Uzasadnienie
I SA/Łd 82/19
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania J. O., E. K. i M. O. od decyzji z dnia [...] r., wydanej z upoważnienia Wójta Gminy G. przez Skarbnika Gminy, w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 1.169,00 zł od nieruchomości położonej w G. przy ul. B. 18 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ podatkowy I instancji ustalił J. O., E. K. i M. O. podatek od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 1.169,00 zł, od nieruchomości położonej w G. przy ul. B. 18.
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy były dane z ewidencji gruntów i budynków oraz złożone przez podatników informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Zaznaczono, iż stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość podatku od nieruchomości za poprzedni okres (2017 rok) nie uległ zmianie i nie toczy się postępowanie odwoławcze. Wobec tego, uwzględniając przepis art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) nie wszczęto, w formie postanowienia, postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 rok oraz zgodnie z art. 200 § 2 pkt 1 tej ustawy nie wyznaczono stronom 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Dokonując wymiaru podatku od nieruchomości organ przyjął stawki tego podatku obowiązujące na terenie gminy G. w 2018 r., wynikające z uchwały Rady Gminy G. Nr [...] z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r., póz. 5396). Do opodatkowania przyjęto:
- budynki mieszkalne o pow. 160,00 m2, opodatkowane wg stawki 0,52 zł/m2, podatek w kwocie 83,20 zł,
- budynki pozostałe o pow. 171,00 m2, opodatkowane wg stawki 4,14 zł/m2, podatek w kwocie 707,94 zł,
- grunty pozostałe o pow. 1.800,00 m2, opodatkowane wg stawki 0,21 zł/m2, podatek w kwocie 378,00 zł.
Od decyzji organu podatkowego I instancji odwołanie wnieśli współwłaściciele nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 7 ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., póz. 1445 z późn. zm. - "u.p.o.l."), art. 47 § 1, art. 21 § 1 pkt 2, art. 21 § 5, art. 165 § 5 pkt O.p., oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późn. zm.) wskazało, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest nieopodatkowanie nieruchomości położonej w G. przy ul. A. 23 (działka nr 417). W ocenie skarżących nieruchomość ta winna zostać uwzględniona przy wymiarze podatku od nieruchomości na 2018 rok.
Odnosząc się do powyższego organ podatkowy I instancji w piśmie z dnia 8 października 2018 r., przesyłającym odwołanie do Kolegium, wyjaśnił, iż wykaz podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, nie jest tożsamy dla nieruchomości położonych w G. przy ul. B. 18 i ul. A. 23 (z uwagi na nieuregulowany stan prawny tej drugiej nieruchomości; w ewidencji gruntów jako właściciele samoistni figurują "S-cy A. O."). To spowodowało wyłączenie z opodatkowania w zaskarżonej decyzji ww. nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało za zasadne stanowisko zaprezentowane w tym zakresie przez Wójta Gminy G. Przypomniano, że w poprzedniej decyzji Kolegium z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2017 rok (skarga na decyzję Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 319/18), przepisy u.p.o.l. nie zawierają regulacji nakazujących dokonywanie wymiaru podatku od nieruchomości w jednej decyzji, którą objęte byłyby wszystkie nieruchomości podatnika położone na terenie danej gminy. Co więcej, zauważono, iż w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. przyjęto rozwiązanie, które wręcz wymusza wydanie dwóch odrębnych decyzji dotyczących zobowiązania podatkowego tego samego podatnika, o ile w odniesieniu do jednych nieruchomości będzie wyłącznym właścicielem, zaś co do innych - jednym z ich współwłaścicieli. Wówczas (choć nie wynika to wprost z żadnego przepisu) wobec tego samego podmiotu zostaną wydane dwie decyzje o wymiarze podatku od posiadanych nieruchomości, znajdujących się na terenie jednej gminy. Skoro tak, to w ocenie organu, nie sposób rozumieć art. 21 § 5, czy art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej w ten sposób, że zawierają one bezwzględny wymóg wydania jednej decyzji, obejmującej całość zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości posiadanych na danym obszarze.
Wyjaśniono dalej, że z uwagi na konstrukcję podatku od nieruchomości, będącego podatkiem majątkowym od posiadania rzeczy, sytuacja, w której wobec podatnika zostanie wydana jedna decyzja obejmująca wymiarem wszystkie posiadane przez niego nieruchomości i sytuacja, w której wydanych zostanie kilka decyzji, obejmujących łącznie te nieruchomości, nie ma znaczenia dla rzeczywistej wielkości obciążenia podatkowego, jakie z tytułu podatku od nieruchomości poniesie podatnik za dany rok podatkowy.
Podkreślono, że w analizowanej sprawie nieruchomość położona w G. przy ul. A. 23 jest we władaniu samoistnym "A. S-cy O. " (na co wskazują dane z ewidencji gruntów i budynków), to zasadnym było, aby usunąć stan niepewności, co do ciążących na współwłaścicielach obowiązków podatkowych w podatku od nieruchomości za 2018 rok, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w której opodatkowano składniki majątku stanowiące bezspornie współwłasność J. O., E.K. i M.O., a kwestie opodatkowania spornej nieruchomości rozstrzygnąć w odrębnej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można zarzucić zaskarżonej decyzji nieprawidłowości rozstrzygnięcia. Skarżący nie wskazali, aby po wydaniu decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2017 rok w stosunku do stanowiącej przedmiot opodatkowania nieruchomości położonej w G. przy ul. B. 18 nastąpiły jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym.
Jednocześnie ponownie wyjaśniono, iż w sytuacji gdy organ podatkowy nie wszczyna postępowania w formie postanowienia z tego względu, że stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie, to nie ma obowiązku, aby przed wydaniem decyzji wyznaczać stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (stanowi o tym przepis art. 200 § 2 pkt l Ordynacji podatkowej).
Odnosząc się zaś do zawartego w odwołaniu żądania "zawieszenia" zaskarżonej decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] r. do czasu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie decyzji z dnia [...] r., stwierdzono, iż jest ono bezpodstawne.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. O. Skarżąca podniosła, iż według jej wiedzy nie zmieniły się przepisy podatkowe dotyczące "podatku gruntowego" w latach 2017-2018, natomiast Urząd Gminy w G. domaga się zapłaty sumy podatku niezgodnie z decyzją Kolegium i niezgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Skarżąca zarzuciła, iż w decyzji dotyczącej wymiaru podatku na 2018 rok nie została uwzględniona nieruchomość położona w G. przy ul. A. 23, dlatego też wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Wychodząc także poza granice zarzutów zawartych w skardze mając na uwadze regulacje art. 134 § 1 ppsa sąd stwierdza,że wydana decyzja odpowiada prawu. Stan faktyczny nie jest sporny, a problem ma charakter czysto prawny, a jak wynika ze stanowiska skarżącej, w Jej ocenie, wadliwość wydanej decyzji związana jest z faktem, iż " (...) po raz kolejny w decyzji z 2018 r. Urząd Gminy G. nie uwzględnił podatku od nieruchomości położonej przy ul. A. 23". Powstaje zatem konieczność w ramach sądowej kontroli oceny tego stanowiska z pozycji strony skarżącej. Jak wskazano na wstępie sąd podzielił w tym sporze racje organu. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika,że podatniczka jako jedna ze współwłaścicieli nieruchomości znajdującej się w G. przy ul. B. 28 domaga się objęcia decyzją zaskarżoną i ją poprzedzającą także nieruchomości położonej w tym mieście przy ul. A.
- Zgromadzony materiał w aktach sprawy wskazuje,że po stronie podmiotu ewidencyjnego w wypisie z ewidencji gruntów dla działki nr 417 położonej przy ul. A. 23; G., obszar ten znajduje się we władaniu samoistnym " A. S-cy O.". Natomiast objęta decyzją działka o numerze 785 stanowi współwłasność Państwa - J. O., E. K. oraz M. O. Przechodząc do regulacji prawa materialnego, albowiem tu należy poszukiwać rozwiązań podniesionej kwestii, w pierwszym rzędzie wskazać należy na treść art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (prawidłowo wskazane w zaskarżonej decyzji), którego norma nakazuje m.in. przyjmować za podstawę wymiaru podatków oraz świadczeń dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z tej mozliwości organ skorzystał o czym zaświadczają zgromadzone w aktach administracyjnych stosowne wypisy z ewidencji, zawierające informacje o przedmiotowych działkach (417 i 785) wskazując na ich stronę podmiotową, a więc mówiąc wprost - kto jest ich właścicielem, z opisem powołanym wyżej. Powolłne akta zawierają również informację, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji wszyscy współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. B. 18 zostali zawiadomieni (23 października 2018 r.) o tym, iż przed wydaniem decyzji mogą zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z prawa tego nie skorzystali a zatem organ był uprawniony uznać,że posiadane przez niego wypisy są aktualne i stanowią podstawę wymiaru podatku. Zdaniem sądu ocenę tę wzmacniało także ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok poprzedni 2017, które było przedmiotem sądowej kontroli, podjęte w takim samym stanie faktycznym co do treści wpisów ewidencyjnych, ocenione przez WSA w Łodzi wyrokiem z 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 319/18 (wyrok prawomocny od 10 sierpnia 2018 r.), jako prawidłowe. Powyższe nakazywało słusznie przyjąć,że po stronie wpisów z rzeczonej ewidencji nie nastąpiły żadnej zamiany, a zatem działka położona przy ul. A. 23 jest nadal we władaniu spadkobierców A. O. bez oznaczenia ich kręgu oraz ujawnienia w ewidencji gruntów. A zatem uprawnione jest stwierdzenie, że stan faktyczny w porównaniu z rokiem 2017 nie uległ zmianie. W tej sytuacji organ uprawniony był skorzystać z regulacji art. 165 § 1 pkt 5 OP. i orzekać w oparciu o stan faktyczny, za poprzedni okres (2017 r.), który nie uległ zmianie. Dodać należy,że poza sporem pozostają także stosowane stawki podatkowe wynikające z właściwych uchwał rady gminy, czy też wielkości obszarowe gruntów i budynków przedstawione do opodatkowania.
Kontynuując rozważania, przypomnieć należy przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prawidłowo wskazanych w podstawie rozstrzygnięcia, z których wynika w istotnej dla sądowej kontroli kwestii, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości (art. Ust 1 pkt 1 Pol), zaś w sytuacji gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust 3 Pol). Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Z kolej przedmiotem opodatkowania są m.in. grunty i budynki oraz ich części (art. 2 ust. 1 pkt 1,2 Pol). Co da zasady zatem wszystkie przedmioty opodatkowania przynależne jednemu właścicielowi powinny być objęte jednym rozstrzygnięciem – modelowym, jakkolwiek brak jest jednoznacznej normy nakazującej podjęcie takiej czynności. Wydaje się,że przemawiają za tym zasady ekonomiki postępowania czy też przejrzystości prowadzonej ewidencji podatników w organie, nie zawsze jednak jest możliwym zrealizowanie tego celu. Jednakowoż sam ustawodawca przewidział, że w pewnych sytuacjach należy zastosować odmienne rozwiązania. Jednym z nich jest sytuacja kiedy nieruchomość stanowi współwłasność, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 4 Pol). Bez wątpienia w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. B. 18 sytuacja taka wystąpiła, na co wskazują wpisy do ewidencji gruntów i budynków. Z rozwiązania tego wynika,że możliwa jest sytuacja w której dla danej osoby (podmiotu) wydana zostanie więcej niż jedna decyzja w podatku od nieruchomości. Obok przedmiotu opodatkowania będącego przedmiotem współwłasności, zostanie wydana decyzja na odrębny przedmiot, którego jedynym właścicielem jest współwłaściciel tej pierwszej. A zatem wobec tego samego podmiotu mogą zostać wydane dwie decyzje. Na gruncie podatku od nieruchomości utrwalone jest stanowisko, że w stosunku do podatnika podatku od nieruchomości może zostać wydanych na podstawie art. 21 § 3 O.p. kilka decyzji dotyczących poszczególnych przedmiotów opodatkowania (zob. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 2120/09, z dnia 21 listopada 2012 r., II FSK 182/11, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1537/11, z dnia 13 maja 2015 r. sygn. Akt II FSK 1833/13. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko zawarte w przytoczonych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela w całej rozciągłości.
Z uwagi na nieuregulowany stan prawny w odniesieniu do działki 785 – G., ul. A. 23 (o czym świadczą wpisy do ewidencji gruntów a także milczenie skarżącej co do wskazania ewentualnego kręgu spadkobierców po A. O.), prawidłowo organ, w oparciu o powołane przepisy nie mógł rozstrzygnąć w zaskarżonej decyzji o podatku od nieruchomości także i w tym zakresie.
Podjęta decyzji, na co wskazać należy, nie jest rozstrzygnięciem niekorzystnym dla strony w punktu widzenia wielkości wymiaru podatkowego, gdyż podatek od nieruchomości związany z posiadaniem majątku – nieruchomości (rzeczy), bez względu na ilość wydanych decyzji, obejmujących łącznie wszystkie te nieruchomości nie ma znaczenia dla faktycznej wielkości obciążenia podatkowego, za dany rok podatkowy (por. przywołany wyrok przez organ - I SA/Gd 321/09). Akceptując to rozstrzygnięcie NSA w wyroku z 30.11.2010 r. sygn. akt II FSK 2120/09 zwrócił słuszną uwagę,że w sytuacji braku wpływu na określenie prawidłowej - w relacji do nich (przedmiotów opodatkowania) - wysokości zobowiązania podatkowego, nie może naruszyć prawa. W podatku od nieruchomości opodatkowane są przedmioty opodatkowania a nie wynik ich związku i rozliczenia w danym okresie podatkowym.
Mając powyższe na uwadze sąd nie stwierdził zasadności zarzutów skargi, uznając,że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art 151 ppsa sąd skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.205 § 2 ppsa.
dc