Uzasadnienie
W dniu 23 maja 2013 roku K. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od maja 2003 roku do stycznia 2004 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach o K. W. wskazała, że od grudnia 2011 roku nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie pracuje, nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w utrzymaniu pomaga jej rodzina, która także spłaca zaległe zobowiązania podatkowe wnioskodawczyni. Skarżąca ma co miesiąc do uregulowanie kwoty po 700 zł z tytułu zaległych podatków VAT i dochodowego za 2003 rok. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomości o powierzchni 0,22 ha. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2013 roku wnioskodawczyni została zobowiązana do udokumentowania miesięcznych dochodów członków rodziny, na których utrzymaniu się znajduje oraz faktu spłaty zaległości w podatku VAT i dochodowym za 2003 rok, a także udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego skarżącej. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi..
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że od grudnia 2011 roku nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie pracuje, nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, znajduje się na utrzymaniu rodziców oraz siostry, których dochodów jednak nie wskazała mimo wystosowanego do niej w tym zakresie wezwania. Wskazała także, że rodzina spłaca także jej zaległe zobowiązania podatkowe, jednak na poparcie tego twierdzenia również nie przedstawiła żadnych dowodów. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W swoim wniosku o prawo pomocy wnioskodawczyni wskazał, że nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziny, dlatego w celu ustalanie możliwości pokrycia kosztów postępowania przez nią zainicjowanego niezbędnym było ustalenie wielkości dochodu posiadanego przez członków rodziny skarżącej, na których utrzymaniu się znajduje. Skoro bowiem skarżąca twierdzi, że potrzebuje pomocy państwa w zakresie realizacji swoich praw przed sądem, to konieczna jest ocena, czy pomoc rodziny udzielona skarżącej nie byłaby wystarczająca dla pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowym postępowaniu. Dopiero ustalenie, że ani samodzielnie, ani przy pomoc rodziny nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości pomocy z budżetu państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2009, sygn. akt I FZ 122/09, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Brak informacji o dochodach członków rodziny ponoszących koszty utrzymania skarżącej czyni niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny jej możliwości płatniczych w celu ustalenia czy zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AK.