Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2000 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja podatkowa VAT-7 Zakładu Pracy Chronionej za listopad 2000 r. z wykazaną kwotą zobowiązania podatkowego. Do deklaracji dołączony byt wniosek o dokonanie zwrotu części wpłaconej kwoty w trybie przewidzianym w art. 14a ustawy o VAT.
W czasie czynności sprawdzających zasadność zwrotu organ podatkowy ustalił, że w dacie złożenia wniosku podatnik posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 1996 r. Z tego względu przyjęto, że brak było podstaw do dokonania zwrotu podatku, bowiem wnioskodawca posiadał zaległość w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.
Urząd Skarbowy odmówił Zakładowi Pracy Chronionej zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2000 r., zaś na skutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT,
- art. 49 par. 1 oraz art. 51 par. 2 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący podniósł, iż jest bezsporne, że w dacie składania wniosku o zwrot podatku VAT był zobowiązany do zapłaty wraz z odsetkami z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Należność ta została jednak decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2000 r. rozłożona na raty. Pierwsza rata miała być zapłacona w dniu 12 stycznia 2001 r. Dlatego w dacie złożenia wniosku nie można mówić o istnieniu zaległości podatkowych skarżącego. Potwierdzało dodatkowo zaświadczenie wystawione przez ten sam urząd z dnia 10 kwietnia 2001 r., w którym stwierdzono, że na podatniku nie ciążą żadne zaległości podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną wniosku podatnika z dnia 28 grudnia 2000 r. o zwrot podatku VAT za listopad 2000 r. stanowi art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2000 r. Z treści tego przepisu wynika, że prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w ust. 2-6. W celu skorzystania z tego przywileju uprawniony powinien, w terminie określonym do złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług, złożyć do urzędu skarbowego wraz z tą deklaracją wniosek o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust.
- Urząd skarbowy zaś, po sprawdzeniu, czy kwota podatku wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku VAT została wpłacona za dany miesiąc, dokonuje zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika. Przepisów tych nie stosuje się jednak do podatników u których, w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.
W rozpoznawanej sprawie organy skarbowe w oparciu o posiadane przez siebie dane uznały, że w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku za listopad 2000 r. podatnik posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji należy odwołać się do treści art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Pierwszy z tych przepisów przyznaje organom podatkowym prawo do odraczania terminu podatku oraz rozkładania na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Mamy tu zatem do czynienia z klauzulą generalną - rzadko stosowaną w prawie podatkowym dającą organom podatkowym możliwość podejmowania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego.
W przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowej terminem płatności jest dzień, w którym, zgodnie z decyzją organu podatkowego, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub poszczególnych rat, co reguluje art. 49 par. 1 cytowanej ustawy - Ordynacja podatkowa. Natomiast konsekwencją niedotrzymania tego terminu jest - zgodnie z art. 49 par. 2 tej ustawy restytucja ustawowego terminu płatności podatku, a więc terminu sprzed podjęcia decyzji o odroczeniu płatności podatku lub rozłożeniu spłaty zaległości na raty, to jest terminu przewidzianego w przepisach art. 47 par. 1 lub par. 3 ustawy - Ordynacja podatkowa /por. R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa. Komentarz Wydanie III, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2000, str. 71/. Oznacza to, że rozłożenie na raty zaległości podatkowej automatycznie niweczy fakt powstania zaległości podatkowej za czas od dnia złożenia pozytywnie rozpatrzonego wniosku.
Z kolei w myśl art. 51 par. 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Przepis ten rozszerza więc formułę wyjściową pojęcia zaległości podatkowej i powoduje, że wszystkie trzy rodzaje wymienionych wyżej, nieuiszczonych w terminie płatności należności, mają status zaległości podatkowych.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że podatnik zasadnie podnosił w skardze, iż w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku VAT przysługującego Zakładom Pracy Chronionej, tj. w dniu 28 grudnia 2000 r. nie miał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Skarżący był natomiast zobowiązany do zapłaty wraz z odsetkami podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Należność ta decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2000 r. została rozłożona na raty, przy czym termin płatności pierwszej raty przypadał na dzień 12 stycznia 2001 r. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania wniosku o zwrot podatku VAT za listopad 2000 r. termin ten jeszcze nie upłynął, zaś istniejąca decyzja rozkładająca na raty zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. uchyliła skutki dotychczas obowiązującego terminu płatności wynikającego z art. 47 ustawy Ordynacja podatkowa. W konsekwencji powstał stan prawny, zgodnie z którym w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku VAT skarżący nie miał zaległości stanowiących dochód budżetu państwa i był uprawniony do skorzystania z przywileju określonego w art. 14a powołanej ustawy o VAT.
Uprawnienie przewidziane w tym przepisie ma charakter podmiotowy.
Zatem każdy, kto spełniał przewidziany w ustawie warunek, tzn. był zakładem pracy chronionej i w terminie określonym do złożenia deklaracji VAT złożył tą deklarację wraz z wnioskiem o zwrot podatku i dokonał wpłaty należności był uprawniony do uzyskania od urzędu skarbowego należnego podatku pod warunkiem nie posiadania zaległości w podatkach.
Skoro zatem podatnik spełnił wymogi ustawowe niezbędne dla uzyskania zwrotu uiszczonego podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji i odmowy zwrotu tej należności.