Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił M. W. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 roku w wysokości 39.039 złotych.
Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W toku postępowania ustalono następujący stan sprawy.
M. W. prowadziła pod firmą "A" działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego paliwami ciekłymi. W lutym 2003 roku zaewidencjonowała faktury zakupu od PHU "B" 47.670 złotych w tym podatek VAT 10.487,40 złotych oraz PHU "C" na wartość 125.540 złotych, podatek VAT 27.618,80 złotych. Odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur pochodzących od w/w podmiotów zostało przez organy podatkowe zakwestionowane.
Organy podatkowe zakwestionowały prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "B", gdyż jak wynika z materiału dowodowego, firma ta w miesiącach od listopada 2002 roku do lutego 2003 roku ewidencjonowała zakupy oleju napędowego od podmiotów, które nie potwierdziły dokonanych na rzecz "B" transakcji. Organy podatkowe uznały zatem, iż towar fikcyjnie zakupiony nie mógł być dostarczony do magazynów firmy skarżącej. Przyjęto więc, iż towar dostarczany przez "B" mógł pochodzić jedynie z nielegalnego źródła, a jego sprzedaż posiadała znamiona tzw. "prania towarów". Organy podatkowe stwierdziły, iż czynności wystawienia przez "B" faktur VAT miały charakter, o którym mowa w art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego, a jedynym celem tych czynności miały być efekty podatkowe w postaci uzyskania prawa do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur. Stosownie do przepisu § 48 ust. 4 pkt 5 lit. c cyt. rozporządzenia Ministra Finansów organy podatkowe pozbawiły skarżącą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur.
Natomiast kontrola przeprowadzona u P. D. wykazała, iż w rzeczywistości nie prowadził on działalności gospodarczej. Podatnik zeznał, iż większość faktur nie była przez niego podpisywana, nie prowadził on dokumentacji podatkowej, nie był obecny przy transakcjach i nie wie, czy faktycznie miały one miejsce. Wobec powyższego, organy podatkowe uznały, iż ujęte w fakturach transakcje nie zostały przeprowadzone przez P. D., a faktury zostały wystawione przez podmioty nieistniejące, które zgodnie z przepisem § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Strona skarżąca podniosła zarzut wydania decyzji na podstawie przepisów prawa, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP oraz naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na wynik postępowania. Podatniczka wniosła o stwierdzenie, że § 34 oraz § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Konstrukcja podatku od towarów i usług opiera się na uprawnieniu podatnika, polegającym na możliwości pomniejszenia kwot podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zasada ta została wyrażona w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11 poz. 50 z późn. zm.). Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Jednakże nie można przyjąć, że każda kwota określona w fakturze VAT bezwarunkowo uprawnia do odpowiedniego obniżenia podatku VAT.
W świetle art. 32 ustawy o VAT faktury są dokumentami wystawianymi przez podatników podatku od towarów i usług stwierdzającymi dokonaną sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Szczegółowe zasady dotyczące wystawiania faktur zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 27 poz. 268 z późn. zm.).
Z uwagi na fakt, iż na gruncie podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. samoobliczenia, ustawodawca przyjął szereg rozwiązań prawnych zakładających daleko posunięty rygoryzm w zakresie dokumentów stanowiących podstawę do odliczenia podatku naliczonego.
Konsekwencją tego rygoryzmu stało się określenie kategorii faktur, które nie dają podatnikowi prawa do odliczenia wynikających z nich kwot podatku naliczonego. Faktury te zostały enumeratywnie wymienione w przepisie § 48 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym, w przypadku, gdy:
- 1) sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
- a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących,
- b) w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii,
- 2) nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy,
- 3) wystawiono fakturę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy,
- 4) wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż towarów lub usług,
- 5) wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
- a) stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane,
- b) podające kwoty niezgodne ze stanem faktycznym,
- c) potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego
- - faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Wobec powyższych przepisów dokonanie przez skarżącą odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "B", Sąd uznał za bezpodstawne. Jak ustalono w toku postępowania, "B" był w posiadaniu faktur zakupu, które w całości zostały zakwestionowane, gdyż wskazani w nich sprzedawcy oświadczyli, że nie przeprowadzali żadnych transakcji z tą firmą. Ponieważ "B" nie wykazywał nabycia od żadnych innych podmiotów, należy uznać, iż nie znajdował się w posiadaniu towarów, których sprzedaż dokumentowały faktury wystawiane na rzecz skarżącej. Oznacza to, że w świetle prawa faktury wystawione na rzecz strony skarżącej były fakturami, o których mowa w § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia, tj. dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane.
Organy podatkowe zasadnie zakwestionowały także podatek naliczony wynikający z faktur, na których jako wystawca wskazany został P. D.. Osoba ta firmowała jedynie swoim nazwiskiem prowadzoną działalność gospodarczą, otrzymując za to swoistego rodzaju wynagrodzenie. P. D. nie dokonywał zatem osobiście czynności podlegających opodatkowaniu, a faktury wystawiane były przez inne podmioty, do tego nieuprawnione, która to sytuacja objęta jest dyspozycją przepisu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia.
Należy ponadto podkreślić, iż nabywca towarów i usług może potrącić tylko taki podatek, który został uiszczony przez zbywcę. Podatek nieuiszczony obciąża nabywcę, choćby był on w dobrej wierze, co nie stoi na przeszkodzie dochodzenia przez niego odszkodowania od zbywcy za poniesioną szkodę. Przyjęcie odmiennego stanowiska w przypadku nieopłacenia podatku należnego przez zbywcę kłóciłoby z sensem i celem ustawy o podatku od towarów i usług. Konstrukcja podatku VAT polega na tym, że sprzedawca wystawia fakturę i płaci do budżetu wykazany w niej podatek, a nabywca ma prawo do potrącenia ze swego podatku jedynie kwoty zapłaconej przez sprzedawcę.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 późn. zm.) oddalił skargę.