Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Urząd Miasta S. ustalił podatek od nieruchomości położonej w S. przy ulicy A 1, o powierzchni 0,1558 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb Nr [...], gdzie grunt został sklasyfikowany za pomocą symbolu B-Nk, a stanowiącej własność Z. B. za rok 2004 w kwocie 187 złotych.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o wykaz nieruchomości oraz ewidencji gruntów przy zastosowaniu stawek określonych w Uchwale Nr XVII/147/03 Rady Miasta S. z dnia 9 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w 2004 roku.
W dniu 2 marca 2004 roku odwołanie od tej decyzji wniósł Z. B. podnosząc, iż decyzja obejmuje działkę, na której prowadzi on intensywną produkcję ogrodniczą od 30 lat, a którą nabył w pięć lat przed wniesieniem odwołania roku od poprzedniego właściciela. Podatnik podniósł, iż do 2003 roku opłacał podatek rolny.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawę między innymi wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego według stanu na dzień 15 marca 2004 roku wynika, że Z. B. jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni 0,1558 ha położonej w S. przy ulicy A 1, oznaczonej nr działki [...]. Grunty te zostały sklasyfikowane oznaczeniem B-Nk.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość podatku od nieruchomości. Podejmując uchwałę Nr XVII/147/03 w dniu 9 grudnia 2003 roku Rada Miasta S. przyjęła stawki od 1 m2 gruntów w wysokości 0,62 złotego od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków oraz 0,12 złotego od pozostałych gruntów.
Organ podniósł, że jak art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione w użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych za prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Stosownie do treści § 68 rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) użytki rolne dzielą się na grunty orne oznaczone symbolem R, sady – S, łąki trwałe – Ł, pastwiska trwałe – Ps, grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem złożonym z litery B oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego cześć składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki np. B-R, B-Ł, B-Ps. Stosownie do powołanego rozporządzenia grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B, tereny przemysłowe – Ba, inne tereny – Bi, zurbanizowane tereny niezabudowane – Bp, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe – Bz.
Przedmiotowy grunt oznaczony został symbolem B-Nk, co oznacza zdaniem organu, że zakwalifikowano go do kategorii gruntów pozostałych podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż nie jest to grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej ani grunt opodatkowany podatkiem rolnym. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1994 roku w sprawie o sygnaturze akt III SA 1685/93 (POP 1999/2/67), w którym to Sąd stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Skarżący, który kwestionuje dane zawarte w ewidencji winien najpierw wystąpić o ich korektę, a następnie na podstawie zmienionych danych wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, że w piśmie z dnia 9 kwietnia 2004 roku Prezydent Miasta S. wyjaśnił, że prace związane z aktualizacją i dostosowaniem zapisów w ewidencji gruntów i budynków miasta zostały przeprowadzone w pierwszym kwartale 2003 roku w związku z koniecznością dostosowania zapisów w ewidencji gruntów i budynków do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie klasyfikacji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Z powodu zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji zaistniały różnice w wymiarze podatku względem lat poprzednich.
Z. B. w dniu 28 czerwca 2004 roku złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Skarżący podniósł, iż prowadząc gospodarstwo od 1972 roku zawsze otrzymywał nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości oraz, że nie otrzymał żadnych decyzji dotyczących zmiany klasyfikacji gruntów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił organom podatkowym, że ustaliły wobec nieruchomości będących jego własnością zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, mimo prowadzonej na tych nieruchomościach działalności o charakterze rolniczym. Kwestią sporną w sprawie jest odpowiedź na pytanie czy opisana w decyzji podatkowej działka gruntu powinna być obciążona podatkiem rolnym, czy też podatkiem od nieruchomości.
Zgodnie z treścią art. 2 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (teks jednolity – Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatkiem tym natomiast, zgodnie z ust. 2 wyżej wskazanego przepisu, nie są opodatkowane grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z drugiej strony w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tekst jednolity - Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż znaczenie decydujące dla ustalenia z jakiego tytułu ciąży na właścicielu nieruchomości obowiązek podatkowy będzie miała klasyfikacja gruntu dokonana w ewidencji gruntów i budynków.
Sposób prowadzenia ewidencji gruntów określa ustawa z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity - Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), która w treści art. 21 ust. 1 ustala, że wyłączną podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie art. 22 wspomnianej wyżej ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, natomiast sposób gleboznawczej klasyfikacji gruntów określił, w wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).
W § 67 powyższego rozporządzenia dokonano podziału użytków gruntowych na grupy, zaś w § 68 podzielono poszczególne grupy użytków oraz przypisano im symboliczne oznaczenia.
W przedmiotowej sprawie w ewidencji gruntów grunt, na którym położona jest nieruchomość skarżącego sklasyfikowano przy pomocy oznaczenia symbolem "B-Nk". Zwrócić należy uwagę na fakt, iż symbolem B zgodnie z § 68 oznacza się tereny mieszkaniowe. Rozporządzenie przewiduje także sytuację, w której symbolowi B oznaczającemu klasyfikację gruntu towarzyszy po myślniku inny symbol. Jednakże dotyczy to tylko gruntów rolnych zabudowanych oznaczonych symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps.
W tym miejscu należy się odnieść do klasy gleboznawczej gruntu, na której znajduje się działka skarżącego w świetle treści przedstawionego powyżej rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa. Mimo szczegółowej analizy treści tego rozporządzenia Sąd nie znalazł przepisów pozwalających na ustalenie klasy gleboznawczej gruntu odpowiadającej symbolowi "B-Nk". Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, gdzie z uwagi na to, że przedstawiony powyżej symbol B-Nk nie znajduje się w katalogu użytków rolnych grunty skarżącego należało zakwalifikować jako opodatkowane podatkiem od nieruchomości w kategorii "pozostałe".
Sąd Administracyjny nie mógł się zgodzić z powyższym poglądem. Wprawdzie Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że dane wynikające z ewidencji gruntów maja decydujące znaczenie dla ustalenia obowiązku podatkowego to jednak należy zwrócić uwagę na rządzącą postępowaniem podatkowym zasadę prawdy materialnej. Art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten uzupełniony został normą prawną zawartą w treści art. 187 § 1 wskazanej wyżej ustawy, który nakazuje organowi podatkowemu zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 191 ustalającego, że organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Przepisy regulujące ewidencję gruntów i budynków zawierają zamknięty katalog gruntów oraz przypisanych im odpowiednich symboli. Ten zamknięty katalog pozwala twierdzić, iż ustawodawca wykluczył możliwości odmiennego klasyfikowania gruntów aniżeli w przedstawionych powyżej przepisach. Załącznik Nr 4 część II cytowanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w pkt. 22 wyznacza dopuszczalne wartości atrybutów OZU i OFU reprezentujących oznaczenie użytków gruntowych. Wśród dopuszczalnych oznaczeń użytków gruntowych nie występuje oznaczenie B-Nk. Uwzględniając treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne należy stwierdzić, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń rzeczywiście mogą być tylko dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jednakże dane zawarte w ewidencji muszą odpowiadać wymaganiom stawianym przez przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy.
W ocenie Sądu dla ustalenia obowiązku podatkowego z tytułu posiadania nieruchomości konieczne jest dokładne sklasyfikowanie gruntu. Obowiązek ustalenia prawdy materialnej przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie sprowadza się do prawidłowego zaklasyfikowania gruntów skarżącego. Nie wystarczy ustalenie, że grunt nie został zaklasyfikowany w ewidencji jako użytki rolne. Oparcie się na nieodpowiadających przepisom prawa danych z ewidencji gruntów nie może zostać uznane za dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Teza organów podatkowych, że zaklasyfikowanie nieruchomości w ewidencji gruntów do grupy innej niż użytki rolne uprawnia do obciążenia właściciela podatkiem od nieruchomości chociażby ta inna klasyfikacja gruntów nie istniała w świetle prawa nie zasługuje na aprobatę Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.