Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień i grudzień 2011 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za maj i październik 2011 roku oraz uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za maj 2010 roku i umorzenia postępowania w tym zakresie.
Wobec treści wyroku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem A., 15-letnią córką N. i 13-letnią córką J.. Majątek rodziny stanowią udział (1/2) we współwłasności domu o pow. 238 m2 oraz samochód Skoda Octavia z 2004 r. o wartości 10.000 zł. Skarżąca wskazała, że jej mąż jest bezrobotny, zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. W związku z tym jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi jej zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1.788,15 zł. Wydatki stanowią zaś kwotę rzędu 3.350 zł. Kwotę tę powiększają wydatki na zakup opału w wysokości ok. 300 zł. Ponadto spłaca pożyczkę odnawialną w kwocie ok. 12.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła dodatkowo, że dom, który zakupiła na kredyt we współwłasności z teściową, został zajęty przez komornika. Kwota długu znacznie przewyższyła już wartość tego domu. Kwota zadłużenia wynosi ok. 1.000.000 zł. Pobierany przez nią zasiłek rehabilitacyjny jest również zajęty przez komornika. Mąż mimo starań nie może znaleźć pracy.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 625/16, które referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem A., 15-letnią córką N. i 13-letnią córką J.. Majątek rodziny stanowią udział we współwłasności domu o pow. 238 m2 oraz samochód Skoda Octavia z 2004 r. o wartości 10.000 zł. Dom został zakupiony na kredyt we współwłasności z teściową i aktualnie jest zajęty przez komornika. Kwota zadłużenia wynosi ok. 1.000.000 zł. Mąż skarżącej jest bezrobotny, zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, poszukuje pracy.
W związku z tym jedyne wykazane przez skarżącą źródło utrzymania rodziny stanowi jej zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1.788,15 zł, który także podlega zajęciu przez komornika. Jednocześnie z załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 625/16 dokumentów wynika, że decyzjami z dnia 26 kwietnia 2016 roku skarżącej zostały przyznane świadczenia wychowawcze na obie córki w wysokości łącznej 1.000 zł miesięcznie, łączny zatem dochód rodziny stanowi kwotę 2.788,15 zł. Wydatki zamykają się zaś kwotą rzędu 3.350 zł. Kwotę tę powiększają wydatki na zakup opału w wysokości ok. 300 zł. Skarżąca korzysta przy tym z pożyczki odnawialnej w wysokości ok. 12.000 zł (limit w koncie osobistym).
Ponadto w 2015 rok skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 33.968,12 zł oraz stratę w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -5.040,08 zł (według PIT-36). Oboje małżonkowie cierpią na różne schorzenia, skarżąca pozostaje pod opieką ortopedyczno-rehabilitacyjną i opieką lekarza psychiatry, jej mąż z kolei choruje na cukrzycę insulinozależną o niestabilnym przebiegu i nadciśnienie tętnicze.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu rodziny, kwotę zobowiązań, brak zatrudnienia męża skarżącej oraz wpływ stanu zdrowia na sytuację materialną rodziny, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej i zdrowotnej małżonków należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wykazanie zaś spełnienia tej przesłanki uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że powyższe zwolnienie od kosztów sądowych zakresem swym nie obejmuje kosztów sądowych już poniesionych przez skarżącą (tj. wpisu od skargi), uiszczając bowiem te koszty skarżąca dowiodła, że była w stanie je ponieść w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.