Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie produkcji gier, zabawek, hotelarska, restauracyjną, działalność w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych oraz rozrywkowa i rekreacyjną. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 9.890.506 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 43.965.876 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.928.000 zł. Saldo na rachunku bankowym w Banku A w B. jest dodatnie i wynosi 15.948 zł. Powyższe oświadczenia poparte zostały bilansem oraz rachunkiem zysków i strat spółki za rok 2010 oraz wyciągiem z rachunku bankowego. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż w minionym roku w związku ze zmianą przepisów dotyczących opodatkowania gier na automatach o niskich wygranych zapłaciła ponad 46 mln. zł podatku więcej niż gdyby uiszczała go na starych zasadach.
Powyższe bardzo niekorzystnie odbiło się na kondycji finansowej spółki, zmuszona była w celu redukcji kosztów do zmniejszenia zatrudnienia. W tej sytuacji poniesienie kosztów postępowania sądowego jest wydatkiem przekraczającym jej możliwości finansowe.
Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu podniosła, iż nie jest w stanie spieniężyć majątku gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego Spółki miałaby charakter nieodwracalny. Natomiast posiadane przez Spółkę środki finansowe z trudem wystarczają na regulowanie bieżących należności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny, a argumenty podniesione w sprzeciwie nie zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości około 9.890.506 zł, jednak wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 43.965.876 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.928.000 zł., dodatkowo posiada ona także kapitał zapasowy w wysokości 40.389.791 zł, oraz kapitał rezerwowy w wysokości 2.833.829 zł. Rachunek bankowy spółki wykazuje saldo dodatnie i na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy znajdowały się na nim środki pozwalające na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej. Powyższe świadczy o tym, iż skarżąca bez przeszkód prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiada środki umożliwiające jej poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez nią okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie powyższe w zestawieniu z wartością jej majątku, przeczy jej twierdzeniom o niemożliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, iż postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się ona liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe.
Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych.
Bez znaczenia przy tym są podnoszone w zażaleniu argumenty, że Spółka z trudnością reguluje bieżące należności, w tym podatki. Wskazać bowiem należy, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi liczyć się z koniecznością ponoszenia ww. kosztów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.