Uzasadnienie
I SA/Łd 614/06
W dniu 12 lutego 1998 r. J. i L. małż. L. dokonali sprzedaży nieruchomości przy ul. A w Ł. za cenę 2.922.089,50 złotych. Następnie w dniu 26 lutego 1998 r. L. L. złożył oświadczenie o zobowiązaniu się do przeznaczenia uzyskanej kwoty na zakup działki budowlanej oraz budowę i remont domu oraz dokonania stosownego rozliczenia z wydatkowania tej kwoty w terminie określonym w art. 21 ust 1pkt. 32 lit a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym (t.j. Dz. U. z 1993 r. Nr 90 pr. 416 ze zm.).
Wykonując powyższe zobowiązanie L. L. dokonał zakupu dwóch nieruchomości rolnych: we wsi R. za kwotę 850.000 złotych i we wsi B. za cenę 2.160.000 złotych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. nie uznał tych wydatków za dokonane zgodnie z przeznaczeniem wynikającym z art. 21 ust.1 pkt 32 lit a) cyt. wyżej ustawy i decyzją z dnia [...] określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego za 1998 r wraz z odsetkami za zwłokę.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł. z uwagi na wydanie decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Organ odwoławczy wskazał m.in.,że organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia sprawy winien być urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania skarżącego, aktualnego w chwili wszczęcia postępowania.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. umorzył postępowania podatkowe wszczęte w stosunku do L. L. w związku z dokonaną sprzedażą nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na swoją niewłaściwość miejscową.
W dniu 4 lutego 2004 r. inny organ podatkowy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał postanowienie o wszczęciu postępowaniu wobec L. L. w sprawie dotyczącej dokonanej przez niego sprzedaży nieruchomości w dniu 12 lutego 1998 r. a następnie decyzją z dnia [...] określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego za 1998 r. w kwocie 143.714,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Powyższa decyzja, po rozpoznaniu odwołania strony, została utrzymana w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi L. L. wyrokiem z dnia 8 marca 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano m. in., że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe wszczęte w stosunku do skarżącego w związku z dokonaną sprzedażą nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. Oznacza to, że przedmiotowa sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wydanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] jak i decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] narusza powagę rzeczy osądzonej i stanowi przesłankę stwierdzenia ich nieważności.
Po wydaniu powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 248 § 2 pkt. 1 art. 248 § 3 oraz art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.
60) stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w stosunku do L. L. w związku z dokonaną sprzedażą w dniu 12 lutego 1998 r. nieruchomości przy ul. A w Ł.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ podatkowy pierwszej instancji wydając decyzję na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa naruszył przepis o właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 17 tej ustawy, jeżeli ustawy podatkowe nie wskazują inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika i inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania L. L. (w listopadzie 1999 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydając w dniu 24 listopada 2003 r. rozstrzygnięcie nie był umocowany do wydania decyzji w sprawie sprzedaży nieruchomości, nie był bowiem właściwy.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoja decyzję z dnia [...] podtrzymując zawarte w niej stanowisko.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję do L. L. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania t.j. art. 247 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez stwierdzenie nieważności w sytuacji, gdy z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie ma możliwości wydania nowej decyzji w sprawie, co wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący podnosi nadto zarzut naruszenia dyspozycji przepisu art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa, naruszenia przepisów o właściwości organów podatkowych oraz brak prawnego i faktycznego uzasadnienia decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o "wycofanie wniosku oddalającego skargę" wskazując, że zobowiązanie podatkowe za 1998 r. uległo przedawnieniu.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Trafny jest podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 247 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) Zgodnie powołanym przepisem organ podatkowy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art.
70. W tej sytuacji kluczowym jest zagadnienie, kiedy nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu z odpłatnego zbycia w dniu 12 lutego 1998 r. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. Podatnik w dniu 26 lutego 1998 r. złożył oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanej ze sprzedaży kwoty na zakup działki budowlanej oraz budowę i remont domu (t.j. na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w terminie 2 lat od dnia sprzedaży, co było warunkiem zwolnienia przedmiotowego od podatku.
Art. 28 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi jedynie o odroczeniu terminu płatności podatku "na wypadek", gdy podatnik faktycznie nabył prawo do zwolnienia od podatku. Zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstają z mocy prawa. Ma do nich zastosowanie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłyną termin płatności podatku. Wśród przyczyn przerwania lub zawieszenia terminu przedawnienia wskazanych w art. 70 i 70a Ordynacja podatkowa nie wymienia czasu realizacji przez podatnika ulg przewidzianych w ustawach podatkowych (zab. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2006 r, sygn. akt. II FSK 1082/05, nie publikowany) Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 23 czerwca 2003 r., FPS 1/03, ONSA 2003/4/117.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1998 r. nie został przerwany (np. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, w którym podatnik został zawiadomiony)ani tez nie został zawieszony (do końca 2003 r.). W tej sytuacji w chwili wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji z dnia [...] nie mogło nastąpić wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy z uwagi na wpływ terminu przedawnienia z art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Z tych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów, z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.