Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy R. określił K. R.-O. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za wyszczególnione dni w okresie od 1 do 31 maja 2004r. Podatniczka w powyższym okresie prowadziła sprzedaż towarów na terenie Centrum Handlowego A na stoisku handlowym [...], nie uiszczając należnej opłaty targowej. Stawki tej opłaty określone zostały uchwałą Rady Gminy. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., Nr 9, póz. 84 ze zm.) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej dokonujących sprzedaży na targowiskach. Targowiskami zaś są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, poza budynkami lub ich częściami, chyba że są one targowiskami pod dachem oraz halami używanymi do targów, aukcji i wystaw - art. 15 ust. 1 i ust. 2a. Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko - art. 15 ust. 3 w/w ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka zarzuciła, iż została ona wydana bez podstawy prawnej. Strona wskazała, iż nie prowadzi sprzedaży na targowisku, a w sklepie. Ponadto teren hali nie został włączony do terenu targowiska, bowiem uchwała Rady Gminy z 30 grudnia 2003 r. Nr XVI/146/2003 nie dotyczy tych działek, na których położona jest hala, w której skarżąca prowadzi działalność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązek podatkowy w opłacie targowej powstaje z mocy prawa i staje się wymagalny z chwilą zażądania zapłaty przez inkasenta. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2004r. I SA/Łd 1157/03 wskazał, iż dla opodatkowania opłatą rzeczywiście nie ma znaczenia ostateczny skutek w postaci dokonania sprzedaży, istotne jest, iż w danym okresie miały miejsce wszystkie czynności zmierzające do dokonania transakcji handlowej - oferta, negocjacje. Opodatkowaniu podlegają zatem wszystkie podmioty korzystające z targowiska w celu dokonania szeroko rozumianej sprzedaży towarów handlowych. Za targowisko zaś uznać należy zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, każde miejsce, w którym prowadzony jest handel, z wyjątkiem budynków lub części budynków, chyba że jest to targowisko pod dachem oraz hala używana do targów, aukcji, wystaw. Zwolnienie z opłaty obejmuje tylko osoby i jednostki, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Ustalenia dokonane w sprawie wskazują na to, iż hala A w R. stanowi teren targowiska. Podatniczka dokonywała (co wynika z raportów dziennych) sprzedaży na stoisku w hali A w R. i odmówiła zapłaty opłaty targowej. Prawidłowo zatem organ podatkowy, działając na podstawie art. 21§ 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.)określił jej zobowiązanie podatkowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. R.-O. wniosła o unieważnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała, iż w jej ocenie prowadzi ona działalność w centrum handlowym, a nie na targowisku. Ten, kto dokonuje sprzedaży w tym obiekcie nie podlega zatem opłacie targowej, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca odwołała się do opinii prof. M. K. i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym m.in. wyrażono pogląd, iż obiekty, w których działalność prowadzona jest w formie sklepu i w których są zlokalizowane stałe przedsiębiorstwa handlowe nie są targowiskami. Uchwała Rady Gminy nie może zmienić charakteru budynku, w którym skarżący prowadził działalność handlową. Strona zwróciła ponownie uwagę na błędy dotyczące oznaczeń działek, numerów uchwał i adresu Centrum Handlowego, wskazanych w uchwałach Rady Gminy dotyczących opłaty targowej. W jej ocenie okoliczność, czy jest podatnikiem podatku od nieruchomości i czy dokonywała sprzedaży nie ma znaczenia w tej sprawie.Ponadto zwróciła uwagę na błędy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (powołano w nim okoliczności odnoszące się do innej osoby).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo podniosło, iż legalność uchwał Rady Gminy w R. nie mogła być przedmiotem jego oceny, bowiem nie zostały one wzruszone w trybie prawem określonym. Wskazało również, iż decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hali magazynu roślin na prowadzenie działalność usługowej umorzono postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Wniosek dotyczył bowiem zmiany sposobu użytkowania magazynu roślin, podczas gdy obiekt taki nie istniał, gdyż został przebudowany samowolnie i w dacie złożenia wniosku był użytkowany jako hala handlowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, prawnych oraz jednostek niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach (art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Definiując pojęcie targowiska ustawodawca wskazał, iż jest nim każde miejsce, w którym prowadzony jest handel (art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Z obowiązku uiszczenia opłaty targowej wyłączono sprzedaż dokonywaną w budynkach lub ich częściach, poza sprzedażą dokonywaną na targowiskach pod dachem oraz w halach używanych do targów, aukcji i wystaw (art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Radzie gminy przyznano kompetencje do określania zasady ustalania i poboru stawek opłat targowych oraz upoważniono ją do zarządzenia poboru tych opłat przez inkasentów, ustalania ich wynagrodzenia oraz do ustalenia innych niż w ustawie zwolnień przedmiotowych (art. 19 pkt. 1, 2 i 3 powołanej ustawy).
Dla ustalenia, czy na danej osobie ciąży obowiązek zapłaty opłaty targowej niezbędne jest zatem wyjaśnienie, czy osoba ta w danym dniu prowadziła sprzedaż i czy sprzedaż ta odbywała się na targowisku w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 2 w zw. z ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego (tych jego cech, które określa ustawa) jest obowiązkiem organu podatkowego (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż pozostaje poza sporem, iż skarżąca w dniach wskazanych w decyzji Wójta Gminy R. prowadziła sprzedaż na terenie należącym do A S.A. Wynika to z raportów dziennych, sporządzanych przez inkasenta, nie jest też kwestionowane przez stronę. Spór między stroną a organami podatkowymi dotyczy jedynie tego, czy budynek, w którym działalność handlowa była prowadzona, jest budynkiem lub jego częścią w rozumieniu ust.2 a art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym sprzedaż opłacie tej nie podlega czy też targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów, wystaw i aukcji.
Ustawodawca, kreując w art. 15 ust. 2 a wyjątek od zasady, iż targowiskiem jest każde miejsce, w którym prowadzi się handel, nie zdefiniował pojęć targowiska pod dachem czy też hali używanej do targów, aukcji czy wystaw. Może to rodzić określone trudności w interpretacji tego przepisu i ustaleniu, w których budynkach (czyli obiektach budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związanych z gruntem, wydzielonych z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadających fundamenty i dach- art. 1 a pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) sprzedaż nie podlega opłacie. Rozróżnienie to jednak musi być dokonane w celu prawidłowego zastosowania normy prawnej. Organy podatkowe winny więc każdorazowo ustalić funkcję budynku, która wynikać może m.in. z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzji o pozwoleniu na budowę czy na użytkowanie, zgłoszeniu o zmianie sposobu użytkowania obiektu. Mogą także, w przypadku gdyby wskazane wyżej dokumenty nie przesądzały o możliwości zaliczenia bądź nie danego obiektu do targowisk pod dachem lub hali używanych do targów ocenić, w jaki sposób zorganizowana jest sprzedaż w danym obiekcie, mając przy tym na względzie aktualne warunki prowadzenia handlu.
Organy podatkowe w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania dowodowego, mającego na celu wyjaśnienie wyżej wskazanych okoliczności. Z notatki służbowej, sporządzonej przez inkasenta wynika jedynie, iż K. R.-O. prowadziła sprzedaż na stoisku handlowym (o wskazanym numerze) w hali A. Nie podano nawet dokładnej lokalizacji budynku, w którym stoisko się znajdowało (z uchwał Rady Gminy wynika zaś, iż budynki należące do A S.A. znajdowały się na kilku działkach- uchwała Nr XXI/188/2004 z 3 czerwca 2004 r. i Nr XVI/148/2003 z 30 grudnia 2003 r.). Organ I instancji, powołując definicję targowiska wskazał jedynie, iż skarżąca prowadziła sprzedaż na targowisku- na terenie C.H. A, nie uzasadnił jednakże, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, na podstawie jakich faktów i dowodów wysnuł taki wniosek. Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej daną okoliczność można uznać za udowodnioną jedynie po dokonaniu oceny całego materiału dowodowego. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, iż ocenę taką przeprowadzono. Organ odwoławczy, mimo podniesienia w odwołaniu zarzutu, iż z uwagi na charakter budynku, w którym skarżąca prowadziła swoje stoisko, nie może on być uznany za targowisko, stwierdził jedynie, że "ustalenia w sprawie wskazują,iż hala A w R. stanowi teren targowiska". Nie powołał jednak (również z naruszeniem art. 124, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej) tychże okoliczności, które go do takiego wniosku doprowadziły. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano na decyzje administracyjne, mające potwierdzać fakt, iż budynek ten był od początku użytkowany jako hala handlowa (a więc również nie hala używana do targów). To jednak uzasadnienie decyzji, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, które uznał za wiarygodne i przyczyn, dla których pewnym dowodom odmówił wiarygodności oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Braków uzasadnienia decyzji nie można uzupełnić innym pismem, w tym odpowiedzią na skargę (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1997 r., sygn. SA/Gd 3691/95, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 30254).
Zauważyć zaś należy, iż uchwały Rady Gminy, dotyczące targowisk nie przesądzają o tym, czy i które budynki Rada uznała za targowiska pod dachem (treść aktu wskazuje tylko, iż są to budynki położone na określonym terenie, które jednocześnie stanowią targowiska pod dachem; należy zatem w każdym przypadku ustalić, który z budynków targowisko takie stanowi; jedna z uchwał została ponadto podjęta w czerwcu 2004 r.).
Z tych względów, wobec naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art.187 § 1, art. 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w którym ustali, jakie cechy posiada i jaką funkcję pełni budynek, w której skarżąca prowadziła sprzedaż w maju 2004 r. i czy cechy te wskazują na to, iż budynek ten można uznać za targowisko w rozumieniu art. 15 ust. 2 w zw. z ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Winien także zwrócić uwagę na prawidłowość sporządzenia uzasadnienia (odniesienia go tylko do osoby, której dotyczy).
Sąd zauważa przy tym, iż zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną. Winien zaś, w ramach przyznanych mu uprawnień do kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności prawem podjąć przewidziane w ustawie środki, zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji naruszających prawo (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych –Dz.U. Nr 153,poz. 1269 i art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zauważyć także należy, odnosząc się do zarzutów skargi, iż okoliczności, czy skarżąca prowadziła sprzedaż i czy była podatnikiem podatku od nieruchomości, na której sprzedaż ta miała miejsce, mają istotne- wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze- znaczenie dla oceny istnienia obowiązku zapłaty opłaty skarbowej w świetle art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.