Uzasadnienie
W dniu 2 czerwca 2014 roku Z. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku nieuznające zarzutów wniesionych przeciwko prowadzonej wobec skarżącej egzekucji. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. D. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jej emerytura w wysokości 1.169 zł, z której na skutek zajęcia komorniczego skarżącej wypłacana jest kwota 885 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku mieszka w mieszkaniu w prywatnej kamienicy za które czynsz wynosi 810 zł pozostałe opłaty stałe (gaz, energia elektryczna, telefon) wynoszą około 140 zł miesięcznie. Wskazała, że ogrzewanie zajmowanego mieszkania jest węglowe z tego tytułu wydaje ok. 2.000 zł na sezon grzewczy.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. L. wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jej emerytura w wysokości 1.169 zł, z której na skutek zajęcia komorniczego skarżącej wypłacana jest kwota 885 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku mieszka w mieszkaniu w prywatnej kamienicy, za które czynsz wynosi 810 zł pozostałe opłaty stałe (gaz, energia elektryczna, telefon) wynoszą około 140 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie.
Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w osobie A.D. W aktach administracyjnych sprawy niniejszej znajduje się jednak pełnomocnictwo z dnia 14 października 2013 roku udzielone przez skarżącą temu pełnomocnikowi do prowadzenia wszelkich spraw dotyczących jej zadłużenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w tym do występowania w postepowaniu egzekucyjnym oraz w sprawie umorzenia zaległości, przed organami administracji publicznej obu instancji, organami egzekucyjnymi oraz przed sądami administracyjnymi obu instancji.
Pełnomocnikowi temu w dniu 5 maja 2014 roku doręczone zostało postanowienie organu II instancji. Wobec powyższego należało przyjąć, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z radcą prawnym pochodzącym z wyboru, a jej wniosek o ustanowienie tego samego radcy prawnego w ramach prawa pomocy uznać należy za stanowiący nadużycie prawa, a tym samym niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a.. Referendarz sądowy w pełni podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu kolejnego, profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
ak