Uzasadnienie
W dniu 13 maja 2010 roku M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiającej wypłaty oprocentowania kwoty stanowiącej oprocentowanie nadpłaty. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudna sytuacje bytową.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że M. C. wspólnie z matkę prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz emerytura matki w wysokości około 1.300 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2008 roku przyniosła dochód w wysokości 50.079 zł zaś w roku 2009 jego dochód z tego tytułu wynosił 12.263 zł. Dochody te służyły pokryciu strat z lat 2004-2006. Nadesłane deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 wskazują, że miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od lutego do maja br. wahały się w granicach 17.000 – 24.000 przy czym w maju skarżący dokonywał również nabycia towarów i usług na kwotę blisko 25.000 zł. Skarżący nadesłał także wyciąg z posiadanego rachunku bankowego w M. z saldem w wysokości 16 zł, oraz oświadczył, że brak operacji na rachunku podyktowany jest jego zajęciem komorniczym, kwota blokady na tym rachunku wynosi 590.800 zł. Skarżący zamieszkuje z matką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określił na kwotę około 450 zł (czynsz i świadczenia). Nadto wyjaśnił, że pozostaje w formalnym związku małżeński jednak prowadzą z żoną oddzielne gospodarstwa domowe i od 2001 roku pozostają w ustroju rozdzielności małżeńskiej majątkowej, wnioskodawca zaś w miarę posiadanych możliwości łoży na utrzymanie córki mieszkającej z żoną kwoty rzędu 400-500 zł miesięcznie. Skarżący choruje także na cukrzycę typu I i z tego powodu ponosi wydatki na leki i leczenie w wysokości około 200-300 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. C. wskazał, że wspólnie z matkę prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz emerytura matki w wysokości około 1.300 zł. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2008 roku przyniosła dochód w wysokości 50.079 zł zaś w roku 2009 jego dochód z tego tytułu wynosił 12.263 zł. Deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 wskazują, że miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od lutego do maja br. wahały się w granicach 17.000 – 24.000.
Skarżący zamieszkuje z matką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określił na kwotę około 450 zł (czynsz i świadczenia). Nadto w związku z cukrzyca typu I ponosi wydatki na leki rzędu 200-300 zł miesięcznie, a także w miarę możliwości partycypuje w kosztach utrzymania córki kwotą 400-500 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów stanowi kwotę blisko 4.000 zł oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny.
Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w roku 2008 przynosiła wyższy dochód niż w roku ubiegłym, obecny poziom miesięcznych obrotów jego firmy świadczy o tym, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.