Wyrok NSA oz. w Łodzi z 23 listopada 1999 r., I SA/Łd 652/98

Teza

1. Orzeczenie na podstawie art. 10 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 5 lub art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ określa w prawidłowej wysokości powstały z mocy prawa w konkretnym podatkowym stanie faktycznym miesiąca podatkowego podlegający wykonaniu stosunek podatkowoprawny pomiędzy podatnikiem i Państwem i względem stwierdzonej wadliwości samoobliczenia podatku i jego następstw ma charakter prawnie sanujący oraz restytucyjny. Zastosowanie ustalenia podatkowego zobowiązania na podstawie art. 27 ust. 5 lub 6 cyt. ustawy nie ma na celu pieniężnego zrekompensowania szkody wyrządzonej podatkobiorcy lecz zasadniczo karzącą dolegliwość majątkową uzasadnioną względami prewencji ogólnej i szczególnej - w celu /wzmożenia/ ochrony interesów Skarbu Państwa.
2. Rozstrzygając w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego organ podatkowy winien każdorazowo rozważać, czy wyczerpanie dyspozycji art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie dopuszcza możliwości odpowiedzialności adresata tego unormowania za określony /w sposób abstrakcyjny/ czyn zabroniony w - adekwatnym czasowo i przedmiotowo do stosowanego prawa podatkowego - prawie karnym skarbowym.
3. Zastosowanie do spółki cywilnej sankcji administracyjnej określanej przez ustawę o podatku od towarów i usług jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" nie jest w świetle wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawa dopuszczalne, jeżeli uzasadniane jest opisanym w art. 27 ust. 5 i 6 cyt. ustawy o podatku VAT zachowaniem się działających za i w imieniu spółki wspólników, które dopuszcza odpowiedzialność za określone /w sposób abstrakcyjny/ czyny z ustawy karnej skarbowej, niezależnie od tego, czy w danym przypadku odpowiedzialność taka została w czasie orzekania podatkowego zastosowania.
4. Rozstrzygając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 145a par. 1 Kpa Sąd nie tylko ustala i ocenia, że przedmiotem osądu jest sytuacja procesowa orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny ex post o niezgodności zastosowanego w postępowaniu administracyjnym aktu normatywnego z Konstytucją, ale dokonuje również własnej oceny konstytucyjności podstawy prawnej weryfikowanych pod względem legalności decyzji administracyjnych.