Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku.
Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił ze skargą kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 10-letnim synem. Od dnia 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą przez długi spowodowane działalnością prowadzoną na stracie i bez możliwości jej odwieszenia na chwilę obecną. Jednocześnie skarżący podał, że jego majątek stanowi nieruchomość w postaci działki w R. o pow. 0,8 ha.
W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że na jego utrzymaniu pozostaje syn. Wydatki na utrzymanie syna wynoszą 400 zł. Dodatkowo ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Dodał, że utrzymuje się z zajęć dorywczych i nie jest w stanie podać wysokości dochodów, gdyż są one nieregularne. Aktualnie poszukuje pracy.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 19 maja 2014 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2013 bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego - wskazania składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, a ponadto wskazania, w jakiej części partycypuje ona w kosztach utrzymania syna, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych (prywatnych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące oraz wskazania kwoty środków uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 maja 2014 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i informacji szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 19 maja 2014 roku. Natomiast w dniu 26 maja 2014 roku skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) ponowny (trzeci) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z uwagi na tożsamy zakres żądania skarżącego wyrażony we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 15 maja 2014 roku i we wniosku z dnia 26 maja 2014 roku Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2014 roku połączył wnioski skarżącego o przyznanie prawa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wnioski nie zasługują na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonych wniosków stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wnioski skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu 15 maja 2014 roku) w kwestii całościowego przedstawienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 10-letnim synem, który jest na jego utrzymaniu. Z dniem 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą przez długi spowodowane działalnością prowadzoną na stracie i bez możliwości jej odwieszenia na chwilę obecną.
W skład jego majątku wchodzą: działka w R. o pow. 0,8 ha, Ponadto skarżący ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za prace dorywcze.
Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2013 bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego (wskazania składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów), a ponadto wskazania, w jakiej części partycypuje ona w kosztach utrzymania syna, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych) oraz wskazania kwoty środków uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na negatywną w tym zakresie ocenę zasługuje także fakt, iż w miejsce wymaganych wyżej wskazanych dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżący w dniu doręczenia jego pełnomocnikowi wezwania do ich nadesłania złożył kolejny (trzeci) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, zawierający ponownie wybiórcze oświadczenia i informacje, które nie wnoszą nic nowego do sprawy, lecz są dosłownym powtórzeniem oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku złożonym w dniu 15 maja 2014 roku.
Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że skarżący był w niniejszej sprawie co najmniej dwukrotnie zobowiązany do całościowego wykazania swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W szczególności z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że żaden ze złożonych uprzednio dwóch wniosków nie zawierał wymaganych informacji i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego pozwalających na jej ocenę w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy. Każde jednak wezwanie w sprawie uzupełnienia wniosku skarżący pomijał milczeniem, mając przy tym świadomość konieczności realizacji tych wezwań i skutków ich niewykonania. Taka postawa skarżącego definitywnie wyklucza zatem możliwość rozważenia jego sytuacji majątkowej w kontekście wskazanych powyżej przesłanek przyznania prawa pomocy, a ponadto daje podstawy do przyjęcia, że skarżący, występując z kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy niezawierającymi wymaganych oświadczeń i informacji dotyczących sytuacji majątkowej, świadomie przedłuża postępowanie w niniejszej sprawie.
Uwagę zwraca przy tym fakt, iż skarżący mimo swej trudnej sytuacji i utrzymywania się z prac dorywczych – jak podaje, zdołał zgromadzić środki niezbędne na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 2.606 zł.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.B.