Uzasadnienie
J. J. złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn.
We wniosku tym skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnej rodziny, dzieci zmarły. Jej majątek stanowi dom o pow.
61 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1.400 m2. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.502,21 zł brutto. W związku z zobowiązaniem podatkowym spłaca raty w kwocie 609 zł miesięcznie. Na przeżycie pozostaje jej zatem minimalna kwota, do tego dochodzą koszty utrzymania mieszkania i wydatki na leki.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia 19 maja 2014 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: jednoznacznego wskazania wszystkich należących do niej składników majątkowych (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7 urzędowego formularza PPF), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz wskazania aktualnej kwoty środków wydatkowanych miesięcznie na podstawowe opłaty, utrzymanie oraz wydatki na zakup lekarstw - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 26 maja 2014 roku wyjaśniła, że w skład posiadanego przez nią majątku wchodzi udział we własności domu z działką (spadek), budynek mieszkalny o pow. 31 m2 i grunty o pow. 700 m2. Nie posiada konta bankowego. Do pisma skarżąca załączyła odcinek emerytury i rachunki za opłaty eksploatacyjne oraz wydatki na leki.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 26 maja 2014 roku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnej rodziny. Jej majątek stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 61 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1.400 m2 i budynek mieszkalny o pow. 31 m2, a ponadto udział we własności domu z działką (spadek) i grunty o pow. 700 m2. Jedyny dochód skarżącej stanowi emerytura w wysokości 1.502,21 zł brutto. Łączna przy tym kwota obciążeń skarżącej wynosi ok. 1.085 zł. Skarżąca nie posiada konta bankowego.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w skład spadku (masy spadkowej) odziedziczonego przez skarżącą wchodzą następujące składniki: ½ nieruchomości zabudowanej o pow. 5.900 m2, położonej w miejscowości J. 7, gmina S. (o wartości 59.000 zł), ½ budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m2, położonego w miejscowości J. 7, gmina S. (o wartości 15.000 zł), ½ budynku gospodarczego o pow. 70 m2, położonego w miejscowości J. 7, gmina S. (o wartości 7.000 zł), ½ budynku gospodarczego o pow. 15 m2, położonego w miejscowości J. 7, gmina S. (o wartości 1.125 zł).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł.
Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej świadczy wprawdzie o występujących obecnie niewielkich zdolnościach płatniczych wynikających z kwoty uzyskiwanej emerytury i wykazanych płatności. Stan ten jednak z uwagi na liczne składniki majątkowe nabyte w drodze spadkobrania (ich wartość ogółem wynosi 82.125 zł) i możliwość ich zbycia przez skarżącą bądź obciążenia z możliwością czerpania z tych składników dochodów, uznać należy za przejściowy. Okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mko