Uzasadnienie
I SA/Łd 740/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...], którą odmówiono K. M. umorzenia I raty łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2004 rok. Skarżący wnioskował o umorzenie tej należności z uwagi na swą trudną sytuację materialną, spotęgowaną obniżeniem plonów w prowadzonym gospodarstwie oraz poniesioną stratą w stanie trzody chlewnej.
W toku postępowania podatkowego organy ustaliły, że skarżący prowadzi działalność rolniczą, posiada gospodarstwo rolne, w tym kilka sztuk bydła i trzody chlewnej. Zamieszkuje on wspólnie z chorym ojcem i bezrobotną matką. Jednocześnie skarżący kontynuuje naukę w trybie studiów dziennych na Politechnice Częstochowskiej. Zdaniem organów okoliczności zachodzące po stronie skarżącego nie wypełniały znamion ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Nie były to bowiem wyjątkowe zdarzenia losowe ani też przypadki zaspokajania potrzeb zbiorowości lokalnej lub całego społeczeństwa przemawiające za potraktowaniem skarżącego w sposób uprzywilejowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku. Nr 8, poz.60) organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe w całości lub w części w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Przepis ten statuuje jeden z przypadków, w których ustawodawca przyznał organowi podatkowemu uprawnienie do tzw. orzekania w granicach uznania administracyjnego. Konstrukcja prawna uznania administracyjnego polega na tym, że po pierwsze zastosowanie przepisu art. 67 § l o.p. jest możliwe jedynie wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone jako ważny interes podatnika lub interes publiczny, a po drugie że pomimo stwierdzenia zaistnienia tychże przesłanek, organ nie jest zobligowany do umorzenia zaległości podatkowej. Decyzja w tym przedmiocie pozostawiona jest bowiem swobodnej ocenie organu, do jego uznania.
Jednocześnie, zgodnie z brzmieniem art. 3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola Sądu administracyjnego co do legalności aktu wydanego w oparciu o instytucję uznania administracyjnego ogranicza się jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do takiej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów (tak NSA w wyroku z dnia 13 maja 1999 roku, s.a./sz 1031/98, Temida, Gdańsk 1999).
W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji pominęły istotne okoliczności w sprawie, co z kolei spowodowało wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów oraz uznania administracyjnego.
Taką istotną okolicznością, rzutującą na możliwość uprzywilejowanego potraktowania podatnika, było niewątpliwie kontynuowanie nauki w trybie dziennym jednocześnie z wykonywaniem ciężkiej pracy (prowadzenia gospodarstwa rolnego) służącej zaspokojeniu potrzeb bytowych nie tylko skarżącego, ale i jego rodziców, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Organy podatkowe analizując stan faktyczny straciły z pola widzenia wyjątkowe położenie skarżącego, młodego człowieka, który pogodził absorbującą czasowo i umysłowo naukę na Politechnice z niezwykłym zaangażowaniem w próbę udźwignięcia odpowiedzialności za los nie tylko własny ale i rodziny. W tym stanie rzeczy ponownie rozpatrując sprawę organy podatkowe winny rozważyć, czy taka, godna naśladowania postawa nie podlega ocenie w kategoriach szerszych, społecznych i kwalifikacji jako interes publiczny i tym samym czy skarżący nie zasługuje na promocję w swych działaniach i pomoc w postaci umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy w jego majątku nastąpiły znaczące straty z uwagi na zdarzenia losowe. Następnie organy podatkowe powinny dokonać oceny, czy ewentualne stwierdzenie zaistnienia w sprawie interesu publicznego rzutuje czy też nie na możliwość wydania decyzji korzystnej dla skarżącego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par. l pkt l litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.