Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Drogownictwa i Inżynierii Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...], Nr [...] i przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości 16.100 zł
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] przyznał stronie wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 911,26 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone Zakładowi Drogownictwa i Inżynierii w dniu 8 listopada 2004 roku, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do akt administracyjnych (karta 29 akt administracyjnych).
W dniu 22 listopada 2004 roku Zakład Drogownictwa i Inżynierii wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji. W treści zażalenia strona przedstawiła tylko zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kwestionowanemu postanowieniu.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie I instancji i przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości 16.100 zł. W treści uzasadnienia postanowienia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że zażalenie strony jest częściowo uzasadnione.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zakład Drogownictwa i Inżynierii, zarzucając postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. naruszenie art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), wniósł o jego zmianę i uwzględnienie również wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 12 sierpnia 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podać należy, że zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu Postępowania Administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W przedmiotowej sprawie, Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co poskutkowało stwierdzeniem nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
Zgodnie z przepisem art. 141 kpa na postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 kpa).
Warunkiem skuteczności wniesienia środka odwoławczego jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, a uchybienie terminu powoduje jego bezskuteczność. Organ II instancji obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy środek odwoławczy został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2003, str. 577).
Należy przychylić się do poglądu wyrażanego zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa (cyt. B. Adamiak, J. Borkowski, str. 576; oraz np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2001 roku, SA/Rz 1561/99, nie publ.; wyrok NSA z dnia 10 września 2001 roku, II SA 1866/00, Lex Nr 55303; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 roku, V SA 235/00, Lex Nr 81351; wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 roku, I SA 330/99, Lex Nr 48749; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996 roku, I SA 1843/94, ONSA 1996/4/191; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1986 roku, IV SA 620/86, Gazeta Prawna 1987/21/8; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 roku, I SA 235/82, ONSA 1982/1/52 i inne).
W stanie faktycznym sprawy, postanowienie I instancji zostało doręczone Zakładowi Drogownictwa i Inżynierii w dniu 8 listopada 2004 roku. Zatem termin do wniesienia zażalenia ekspirował dnia 15 listopada 2004 roku. Jak to natomiast wynika z adnotacji organu I instancji na piśmie stanowiącym zażalenie, zostało ono złożone w dniu 22 listopada 2004 roku. W takiej sytuacji organ II instancji nie miał podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia strony.
Wskazać również należy, że w treści postanowienia zawarte było prawidłowe pouczenie o tym, że strona może złożyć zażalenie, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia za pośrednictwem organu I instancji. Strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 58 kpa. Podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczyły jedynie kwestii merytorycznych, mających uzasadniać zmianę kwestionowanego rozstrzygnięcia i nie uprawdopodobniały przyczyn powodujących niezawinione złożenie przez stronę zażalenia z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa.
Organ II instancji, mimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia zażalenia, wydał w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne. Tymczasem, zdaniem Sądu, organ administracji winien, stosownie do art. 134 w zw. z art. 144 kpa, wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia.
Konkludując, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 132 i 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na niezbędne koszty postępowania składa się wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) ustalone w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz koszty sądowe w postaci wpisu (100 zł) określonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).