścisłej interpretacji podstaw zawieszenia postępowania podatkowego jako wyjątku od zasady szybkości i ciągłości postępowania (zob. np. wyroki NSA: z 20 czerwca 2017 r., II FSK 1267/17; z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3042/13). Wobec tego przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej.
Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W konsekwencji wymóg obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. ma miejsce tylko wówczas, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Zagadnienie wstępne ma bowiem charakter materialnoprawny; przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne (zob. np. wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3042/13; z 22 lutego 2013 r., I FSK 524/12, M, Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2014, C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX).
W ocenie Sądu powoływane przez skarżącą spółkę śledztwo Prokuratury Regionalnej w W. w przedmiocie działalności zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się nielegalnym obrotem paliwami płynnymi przy wykorzystaniu skarżącej spółki oraz innych podmiotów, a także zajmującej się nieuprawnioną zmianą przeznaczenia oleju smarowego poprzez wprowadzanie go do obrotu jako paliwo do napędów silników spalinowych, bez uiszczenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. w niniejszej sprawie. Analizując podnoszoną przez skarżącą okoliczność wszczęcia śledztwa i jego wpływ na postępowanie podatkowe Sąd stwierdza przede wszystkim brak wymaganego (koniecznego) bezpośredniego związku pomiędzy sprawą podatkową, a więc obowiązkiem podatkowym skarżącej jako podatnika podatku akcyzowego, a wskazaną przez nią sprawą karną. Nie ma bowiem w obowiązującym systemie prawnym przepisu materialnoprawnego, który uzależniałby rozstrzygnięcie tej pierwszej wymienionej od wyniku tej drugiej.
Wskazywany przez skarżącą spółkę nawet niewątpliwy pośredni związek między tymi sprawami nie jest wystarczający do uznania wyniku postępowania karnego za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Różne są bowiem cele i uwarunkowania prawne postępowania karnego i postępowania podatkowego. Celem postępowania karanego jest orzeczenie w przedmiocie winy i kary za czyn określony w przepisach karnych i co do zasady nie stanowi to przeszkody do samodzielnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego i orzeczenia na tej podstawie o odpowiedzialności podatkowej, w oparciu o przepisy prawa podatkowego. Postępowania: karne i podatkowe to dwa niezależne postępowania aczkolwiek wynikające z tego samego stanu faktycznego. O winie przesądza ostatecznie wyrok sądu karnego i to dopiero on może stać się kanwą określonych przesłanek negatywnych. Organy podatkowe mają zaś samodzielne kompetencje do czynienia ustaleń faktycznych, gromadzenia materiały dowodowego i następnie dokonywania ocen.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
dch