Uzasadnienie
I SA/Łd 418/06
W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Burmistrza R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło w całości decyzję organu I instancji tj. Wójta Gminy R. i umorzyło postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi argumentując, iż Burmistrz R. jako organ administracji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję zapadłej w indywidualnej sprawie podatnika. W świetle zasad postępowania administracyjnego organ nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi. Ze skargą może wystąpić jedynie podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem organu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne powołane zostały do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Należy podkreślić, iż w związku z otrzymaniem przez miasto R. praw miejskich z dniem [...], Burmistrz R. stał się organem pierwszej instancji w sprawach, w których do tej pory występował Wójt Gminy R. Burmistrz R. jest zatem swego rodzaju następcą prawnym Wójta Gminy R. W przedmiotowej sprawie zaś skargę na decyzję organu II instancji, wniósł organ administracji publicznej, który wydawał w tej sprawie decyzję jako organ I instancji tj. następca prawny Wójta Gminy R.- Burmistrz R. Ze skargą wystąpił zatem organ, którego działanie zgodnie z powołanym przepisem winno zostać poddane kontroli legalności, zgodności z prawem. Kwestią, którą należy zatem rozstrzygnąć jest odpowiedź na pytanie czy wniesiona przez organ I instancji skarga jest dopuszczalna i czy skutkować będzie wszczęciem postępowania sądowoadministarcyjnego.
Rozstrzygnięcie tej kwestii budzi wiele kontrowersji zarówno wśród orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego jak i w literaturze przedmiotu. Jednakże uznać należy, iż spór ten ostatecznie zakończył się po podjęciu przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 19 maja 2003 roku uchwały, w której Sąd stwierdził, że "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego" - sygnatura OPS 1/03, publ. Jurysta 2003r., nr 7-8, str. 60.
Ponadto przyjęcie, iż skarga taka jest dopuszczalna doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Zachodziłaby zatem tożsamość podmiotu orzekającego i skarżącego, a w takiej sytuacji organ administracji publicznej nie może uczestniczyć jako strona postępowania przed Sądem. Takie mieszanie ról procesowych byłoby nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa. Prowadziłoby do rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym sporu pomiędzy organami administracji, do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacji administracji publicznej. (T.Woś Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Słuszne jest zatem przyjęcie, iż skarga Burmistrza R. jest niedopuszczalna. Podobne stanowisko prezentował niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniu z dnia 15 maja 1997r. w sprawie I SA 1794/96 stwierdził, iż niedopuszczalna jest zmiana sytuacji prawnej organu administracji publicznej w zależności od stadium postępowania i z tego powodu organ gminy, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu na decyzję organu odwoławczego.
W świetle powołanej powyżej argumentacji prawnej i aktualnego orzecznictwa Sąd uznał, iż rozpatrywana skarga jest niedopuszczalna i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).