Uzasadnienie
W dniu 30 września 2008 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. sporządził wynik kontroli przedstawiający ustalenia oraz wnioski z postępowania kontrolnego przeprowadzonego w zakresie wykorzystania przez A spółkę z o.o. środków publicznych w 2006 r. Zasady wykorzystania tych środków wynikały z umowy zawartej między skarżącą spółką, a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie – dysponentem tych środków.
W dniu 13 października 2008 r. skarżąca spółka, powołując się na art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wezwała Dyrektora Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa przez ponowne dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie.
W odpowiedzi na to wezwanie organ podatkowy w piśmie z dnia 17 listopada 2008 r. wskazał, że wydany w sprawie wynik kontroli nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie podlega zaskarżeniu i w konsekwencji nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
W skardze złożonej do sądu spółka wniosła o uchylenie kwestionowanego wyniku kontroli. W uzasadnieniu wskazała, że w oparciu o ten dokument Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwała ją do zwrotu środków pobranych w latach 2004-2005 wraz z odsetkami. Agencja w pełni przyjęła ustalenia poczynione przez Urząd Kontroli Skarbowej nie poddając ich żadnej weryfikacji. Tym samym strona została pozbawiona możliwości kwestionowania ustaleń zawartych w zaskarżonym wyniku kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż zaskarżony wynik kontroli opisywał jedynie stan faktyczny ustalony w toku kontroli. Organ kontrolujący nie nałożył na stronę żadnego obowiązku przewidzianego w art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., nr 8, poz. 65 ze zm.). W konsekwencji zaskarżony wynik kontroli nie mógł podlegać kontroli sądu administracyjnego, albowiem nie stanowił aktu z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, od którego można wnieść skargę na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami – powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność
Przedmiotem postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżąca spółka w sposób prawidłowy wykorzystała środki publiczne przeznaczone w 2006 r. na pomoc dla podmiotów zajmujących się zbieraniem zwłok padłych przeżuwaczy oraz świń, przetwarzaniem, transportem oraz spalaniem mączek wyprodukowanych z tych zwłok. Kontrola ta odbywała się zatem zgodnie z celem i zakresem kontroli skarbowej, o których mowa w art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., nr 8, poz. 65 ze zmianami). Rozstrzygnięcia jakie mogą zapaść po zakończeniu postępowania kontrolnego prowadzonego w takim zakresie określa art. 24 ustawy o kontroli skarbowej. Poza decyzjami i postanowieniami wydawanymi w precyzyjnie określonych przypadkach (art. 24 ust. 1 pkt 1 i 3), ustawa przewiduje zakończenie postępowania kontrolnego wynikiem kontroli (art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. b), gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości innych niż wymienione w pkt 1, a więc takich, które wymagają wydania decyzji administracyjnej.
W tym miejscu wskazać wypada, że treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, iż sądy administracyjne właściwe są do kontroli działalności administracji publicznej poprzez orzekanie m.in. w sprawach ze skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, którym posługuje się art. 3 p.p.s.a., nie obejmuje wyniku kontroli, o ile zawiera on wyłącznie ustalenia faktyczne bez określenia obowiązków kontrolowanego podmiotu w zakresie nadebrania pomocy finansowej czy też przepisów prawa, z których wynikałby obowiązek i termin zwrotu środków publicznych. Pogląd taki został w szczególności wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r. (FPS 13/00, publ. ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 58), która wprawdzie została podjęta na tle art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, jednak zachowuje aktualność na tle obecnie obowiązującego stanu prawnego. Podobne stanowisko wyrażane jest również w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok z 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 202/05, publ. Lex nr 202624, a także postanowienie NSA z 5 września 2008 r., II GSK 278/08 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).
Ponadto, również sama ustawa o kontroli skarbowej nie zawiera przepisów przewidujących tryb odwoławczy, czy kontrolę sądową, dla tego rodzaju działalności administracji publicznej.
Reasumując stwierdzić należy, że niedopuszczalna jest droga sądowa dla oceny wyniku kontroli jako środka dowodowego w sporze o zwrot niewłaściwie wykorzystanych środków publicznych przyznanych na pomoc w prowadzeniu określonego rodzaju działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie zaskarżony wynik kontroli nie spełnia warunku pozwalającego kwalifikować go jako akt, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W treści wyniku kontroli ustalono bowiem jedynie fakty mające miejsce w działalności spółki oraz wskazano na nieprawidłowości w tym zakresie. Nie nałożono jednak na stronę skarżącą w sposób władczy i bezpośredni żadnego konkretnego obowiązku. Oceny tej nie zmienia fakt zgłoszenia ustaleń oraz wyniku kontroli innemu organowi administracji publicznej oraz możliwość wykorzystania tych ustaleń jako dowodu w kolejnym postępowaniu. Okoliczność ta sama w sobie nie skutkuje obciążeniem skarżącej spółki jakąkolwiek powinnością działania (zaniechania).
Podkreślić należy, że wynik kontroli skarbowej jest stanowiskiem inspektora przeprowadzającego kontrolę, która podlega swobodnej ocenie jak każdy inny dowód w postępowaniu właściwym dla ewentualnego zwrotu przyznanych środków finansowych. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że nie ma możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania kontrolnego, a zawartych w wyniku kontroli. Może to uczynić, jednak trybem właściwym nie jest tryb kontroli instancyjnej i sądowej samego wyniku kontroli (środka dowodowego).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę.
P.Pij.