Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca). W uzasadnieniu podniesiono, że w toku postępowania egzekucyjnego stwierdzono brak składników majątku umożliwiających efektywne prowadzenie egzekucji, stąd postępowanie to podlegało umorzeniu na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
W skardze na tę decyzję skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z postanowieniem i zarzuciła, że pozbawiono ją możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez błąd urzędnika Urzędu Kontroli Skarbowej, który nadał spółce dwa numery NIP. Wskazała, że nie jest prawdą, jakoby spółka nie powadziła sprzedaży. Problem w tym, że jej oferty sprzętu medycznego kierowane do szpitali są odrzucane przez błędny numer NIP. To samo dotyczy innych kontrahentów. Po wyjaśnieniu tej sytuacji skarżąca zobowiązuje się spłacić zaległość w ratach i prosi o danie jej takiej możliwości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej podniesione.
Kontroli Sądu poddano postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...]r. (VAT za 10, 11 i 12/2018 - należność główna 19 820 zł plus odsetki), z dnia [...] r. (VAT za 7, 8 i 9/2019 – należność główna 10 440 zł plus odsetki) i z dnia [...] r. (VAT za 1, 2 i 3/2020 – należność główna 1 824 zł plus odsetki – k. 1-3 akt adm.). W postanowieniu organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stwierdzono, że organ próbował dokonać zajęć wierzytelności, jednak bezskutecznie, a na rachunku bankowym nie ma środków oraz zachodzi zbieg egzekucji, spółka nie ma środków transportowych zarejestrowanych w CEPIK, nie stwierdzono też kontrahentów, dla których były wystawiane faktury VAT. W końcowej części uzasadnienia stwierdzono, że " organ egzekucyjny, aby nie dopuścić do przedawnienia należności sugeruje przeniesienie odpowiedzialności na osoby odpowiedzialne za zaległości" (k. 14 akt adm.).
Podstawą prawną tego postanowienia był, jak wspomniano, przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W rozpoznanej sprawie organy nie wykazały, że przesłanki te są spełnione, nie potwierdza tego również w sposób jednoznaczny materiał dowodowy.
Jak wynika z wystosowanego przez A zawiadomienia z dnia 22 lipca 2020 r., przesłanego do organu egzekucyjnego w reakcji na zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego (k. bez nr – w aktach), istnieje przeszkoda w realizacji zajęcia, a mianowicie zbieg egzekucji. Z zawiadomienia wynika, że zawiadomienia o zajęciu skierowały do Banku zarówno administracyjne organy egzekucyjne, jak i sądowy organ egzekucyjny.
To dla organu egzekucyjnego w rozpoznanej sprawie było wystarczające by uznać, że postępowanie egzekucyjne należy umorzyć jako bezskuteczne. Problem w tym, że organ ten nie ustalił i nie poddał analizie okoliczności takich jak stan i przepływ środków na rachunku bankowym skarżącej i stan wierzytelności dochodzonych przez organy, które skierowały egzekucje do rachunku bankowego. Nie zostało więc ustalone, że egzekucja jest bezskuteczna. Co więcej, organ nie wziął pod uwagę, że Bank zawiadomił go o zbiegu egzekucji na podstawie art. 891 k.p.c., co pozwala przypuszczać, że zachodziła sytuacja opisana w tym przepisie, a mianowicie na rachunku bankowym są środki, ale nie wystarczają na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności. Organ nie wziął też pod uwagę, że jeżeli zachodzi sytuacja zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, wchodzi w grę procedura opisana w art. 62 u.p.e.a. – i nie jest to kwestia uznaniowa.
Przepis ten zakłada bowiem obowiązek wstrzymania czynności egzekucyjnych przez wszystkich wierzycieli w zbiegu, co ma na celu ochronę praw wierzyciela prowadzącego jedną z egzekucji przez wcześniejsze ukończenie drugiej z nich – i organy mają obowiązek działać w takim przypadku z urzędu (por. W. Grześkiewicz, w: D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, lex el.).
W rozpoznanej sprawie organ stwierdził, że doszło do zbiegu egzekucji do rachunku bankowego, a następnie umorzył postępowanie egzekucyjne sugerując przeniesienie odpowiedzialności na osoby odpowiedzialne za powstanie zaległości. Zdaniem Sądu, jest to działanie wbrew przepisom ustawy, nie poparte w żaden sposób ustaleniami co do rzeczywistej bezskuteczności egzekucji, co mogłoby uzasadniać zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu stwierdzone wyżej błędy wymagają usunięcia.
Podniesione w skardze argumenty pozostają bez znaczenia dla tej sprawy, niemniej wniosek o udzielenie ulgi powinien otrzymać bieg w ramach osobnego postępowania.
Mając to wszystko na względnie orzeczono jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis od skargi (100z zł) orzeczono z urzędu na podstawie art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.p.s.a., bowiem Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, a strona nie była reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego.
A.M.