Uzasadnienie
W dniu 2 czerwca 2009 roku J.N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą podatnikowi zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania sądowego.
W złożonym, na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. N. wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 5-letnim synem J.. Nie posiada żadnego majątku. Otrzymuje rentę chorobową w wysokości 318,15 zł. Cierpi na mistenię, anemię aplastyczną, cukrzycę typu III, dnę moczanową oraz hiperlipoproteinemię. Posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy do dnia 30 listopada 2009 roku. W utrzymaniu pomaga mu matka. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2009 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, podania kwoty pomocy finansowej udzielanej przez matkę oraz wskazania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie syna J., zakup lekarstw i podstawowe świadczenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, że nie posiada kont i lokat bankowych. Matka udziela mu pomocy finansowej w kwocie ok. 350 zł miesięcznie. Syn J. pozostaje na utrzymaniu drugiej żony. Ponadto w piśmie z dnia 30 lipca 2009 roku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że pozostaje w separacji faktycznej ze swoją czwartą żoną i w ustroju rozdzielności majątkowej. W związku z tym nie jest w stanie udzielić informacji na temat osiąganych przez nią dochodów i posiadanego majątku.
Referendarz zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, że J. N. jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 30 listopada 2009 roku. Cierpi na szereg schorzeń i z tego tytułu pobiera rentę chorobową w wysokości 318,15 zł miesięcznie. Ponadto w utrzymaniu pomaga mu matka, przeznaczając na ten cel kwotę rzędu 350 zł. Skarżący pozostaje w separacji faktycznej z czwartą żoną i nie posiada informacji dotyczącej jej majątku i dochodów. Jego syn, pozostaje na utrzymaniu drugiej żony. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe, treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wysokość wpisu w sprawie niniejszej (1.500 zł) i fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły 4 sprawy ze skargi wnioskodawcy należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów wpisu sądowego od skargi.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za niezasadny mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, pozostałe koszty sądowe zostaną rozłożone w czasie, a niezdolność skarżącego do pracy nie ma charakteru stałego i została orzeczona do dnia 30 listopada 2009 roku.
Należy także podkreślić, iż skarżący pozostaje w związku małżeńskim, zgodnie z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, faktu tego nie zmienia pozostawania małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.