Uzasadnienie
W dniu 5 maja 2016 roku W. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności jako Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe Spółki Akcyjnej A. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest obecnie dochód z emerytury jego żony w kwocie ok. 4.119 zł netto miesięcznie. Wnioskodawcza jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Żona skarżącego jest właścicielką domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, w którym zamieszkują oraz 6 letniego samochodu osobowego. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę w sezonie letnim zamykają się kwotą ok. 940 zł (gaz, energia elektryczna, ogrzewanie, telefon, opłata za dom). Dodatkowo żona wnioskodawcy opłaca składkę na ubezpieczenie na życie w wysokości 200 zł miesięcznie. Nadesłane przez skarżącego wyciągi z rachunku bankowego nalężącego do jego żony z ostatnich dwóch miesięcy wskazują, że w dniu następnym po wystąpieniu przez skarżącego z wnioskiem o prawo pomocy saldo to wynosiło 33.952 zł, zaś saldo końcowe na dzień 29 czerwca wynosiło 3.239 zł. Także wyciągi z ich wspólnych rachunków maja saldo dodatnie lub niewielki "minus" 3.32 zł. Nadesłane kopie zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego żony wskazują, że w 2014 roku żona wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia uzyskała dochód rzędu 129.658 zł zaś skarżący z tytułu działalności wykonywanej osobiście dochód 4.672 zł. W 2015 roku dochód żony skarżącego wyniósł 109.883 zł wnioskodawca nie uzyskał dochodów.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że W. P. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest obecnie dochód z emerytury żony w kwocie ok. 4.119 zł netto miesięcznie. Wnioskodawcza jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Żona skarżącego jest właścicielką domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, w którym zamieszkują oraz 6 letniego samochodu osobowego. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę w sezonie letnim zamykają się kwotą ok. 940 zł (gaz, energia elektryczna, ogrzewanie, telefon, opłata za dom). Dodatkowo żona wnioskodawcy opłaca składkę na ubezpieczenie na życie w wysokości 200 zł miesięcznie. Nadesłane wyciągi z rachunku bankowego nalężącego do jego żony wskazują, że w dniu następnym po wystąpieniu przez skarżącego z wnioskiem o prawo pomocy saldo rachunku wynosiło 33.952 zł, zaś saldo końcowe na dzień 29 czerwca wynosiło 3.239 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) oraz fakt, że równocześnie ze skargi wnioskodawcy zawisła druga sprawa z wpisem sadowym w tej samej wysokości, należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tym czasem w dniu występowania z wnioskiem o prawo pomocy na rachunku bankowym żony wnioskodawcy znajdowała się kwota wielokrotnie przewyższająca wartość wymaganego wpisu od skargi, także saldo końcowe na dzień 29 czerwca br. wskazuje, że rodzina dysponowała kwotą umożliwiającą uiszczenie pełnej kwoty kosztów sądowych.
Okoliczność pozostawania przez wnioskodawcę w rozdzielności majątkowej z żoną nie ma znaczenia dla oceny jego możliwości płatniczych. Pozostawanie skarżącego w związku małżeńskim wiąże się bowiem z wzajemną pomocą i obowiązkiem alimentacyjnym. Istnienie tego obowiązku pozostaje przy tym bez związku z małżeńskim ustrojem majątkowym (art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 788) – dalej: "k.r.o.". Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, do wyżej wymienionych obowiązków zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r. sygn. akt II CZ 80/89, LEX nr 8963 i z dnia 5 maja 1967 r. sygn. akt I CZ 37/67, LEX nr 6155 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 8 oraz z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, LEX nr 948873)
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.C.