Uzasadnienie
J.L., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
We wniosku tym pełnomocnik skarżącej – doradca podatkowy M.Z. podał jedynie, że skarżąca znajduje się obecnie na utrzymaniu rodziców, nie posiada majątku, jest osobą bezrobotną. Uiszczenie zatem wpisu od skargi przy braku dochodów, majątku podlegającego spieniężeniu czy też środków pieniężnych, jest dla skarżącej warunkiem niemożliwym do spełnienia.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: jednoznacznego wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami, na których utrzymaniu pozostaje, wskazania kwoty dochodu osiąganego przez rodziców skarżącej oraz kwoty przeznaczanej przez nich na utrzymanie skarżącej, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej rodziców rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, z prawem lub bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej doradca podatkowy M.Z. w drodze pisma z dnia 17 lipca 2013 roku wyjaśnił, że wskazane we wniosku mieszkanie jest własnością byłej żony ojca skarżącej – A.L., który ponosi obecnie koszty związane z utrzymaniem lokalu w wysokości ok. 400 zł miesięcznie, a na utrzymanie skarżącej przeznacza ok. 100 miesięcznie. Dochody ojca skarżącej z tytułu emerytury zamykają się kwotą 1.167,15 zł. Nie posiada on majątku przekraczającego kwotę 3.000 euro. Matka skarżącej – S.L. nie jest zameldowana w P. i przebywa poza granicami kraju, nie partycypuje w kosztach utrzymania córki. Pełnomocnik dodał także, iż skarżąca nie posiada rachunków bankowych ani statusu osoby bezrobotnej. Aktualnie poszukuje zatrudnienia poza granicami P. Do pisma załączył wyciągi z rachunku bankowego ojca skarżącej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie.
W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto wykazanie, iż nie pozostaje ona w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym bądź doradcą podatkowym.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca nie posiada majątku i poszukuje zatrudnienia poza granicami kraju, aktualnie pozostaje na utrzymaniu ojca. Ojciec skarżącej uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.167,15 zł i na utrzymanie córki przeznacza kwotę 100 zł miesięcznie, dodatkowo ponosi koszty związane z utrzymaniem wskazanego we wniosku lokalu w wysokości 400 zł miesięcznie. Nie posiada przy tym majątku o wartości przekraczającej kwotę 3.000 euro. Analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego dowodzi także, iż nie posiada on również środków na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 3.017 zł. Natomiast matka skarżącej przebywa poza granicami kraju i nie partycypuje w kosztach utrzymania córki.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z doradcą podatkowym M.Z., który na podstawie udzielonego pełnomocnictwa reprezentuje ją w postępowaniu ze skargi wniesionej w niniejszej sprawie, w tym także w zakresie postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto skarżąca pozostaje w stosunku prawnym również z drugim pełnomocnikiem z wyboru - adwokatem J. M., który także reprezentuje ją w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z uwagi na opisaną sytuację majątkową skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W pozostałym zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Fakt bowiem ustanowienia w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z wyboru doradcy podatkowego M.Z. został wielokrotnie potwierdzony w toku postępowania, począwszy od etapu wniesienia skargi, złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a skończywszy na nadesłaniu przez tego pełnomocnika wyjaśnień dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej. Jednocześnie podkreślić należy, iż ustanawiając zarówno doradcę podatkowego, jak i adwokata z wyboru, skarżąca dostatecznie dowiodła, że jest w stanie ponieść koszty związane z ich udziałem w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
(MSi)