Uzasadnienie
Pismem z 7 września 2022 r. Z. N. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 18 marca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej "u.p.e.a") odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Z. N. na podstawie tytułu wykonawczego z 30 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu organ podał, że prowadzi wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 30 grudnia 2020 r. w związku z nieuiszczonym podatkiem od nieruchomości w wysokości 583 zł za IV ratę podatku w 2019 r. Podstawę prawną ww. obowiązku stanowi decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 stycznia 2019 r.
Na podstawie tytułu wykonawczego 18 stycznia 2022 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, którego odpis doręczono stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego 7 lutego 2022 r.
Podaniem z 18 lutego 2022 r. zobowiązany zwrócił się do Biura Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Departamentu Finansów Publicznych Urzędu Miasta Łodzi ze "skargą-zażaleniem" na czynności egzekucyjne. Skarga dotyczyła braków formalnych w tytule wykonawczym, tj.: imienia, nazwiska, stanowiska służbowego, podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Ponadto braku potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego; dnia doręczenia odpisu, wydruku tytułu wykonawczego, czytelnego podpisu otrzymującego odpis/wydruk tytułu wykonawczego, braku podpisu doręczającego odpis tytułu wykonawczego oraz braku kopii upomnienia.
Oceniając wniesione podanie organ przyjmując najkorzystniej dla strony ocenił, że wniesione zostały dwa żądania. Pierwszym z nich jest zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane i to żądanie stało się przedmiotem rozpoznania w odrębnej sprawie oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który organ rozpoznał w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu braku w tytule wykonawczym imienia, nazwiska, stanowiska służbowego i podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela organ wskazał, że z art. 19 § 2 u.p.e.a. Prezydent Miasta Łodzi jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Organ wyjaśnił, że choć istotnie brak jest w ww. tytule wykonawczym wskazania imienia, nazwiska, stanowiska służbowego i podpisu osoby upoważnionej do działalni w imieniu wierzyciela, to zgodnie z art. 27 § 1b u.p.e.a. tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Nadanie klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej uznaje się za podpisanie tego tytułu przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela.
Organ wskazał ponadto, że w pozycji "I" ww. tytułu wykonawczego, znajduje się oznaczenie i klauzula organu egzekucyjnego, gdzie mieści się pieczęć wskazująca nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta Łodzi oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego, tu działający z up. Prezydenta Miasta Łodzi na mocy obowiązującego w dacie nadania klauzuli tytułowi wykonawczemu zarządzenia Prezydenta Miasta Łodzi nr 9572/VII/18 z dnia 18 października 2018 r. Inspektor R. K..
Ponadto organ wyjaśnił, że pozycja dotycząca potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego wypełniona zostaje w sytuacji osobistego doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego. W sytuacji doręczenia tytułu za pośrednictwem operatora pocztowego datą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego jest data doręczenia przesyłki, jak to miało miejsce w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Organ wyjaśnił, że ww. korespondencja doręczona została stronie 7 lutego 2022 r. zgodnie z przepisami art. 40-44 Kpa, a jej odbiór potwierdzony został własnoręcznym podpisem "Z. N.".
Odnosząc się natomiast do zarzucanej przez stronę kwestii braku kopii upomnienia z 29 lipca 2020 r. organ wskazał, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, jak i obecnym stanie prawnym upomnienie ani dowód jego doręczenia nie stanowi elementu tytułu wykonawczego i nie jest doręczane wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 § 3 u.p.e.a. nakładający na wierzyciela taki obowiązek został uchylony 21 listopada 2013 r.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Z. N. postanowieniem z 20 lipca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienia organu I instancji, podzielając w całości argumentację zawartą w postanowieniu Prezydenta Miasta Łodzi z 18 marca 2022 r.,
W skardze do sądu administracyjnego Z. N. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu z 20 lipca 2022 r. naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie dlaczego pomimo posiadania zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zostało okazane stronie oraz stwierdził, że prawdopodobnie doszło do sfałszowania podpisu skarżącego.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w odniesieniu do braków w tytule wykonawczym imienia, nazwiska, stanowiska służbowego podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, braku daty i innych danych na tytule wykonawczym nr. [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy zaznaczyć, że okoliczności odnoszące się do art. 27 ustawy egzekucyjnej dotyczą wyłącznie wymogów formalnych, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Dopiero w sytuacji, gdy dany tytuł wykonawczy nie zawiera informacji, o których mowa w art. 27 ustawy egzekucyjnej, wystąpi okoliczność opisana w art. 59 § 1 pkt 3 tej ustawy. Nie chodzi więc o przypadek, gdy, dane ujawnione w tytule wykonawczym, w ocenie zobowiązanego, nie są prawidłowe, lecz gdy skutkiem uchybień tytułu wykonawczego jest stwierdzenie, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącego, że sporny tytuł wykonawczy z 30 grudnia 2020 r. nie zawiera podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Po pierwsze w myśl art. 27 § 1 b u.p.e.a. tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, w tym w postaci elektronicznej, może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Nadanie klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej uznaje się za podpisanie tego tytułu przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela. Prezydent miasta Łodzi w myśl art. 19 § 2 u.p.e.a. jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Oznacza to, że Prezydent miasta Łodzi występuje w rozpoznawanej sprawie w podwójnej roli wierzyciela i organu egzekucyjnego.
Po wtóre wbrew twierdzeniom skarżącego w rubryce tytułu wykonawczego poświęconej oznaczeniu organu egzekucyjnego widnieje zarówno pieczątka organu z jego nazwą, siedzibą i komórką organizacyjną prowadzącą sprawę jak również imię i nazwisko urzędnika wystawiającego w imieniu organu poszczególne rubryki formularza tytułu wykonawczego.
Nie jest też zasadny zarzut braku potwierdzenia odbioru przez skarżącego tytułu wykonawczego. Jak trafnie wskazał organ I instancji przedmiotową rubrykę J formularza wypełnia się jedynie w przypadku osobistego doręczenia stronie tytułu. W przypadku doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, potwierdzeniem odbioru jest zaś zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, a uwidoczniona na nim data jest datą doręczenia tytułu stronie.
Nie ma też racji skarżący twierdząc w toku postępowania administracyjnego, iż organ uchybił procedurze nie doręczając mu kopii tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 § 3 u.p.e.a. przewidujący taki obowiązek po stronie organu został uchylony przez art. 111 pkt 14 lit. b) ustawy z dnia 11 października 2013 r. (Dz.U.2013.1289) zmieniającej ustawę z dniem 21 listopada 2013 r.
W tym miejscu zauważenia wymaga okoliczność, że pismo skarżącego inicjujące postępowanie egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie w części dotyczącej braku doręczenia upomnienia zostało potraktowane jako sprawa odrębna od rozpoznawanej obecnie przez sąd. W związku z tym sąd I instancji wyraża przekonanie, że badanie zasadności tego zarzutu pozostaje poza granicami rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest legalność zaskarżonego postanowienia (oraz postanowienia organu I instancji). Stąd też poza granicami niniejszych rozważań pozostaje twierdzenie zawarte w skardze, że podpis skarżącego na upomnieniu mógł zostać sfałszowany.
W tej sytuacji jedynie na marginesie podnieść należy, że w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia skarżącemu upomnienia z dnia 29 lipca 2020 r.
Z kolei zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i 80 kpa jako nieuzasadnione nie mogły stać się podstawą uwzględnienia żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
mko