Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił Spółce cywilnej A, M. J. i J. J. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za za m-c marzec 2003 roku w kwocie 14.330 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, iż w miesiącu marcu 2003 roku podatnicy na podstawie faktury zakupu VAT nr [...], wystawionej w dniu [...] dokonali odliczenia podatku naliczonego w wysokości 4.680 zł netto oraz podatku VAT w kwocie 1.029,60 zł. Natomiast analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że kwota podatku wynikająca z kopii faktury znajdującej się w dokumentach księgowych jej wystawcy jest inna niż kwota wskazana w oryginale faktury stanowiącej podstawę do dokonanego przez podatników odliczenia. W uzasadnieniu decyzji podkreślono zatem, iż zgodnie z treścią 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.
Nr 11, poz. 50 ze zm.), podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług (...). Stosownie zaś do treści § 48 ust. 4 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r.w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnosząc zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, iż organ podatkowy nie uwzględniając wniosku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie przyczyn powstałej różnicy w fakturach oraz okoliczności rozliczenia podatku należnego przez wystawcę faktury, naruszyły przepis art. 122 Ordynacji podatkowej. Zaakcentowali, iż prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest uprawnieniem podatnika. Pozbawienie tego prawa następuje w wyjątkowych sytuacjach określonych w przepisach prawa. Powołując się wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2001r. sygn. SK 16/00, OTK 2001/8/257 oraz z dnia 16 czerwca 1998r. sygn. U 9/97, OTK 1998/4/51 podnieśli, że przepis § 48 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku gdy celem jest ochrona budżetu państwa, natomiast w sytuacji, w której wystawca faktury uwzględnił wykazaną sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług, nie znajdują zastosowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji dodatkowo podkreślił, iż zgodnie z art. 32a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnik wystawiający fakturę VAT, na pisemne żądanie nabywcy towaru lub usługi, ma obowiązek umożliwić, w zakresie sprzedaży towarów na rzecz nabywcy wgląd w dowody księgowe oraz ewidencję, o której mowa w art. 27, a także otrzymanie kopii deklaracji dla podatku od towarów i usług, w tej części, która dokumentuje złożenie za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy podatnika będącego sprzedawcą. W rozpoznawanej sprawie podatnicy nie skorzystali powyższego uprawnienia, w związku z czym za bezzasadny uznano zarzut dotyczący pominięcia kwestii rozliczenia należnego podatku przez wystawcę faktury.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podtrzymując zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Dodatkowo podnieśli, iż organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję pominęły fakt, iż kwota należnego podatku wynikająca z kopii faktury znajdującej się u wystawcy jest wyższa, niż kwota zawarta w oryginale faktury podatników. Wskazali na naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie okoliczności, z powodu których zaistniały rozbieżności pomiędzy oryginałem a kopią faktury oraz na naruszenie I Dyrektywy Unii Europejskiej gwarantującej neutralność podatku od towarów i usług w stosunku do podatników.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo podkreślił, iż w ostatnim wyroku z dnia 21 kwietnia 2004r., sygn. K 24/03 Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się w kwestii niezgodności z Konstytucją treści § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia I Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967r. wskazał, iż zasada neutralności podatku od towarów i usług może w ramach harmonizacji przepisów państw członkowskich podlegać pewnym ograniczeniom wynikającym wprost z przepisów prawa podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Skarga okazała się zasadna, zaś stanowisko organów podatkowych zaprezentowane w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji oraz w odpowiedzi na skargę trzeba uznać za skrajnie formalistyczne, ignorujące nie tylko powszechnie aprobowane zasady interpretacji i stosowania prawa, lecz także poczucie sprawiedliwości i zdrowego rozsądku. Sąd podziela pogląd wyrażony przez pełnomocnika strony skarżącej, że pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku z prawidłowo wystawionej i dokumentującej określona transakcję fraktury w razie, gdy sprzedawca uwzględnił i zapłacił ten (a nawet wyższy) podatek narusza art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Rzecz w tym, że w rozpatrywanym przypadku ograniczono się do czysto mechanicznego zastosowania dyspozycji przepisu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. b wskazanego uprzednio rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., bez wnikania w sens użytego w nim zwrotu "kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii" oraz przeprowadzenia ustaleń co do przyczyn zaistniałej rozbieżności.
W ocenie Sądu postępowanie takie całkowicie ignoruje ratio legis powołanego unormowania i godzi w podstawowe zasady rządzące procedurą uregulowaną w Ordynacji podatkowej, w tym zasadę zaufania sformułowaną w art. 121 § 1 tej ustawy. Nawet zastosowanie jednoznacznego w swym brzmieniu przepisu prawa materialnego wymaga poprawnej, respektującej prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu, rekonstrukcji stanu faktycznego. W sprawie, w której zapadły kwestionowane decyzje należało ustalić, czy nie zachodziła p o z o r n a rozbieżność w dokumentacji, a w razie negatywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie – zbadać czy była spowodowana owa rozbieżność i jakie były jej prawnopodatkowe konsekwencje. Zaniechanie tych czynności musi być traktowane jako przejaw nonszalancji organów podatkowych i całkowicie zbiurokratyzowanego podejścia do rozpatrywanej sprawy (w niektórych wystąpieniach Rzecznika Praw Obywatelskich postawę ta określono mianem "biurokratycznego legalizmu").
W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia przepisów regulujących postępowanie podatkowe, w tym art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.-