Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 marca 2012 r. D.K., reprezentowana przez pełnomocnika Z.K., została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 kwietnia 2012 r. Ponadto w dniu 17 kwietnia 2012 r. skarżąca nadesłała pismo zawierające prośbę o przesłanie trzech urzędowych formularzy (PPF) w celu złożenia wniosku o zwolnienie od opłat za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
Następnie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 kwietnia 2012 r. przesłano skarżącej formularz urzędowy (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy i zobowiązano do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na tym formularzu oraz zwrócenia go do Sądu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Jednocześnie w dniu 26 kwietnia 2012 r. wpłynęło do Sądu wniesione przez pełnomocnika skarżącej zażalenie na wyżej wymienione zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 marca 2012 r. zawierające wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Zażalenie to zostało potraktowane jako wniosek o udzielenie prawa pomocy, przyjęto przy tym, że skarżąca otrzymała już druk formularza urzędowego PPF (vide: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 kwietnia 2012 r.). Następnie w dniu 9 maja 2012 r. do Sądu wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), z którego wynika, że pełnomocnik skarżącej odebrał to wezwanie w dniu 30 kwietnia 2012 r. Termin do nadesłania wypełnionego formularza urzędowego (PPF) upłynął więc w dniu 7 maja 2012 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r.
Mając na uwadze powyższe, wobec braku nadesłania wypełnionego formularza urzędowego (PPF) przez skarżącą, zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2012 r. Referendarz sądowy, działając na podstawie art. 257 związku z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Od powyższego zarządzenia pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu stwierdził, że zażalenie na zarządzenie z dnia 20 marca 2012 r., które Sąd potraktował jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, "dotyczy bezprawnego wymuszania kosztów sądowych, a nie pomocy, bowiem sprawa dotycząca 3 osób z rodziny odbyła się na jednym posiedzeniu, a mimo tego zmuszono D. K. do 3 bezzasadnych opłat i dodatkowo żąda się jeszcze 3 następnych za sporządzenie orzeczeń". Jednocześnie pełnomocnik strony przywołał argumenty kwestionujące, w jego ocenie, legalność decyzji organów podatkowych i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podkreślając, że stracił zaufanie do polskiego wymiaru "(nie)sprawiedliwości" i dlatego zwrócił się o pomoc do Rzecznika Praw Obywatelskich.
Ponadto w konkluzji pełnomocnik stwierdził, że potraktowanie "zarządzenia" jako wniosku świadczyć może o celowym mataczeniu lub rażącym złamaniu prawa, bowiem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest od 2 miesięcy przetrzymywane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi bez rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z treści powołanego przepisu wynika, że skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zarządzenia referendarza ex lege i przejście sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej orzeczenia bądź zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego.
Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy składa ten wniosek na formularzu urzędowym zatyt. "Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej" oznaczonym symbolem "PPF".
Natomiast w świetle art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzy (PPF) jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na tymże formularzu.
W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje fakt, iż skarżąca, pomimo doręczenia jej w dniu 30 kwietnia 2012 r. formularza urzędowego (PPF) i zobowiązania do jego wypełnienia oraz nadesłania do Sądu - w terminie 7 dni, nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na tym formularzu w powyższym terminie. Brak zaś spełnienia wymogu formalnego przez powyższy wniosek skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Odnosząc się końcowo do zawartego w sprzeciwie stanowiska skarżącej w kwestii jakoby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przetrzymywał jej zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 marca 2012 r. stwierdzić należy, że sytuacja ta nie ma miejsca w sprawie, a jedynym celem takiego zakwalifikowania zażalenia skarżącej było zapewnienie jej prawa do sądu, w tym zwłaszcza do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie (wyroku wraz z uzasadnieniem), bez względu na ewentualny brak środków na pokrycie kosztów sądowych w postaci opłaty kancelaryjnej w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak sentencji.
(MSi)