Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" spółki jawnej na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i sprawę do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji tj. Prezesowi Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wskazując, że błędne było uznanie go jako organu właściwego w sprawie wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimus
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło zarzut niedopuszczalności skargi w związku w wniesieniem jej przez organ wydający decyzję w I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 ustawy).
Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest z innych przyczyn (innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5) niedopuszczalne.
Niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego.
Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Przyznanie organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i wynika zawsze z wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy i nie jest wcale wynikiem oceny posiadania przez organ administracji publicznej interesu prawnego. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że skarga została wniesiona Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a więc organ nieuprawniony.
Postępowanie administracyjne, podobnie jak każde sporne postępowanie sądowe, nie może zostać wszczęte z urzędu przez sam sąd administracyjny. Nie może również zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo uznany za inny organ za właściwy. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne. Warszawa 1996, s. 103), a zatem - postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny.
Na marginesie tej sprawy, z uwagi na odrzucanie skargi przez Sąd, kwestie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie mogą być przedmiotem jego oceny. W konsekwencji stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być przedmiotem kontroli Sądu.
Z tych wszystkich względów, należało uznać, że skarga wniesiona przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w sprawie niniejszej, jest niedopuszczalna. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
TF