Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Pierwszy Urząd Skarbowy Ł-B. ustalił I.S.-S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ podatkowy ustalił, że skarżąca z osiągniętych dochodów za 1996 rok w kwocie 53.927 zł udzieliła pożyczki w wysokości 70.000 zł na rzecz A. Sp. z o.o. w O.. Od różnicy zatem w kwocie 16.073 zł organ wymierzył podatek od nieujawnionych źródeł przychodu w wysokości 75 %.
Urząd wskazał w szczególności, że nie uwzględnił i odmówił wiarygodności dowodom wskazanym przez skarżącą odnośnie oszczędności, których posiadanie miały dowodzić operacje przeprowadzone w kantorze wymiany walut, zakwestionowane z uwagi na brak danych o osobie zawierającej transakcję. Organ ten nie uznał także oszczędności z lat poprzedzających rok 1990, ze względu na znaczną odległość czasową i mało przekonywujące wyjaśnienia w tym zakresie.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, że ocena dowodów dokonana w zaskarżonej decyzji była dowolna i niezrozumiała, w szczególności co do przyczyn nieuwzględnienia oszczędności z lat wcześniejszych oraz nieuznania jako dowodu pokwitowań sprzedaży walut w kantorze. Podatniczka zarzuciła również nieuwzględnienie jej wyjaśnień w zakresie ponoszonych kosztów utrzymania i gromadzenia oszczędności.
Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Na skutek uwzględnienia skargi podatniczki na powyższą decyzję organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 335/01 uchylił decyzję z dnia [...]. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...]. o ustaleniu podatniczce wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł.
W związku z powyższym wyrokiem, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] ponownie utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] ustalającą I. S.-S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1996 roku, wskazał, że z zestawienia wydatków i przychodów za 1996 rok wynika, że dochody I i A. S. w 1996 roku wynosiły ogółem 17.376,60 zł (kwota 7.743,97 zł w odniesieniu do I. S.-S. oraz kwota 9.632,66 zł w odniesieniu do A. S.). Z kwoty tej, jak zeznała skarżąca, 50% przeznaczono na utrzymanie domu i samochodu (17.376,60 zł: 2 = 8.688,30 zł).
Biorąc przy tym pod uwagę kwotę oszczędności z pracy, darowizny od rodziców i chrzestnej do 1989 r. w wysokości 15.000 zł, oszczędności z pracy i emerytury za lata: 1990-1995 obojga skarżących w wysokości 28.739 zł, zgodnie z informacjami uzyskanymi z ZUS-u w Ł. oraz KMW "B" oraz zeznaniem z dnia 01.10.1997 r., prezenty z okazji zawarcia związku małżeńskiego w 1989 r. w wysokości 1.500 zł, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził, że środki pieniężne zgromadzone za 1996 rok i pochodzące z opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródeł przychodów i posiadanych przedtem zasobów majątkowych stanowiły kwotę 53.927,00 zł (8.688,30 + 28.739,00 + 15.000,00).
Organ odwoławczy podniósł przy tym, że w rozliczeniu nie uznano natomiast przychodów uzyskanych przez stronę ze sprzedaży waluty obcej i złota, nabytych podczas wyjazdów zagranicznych w latach: 1970-1980. Skarżąca bowiem nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie, że prowadzona w ten sposób działalność handlowa odbywała się na podstawie zgłoszenia do ewidencji gospodarczej oraz dowodów potwierdzających odprowadzenie należnych podatków. Stąd też w ocenie organu, uznać należało, że praca za granicą odbywała się bez zezwolenia, a otrzymane pieniądze nie były w żaden sposób dokumentowane. A ponadto ewentualne dochody uzyskiwane w trakcie pobytów zagranicznych nie były opodatkowane zarówno w kraju ich uzyskania, jak i w Polsce. Co dodatkowo powoduje, że mogą być przyjęte jako źródło finansowania poniesionych przez stronę w 1996 roku podatków.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że strona wezwana do udokumentowania wskazanych przez nią źródeł przychodów (źródła pochodzenia oszczędności jej i męża za okres: od 1986 –1989 roku) oraz przedłożenia dowodów potwierdzających sprzedaż precjozów (złota i innych kosztowności), stanowiących według jej wyliczeń kwotę 15.000 zł, nie przedłożyła wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie.
W konkluzji organ podatkowy stwierdził, że z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do posiadanych przez skarżącą zasobów majątkowych przed 1990 rokiem nie przyniosło rezultatów w postaci przedstawienia przez stronę stosownych dowodów, należało uznać brak podstaw do uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiło w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie zaś w sposób dowolny i niezgodny ze stosowaną praktyką podatkową.
Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi pełnomocnik skarżącej, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne stosowanie art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniósł przy tym o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na śmierć skarżącej zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. A następnie postanowieniem z dnia 21 maja 2007 roku postępowanie to podjął z udziałem: B. P. S., M. J. S. i A. S. - następców prawnych zmarłej I. S.-S.
Pismem procesowym z dnia 7 listopada 2007 roku B. P. S., podtrzymując zarzuty skargi, wniósł o rozważenie przez Sąd kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Ustosunkowując się do powyższego zarzutu, w ramach wykonania zalecenia Sądu z dnia 22 listopada 2007 roku, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w drodze pisma procesowego z dnia 4 grudnia 2007 roku stwierdził, że stanowisko strony skarżącej w kwestii przedawnienia zobowiązania nie znajduje uzasadnienia. Zobowiązanie podatkowe z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów powstaje bowiem z chwilą doręczenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło dnia 16 czerwca 2000 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Oznacza to zatem, że obydwie decyzje zostały wydane przed terminem przedawnienia. Z uwagi zaś na uregulowania wynikające z art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia jest obecnie zawieszony.
Z tych też względów Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał swoje stanowisko w kwestii oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych względów niż w niej zostały podniesione.
Tytułem wstępu wskazać jednak należy, że stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.
Zgodnie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
W tym względzie Sąd zauważa, że jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja z dnia [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 października 2003 roku, podczas gdy w dniu 23 sierpnia 2003 roku nastąpił zgon podatniczki. Oznacza to zatem, iż postępowanie odwoławcze, zakończone zaskarżoną decyzją, prowadzone było w stosunku do osoby zmarłej. Tym samym uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 133 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ podatkowy w pierwszej kolejności dokona ustalenia kręgu osób legitymowanych do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony, a następnie wyjaśni dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego sprawy i prawnego sprawy oraz rozważy jego ocenę w świetle art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 210 (4 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
MK