Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok.
Wobec treści wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od tej skargi.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na trudną sytuację finansową prowadzonej przez niego firmy transportowej, w efekcie której przestał regulować ciążące na nim zobowiązania. Podkreślił, że posiadane przez niego środki transportowe były zakupione na kredyt, dlatego też znaczna część jego dochodów przeznaczana była na spłatę zadłużenia z tego tytułu. W związku z nieterminowym regulowaniem płatności musiał zawiesić działalność od dnia 31 sierpnia 2010 r. Obecnie nigdzie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 lutego 2011 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: jednoznacznego wskazania, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną Ż., 14-letnią córką O. oraz 12-letnim synem S., (a jeśli tak zobowiązano - do wykazania ich majątku, a w przypadku żony – także kwoty dochodu), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia kwoty środków uzyskiwanych od rodziców, na których utrzymaniu pozostaje skarżący, nadesłania dokumentów, w tym ewentualnych deklaracji podatkowych, potwierdzających wykazany we wniosku brak osiągania dochodu w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 15 marca 2011 r. wyjaśniła, że skarżący nie mieszka z żoną. Żona wraz z dziećmi zamieszkuje u swoich rodziców w P. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od 14 grudnia 2009 r. Skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych. Z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków i ich faktyczną separację skarżący nie może uzyskać żadnej informacji o ewentualnych rachunkach bankowych żony.
Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że w dniu 31 stycznia 2010 r. skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej na okres 24 miesięcy z powodu pogarszającej się kondycji firmy spowodowanej m.in. narastającymi lawinowo zobowiązaniami wobec budżetu Państwa. W 2010 r. skarżący nie osiągnął żadnego dochodu, składał jedynie zeznanie o wysokości poniesionej straty w roku podatkowym. Dodała przy tym, że skarżący mieszka z rodzicami i tymczasowo pozostaje na ich utrzymaniu. Pomoc od rodziców polega na zapewnieniu wnioskodawcy wyżywienia i mieszkania. Do wniosku załączono odpis umowy ustanowienia rozdzielności majątkowej, wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, oświadczenie skarżącego oraz zeznanie w wysokości poniesionej straty w 2010 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, iż skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pisma z dnia 15 marca 2011 r. wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego żona wraz z dziećmi zamieszkuje u swoich rodziców w P. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od 14 grudnia 2009 r.
Z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków i faktyczną separację skarżący nie dysponuje informacjami o rachunkach bankowych żony.
Skarżący nie posiada przy tym majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów.
W efekcie pogarszającej się kondycji finansowej prowadzonej przez niego firmy transportowej przestał regulować ciążące na nim zobowiązania. Posiadane przez niego środki transportowe były zakupione na kredyt, dlatego też znaczna część jego dochodów przeznaczana była na spłatę zadłużenia z tego tytułu. W związku z nieterminowym regulowaniem płatności skarżący zawiesił działalność od dnia 31 sierpnia 2010 r. Aktualnie skarżący nigdzie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. W dniu 31 stycznia 2010 r. skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej na okres 24 miesięcy z powodu pogarszającej się kondycji firmy spowodowanej m.in. narastającymi lawinowo zobowiązaniami wobec budżetu Państwa. Natomiast w 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności skarżący poniósł stratę w wysokości 27.053,82 zł.
W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącego różni się znacząco od sytuacji opisanej we wniosku skarżącego z dnia 12 maja 2010 roku, której oceny dokonał Referendarz sądowy w drodze postanowienia z dnia 22 czerwca 2010 roku. W szczególności, skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. W 2010 roku poniósł stratę w wysokości 27.053,82 zł.
Obecnie zamieszkuje u rodziców i z uwagi na brak dochodu i majątku pozostaje na ich utrzymaniu. Aktualnie skarżący pozostaje z żoną w separacji faktycznej, nie posiada żadnych informacji dotyczących jej majątku i rachunków bankowych. Żona skarżącego zamieszkuje wraz z dziećmi u rodziców w P. i samodzielnie ponosi koszty utrzymania dzieci.
Wychodząc z powyższych przesłanek Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wykazana aktualnie sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
(MSi)