Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania R. J., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) – dalej jako: O.p., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2019 r., którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności ze Spółką z o.o. A., jako byłego prezesa zarządu ww. Spółki, za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.
Z akt sprawy wynika, że po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o solidarnej odpowiedzialności R. J. ze Spółką z o.o. A, jako byłego prezesa zarządu ww. Spółki, za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. w łącznej kwocie 11.983 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 5.061 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. J. zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolną ocenę zgromadzonego materiału, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie ustalenia podstaw odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu. Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazując na przepis art. 116 w zw. z art. 107 O.p. organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki negatywne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przypomniał, iż przedmiotem sprawy są nieuregulowane zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Analizując poszczególne z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p. organ odwoławczy wskazał, iż bezsprzecznie R. J. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki od dnia 29 czerwca 2004 r. do dnia 26 czerwca 2015 r., i w tym przedziale czasowym zawierają się też terminy płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. Zdaniem organu także druga z przesłanek jest spełniona, gdyż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przypomniał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił na zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. w dniu 04.03.2016 r. tytuł wykonawczy, który z uwagi na zmianę adresu siedziby Spółki na G., został skierowany według właściwości do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., który postanowieniem z dnia 04.05.2016 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Z jego uzasadnienia wynika, że pod wskazanym przez wierzyciela adresem znajduje się siedziba wirtualnego biura innej firmy. Natomiast Spółka A wynajmowała pomieszczenia pod wskazanym adresem w okresie od 04.09.2015 r. do 03.03.2016 r. Dalsza umowa najmu ze Spółką nie została podpisana, co oznacza, że nie posiada ona również siedziby pod ww. adresem.
Organ odwoławczy wskazał nadto, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, obejmujące zaległości podatkowe dotyczące tytułów i okresów innych niż objęte zaskarżoną decyzją, tj. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.; w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące: od października do grudnia 2014 r.; w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r., które postanowieniem z dnia 31.08.2016 r. zostało umorzone. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunków bankowych w bankach: B Bank S.A., C S.A., Banku D S.A. i E BANK S.A., które okazały się nieskuteczne lub pozostały bez realizacji z powodu braku środków.
Nadto ustalono, iż Spółka nie posiada majątku nieruchomego, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję, co zostało potwierdzone m.in. informacjami ze Starostwa Powiatowego w S. i Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych. Z kolei z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wynika, że Spółka z dniem 01.04.2015 r. została wyrejestrowana jako płatnik składek. Również Komenda Powiatowa Policji w S. wskazała, że nie posiada informacji dotyczącej aktualnej siedziby, miejsca wykonywania działalności oraz majątku i wierzytelności Spółki.
Organ nie ma wątpliwości, iż podstawy prawne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki powstały w okresie obowiązywania ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.), a więc do końca 2015 r., tj. w czasie sprawowania funkcji członka zarządu w Spółce przez R. J.. Wskazał, iż członek zarządu takiej spółki może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykazał, że: 1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo 2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.
Zgodnie z odpisem pełnym z dnia 14.06.2019 r., z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego [...] Rejestru Sądowego wynika, że postanowieniem z dnia [...] 2017 r. sygn. akt [...] KRS ustanowiono dla Spółki kuratora upoważnionego do podjęcia czynności zmierzających do niezwłocznego powołania zarządu Spółki, a w razie potrzeby do podjęcia czynności zmierzających do likwidacji Spółki. Badając sprawę w kontekście przepisu art. 11 Prawo upadłościowe i naprawcze, organ przeanalizował sprawozdania finansowe Spółki. W materiale dowodowym sprawy znajdują się sprawozdania finansowe Spółki za 2011, 2012 i 2013 r., z których wynika, iż zobowiązania i rezerwy na zobowiązania nie przekroczyły we wskazanych latach majątku Spółki, tym samym nie wystąpiła wówczas przesłanka, bilansowa. Za kolejne lata Spółka nie składała sprawozdań finansowych, co uniemożliwiło odniesienie się do wystąpienia omawianej przesłanki po roku 2013. Organ zaznaczył, iż w rozpatrywanej sprawie ziściła się przesłanka niewypłacalności, tzn. podmiot nie uregulował swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że najstarsze nieuregulowane zobowiązania Spółki dotyczą podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. z terminem płatności 27.01.2014 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. z terminem płatności 31.03.2014 r. Spółka zaprzestała również regulowania należności wobec ZUS za miesiące: od lutego 2014 r. do grudnia 2014 r. Tym samym, zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze R. J. powinien najpóźniej w kwietniu 2014 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Zaprzestanie regulowania długów wystąpiło bowiem już od stycznia 2014 r., zaległości podatkowe Spółki dotyczyły kolejnych okresów, tym samym nieregulowanie zobowiązań Spółki miało charakter trwały.
W niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., bowiem strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wezwał na piśmie stronę do wskazania mienia Spółki, z którego będzie realna do przeprowadzenia egzekucja skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Na skutecznie doręczone wezwanie strona nie udzieliła odpowiedzi. Także w piśmie potwierdzającym zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem, strona wskazała, że nie posiada wiedzy na temat Spółki, jak również nie przedłożyła żadnych dokumentów wykluczających Jej odpowiedzialność.
Odpowiadając na zarzut odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż nie orzekał na jego podstawie. Wyjaśnił, iż organy podatkowe oceniają zgromadzone w sprawie dowody na mocy art. 191 O.p., stanowiącego odpowiednik art. 80 k.p.a. na gruncie postępowania podatkowego. Dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. J. zarzucił powyższej decyzji obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art.7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., polegającą na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz przekroczeniu przez organ granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uczynienie jej dowolną w zakresie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a skutkującej uznaniem, że w świetle przepisów prawa jest odpowiedzialny osobiście za zobowiązania podatkowe Spółki w sytuacji, gdy skarżący nie miał możliwości po odwołaniu, aby uregulować ewentualne zaległości Spółki, zaś osoba pełniąca funkcję członka zarządu - mająca realny wpływ na kierowanie sprawami Spółki - powinna doprowadzić do zapłaty zaległości i ewentualnego złożenia wniosku o upadłość Spółki. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanej zarówno przez organ II jak i I instancji w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 3 lipca 2020 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik strony podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, dodatkowo zarzucił naruszenie art. 116 w zw. z art. 122, art. 187, art. 191 O.p. oraz wystąpił o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz.2325) – dalej jako: p.p.s.a., stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako: p.p.s.a.). Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W ocenie Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury, na które wskazał pełnomocnik w piśmie procesowym, okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu.
Przechodząc do istoty sprawy, przypomnieć należy, iż w myśl art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Z kolei, stosownie do przepisu art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
- 1) nie wykazał, że:
- a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
- b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
- 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl przepisu art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu można podzielić na pozytywne i negatywne, przy czym zaistnienie tych ostatnich winien wykazać członek zarządu, aby uchronić się od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Sądu, poprzedzonej analizą okoliczności faktycznych i prawnych, w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie skarżący nie wykazał przesłanek negatywnych, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż w przypadku wystąpienia wszystkich przesłanek pozytywnych przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, organ nie ma możliwości odstąpienia od rozstrzygnięcia co do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności ze spółką byłego członka zarządu. W tego rodzaju sprawach ustawodawca nie pozostawił organom administracji publicznej luzu decyzyjnego, nie ma zatem możliwości załatwienia sprawy w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając chociażby trudną sytuację życiową, czy jak podnosi skarżący okoliczności, które zaistniały po rezygnacji z funkcji prezesa zarządu.
W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
W niniejszej sprawie okoliczność pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu w czasie powstania przedmiotowych zobowiązań podatkowych jest bezsporna. Zgodnie z Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników A Spółka z o.o. z dnia 29.06.2004r., skarżący pełnił obowiązki członka zarządu od dnia wejścia uchwały w życie, czyli od 29.06.2004r. – do dnia 10.11.2015 r. zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym. Terminy płatności zobowiązań upływały w dacie: za grudzień 2013r. w dniu 27.01.2014 r., za czerwiec 2014r. w dniu 25.07.2014r., zatem niewątpliwie przypadały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje, iż przedmiotowe zobowiązania wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 10.02.2016r., kiedy to skarżący nie był już członkiem zarządu spółki. Okoliczność ta nie zwalnia strony z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, na co wskazywał skarżący w argumentach skargi podkreślając, iż nie może odpowiadać za podmiot, który po nim objął obowiązki.
W ślad za trafnym wywodem organu podkreślić trzeba, iż nie ma znaczenia, że zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług zostały ujawnione dopiero w decyzji z dnia [...].02.2016 r., kiedy podatnik nie był już członkiem zarządu. Spółka składając deklaracje VAT-7 za grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. wykazała zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jednak organ I instancji nie dokonał zwrotu na rachunek bankowy. Spółka obowiązana była wówczas do zapłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. i czerwiec 2014 r. w terminie i w przewidzianej przepisami prawa wysokości, a niewypełnienie tego obowiązku uzasadniało wydanie decyzji określających wysokość zobowiązań, ujawniających nieprawidłowości ich rozliczenia. Istotne jest, że przedmiotowe zobowiązania istniały i winny zostać wykonane wcześniej, przed wydaniem decyzji "wymiarowej", ponieważ zobowiązania te powstały z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.).
Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. miała wyłącznie charakter deklaratoryjny czyli określający prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku, które nie zostało zapłacone przez Spółkę. Oznacza to, iż bez wpływu na ocenę istnienia zaległości podatkowej pozostaje data wydania takiej decyzji, skoro zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług powstały z mocy prawa.
Prawidłowe jest również stanowisko organu, odzwierciedlone w materiale sprawy, a dotyczące bezskuteczności egzekucji w stosunku do Spółki.
W ocenie Sądu, po lekturze akt administracyjnych sprawy, podzielić należy stanowisko organów wyczerpująco wywiedzione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że egzekucja prowadzona z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna i nie doprowadziła do wykonania przez pierwotnego dłużnika, ciążących na nim obowiązków o charakterze pieniężnym. Organ podatkowy wszczął postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 04.03.2016r. - obejmującego zobowiązanie za 12/2013 i 06/2014. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził również wobec Spółki postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10.06.2015r. obejmującego zobowiązanie za 2013 rok; w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wynagrodzenia pracowników na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10.06.2015r. obejmującego zobowiązania od października do grudnia 2014 roku oraz w podatku od towarów i usług na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19.06.2015r. obejmującego zobowiązanie za marzec 2015 roku.
Jak ustalił organ, postanowieniem z dnia 04.05.2016r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec ustalenia, że pod wskazanym przez wierzyciela w tytule wykonawczym adresem siedzibę posiada wirtualne biuro innej firmy. Natomiast Spółka wynajmowała pomieszczenia pod wskazanym adresem, przy czym umowa najmu obowiązywała w okresie od 04.09.2015r. do 03.03.2016r. i nie została przedłużona. Aktualnego adresu nie udało się ustalić również na podstawie aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Ostatni wpis dotyczący adresu siedziby Spółki został wykreślony w dniu 27.09.2016r., bez równoczesnego wpisania nowego adresu.
O bezskuteczności egzekucji świadczy nadto bezskuteczna próba egzekucji przeprowadzona przez innego wierzyciela. W niniejszej sprawie, okolicznością świadczącą o bezskutecznej egzekucji wobec Spółki jest uprzednio przeprowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., które postanowieniem z dnia 31.08.2016r. zostało umorzone. Egzekucja prowadzona była na podstawie trzech tytułów wykonawczych obejmujących odpowiednio zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik, listopad i grudzień 2014r., zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2013 oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2015r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano nadto, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunków bankowych w bankach: B Bank S.A., C S.A., Banku D S.A. i E BANKU S.A., które okazały się bezskuteczne lub pozostały bez realizacji z powodu braku środków.
W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie posiada majątku nieruchomego, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję, co zostało potwierdzone informacjami ze Starostwa Powiatowego w S. i Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych. Spółka nie figuruje w systemie CEPiK. Nie nawiązano kontaktu z prezesem firmy, a pod adresem wskazanym jako siedziba firmy, brak jest oznak prowadzenia działalności przez podmiot. Z informacji udzielonej przez Komendanta Powiatowej Policji w S. wynika, że nie posiada informacji dotyczącej aktualnej siedziby, miejsca wykonywania działalności oraz majątku i wierzytelności spółki. ZUS I Oddział w P. udzielił informacji, że Spółka jako płatnik składek dokonała wyrejestrowania z dniem 01.04.2015r.
W świetle powyższych ustaleń trafnie wywiodły organy, iż obecnie nie ma możliwości prowadzenia egzekucji z jakiegokolwiek składnika majątkowego Spółki. Spółka nie posiada żadnego majątku, nie posiada siedziby i nie prowadzi działalności gospodarczej, jak również nie ma możliwości nawiązania kontaktu z członkami zarządu.
Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, zdaniem Sądu, organy zasadnie stwierdziły, iż z akt sprawy nie wynika, że skarżący wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, ustalając zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 O.p., należy mieć na uwadze przepis art. 21 ww. ustawy. Na mocy tego przepisu, właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli.
Na uwzględnienie zasługuje ocena organów, iż w rozpatrywanej sprawie ziściła się przesłanka niewypłacalności, bezsprzecznie Spółka nie uregulowała swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że najstarsze nieuregulowane zobowiązania Spółki dotyczą podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. z terminem płatności 27.01.2014 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. z terminem płatności 31.03.2014 r. Nadto, Spółka zaprzestała regulowania należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za miesiące: od lutego 2014 r. do grudnia 2014 r. Wobec powyższego zasadnie wywiodły organy, iż skarżący najpóźniej w kwietniu 2014 r. winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Sytuacja opisana w cytowanym już przepisie art. 21 ust. 1 ww. ustawy, zaistniała już w styczniu 2014r. (termin płatności za zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. przypadający na 27.01.2014r., zaległości podatkowe dotyczyły kolejnych okresów, tym samym nieregulowanie zobowiązań miało charakter trwały).
Przedstawione okoliczności sprawy w pełni odzwierciedlają ustalenie, iż stan trwałej niewypłacalności Spółki występował w okresie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu. Zgromadzony materiał dowodowy świadczy także o tym, iż mimo zaistnienia do tego podstaw skarżący jako członek zarządu Spółki nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).
W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się, iż to osoby reprezentujące spółki kapitałowe (członkowie zarządu) odpowiadają za nierzetelne wypełnianie swoich obowiązków. Nie ma w tej sytuacji znaczenia kwestia winy, czy też umyślności. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, jednocześnie członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swej funkcji. Natomiast w czasie jej pełnienia powinien na bieżąco znać stan finansów spółki, co za tym możliwość zaspokojenia długów, bowiem pełniona funkcja niesie za sobą zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób zatrudnionych.
Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej bezspornym jest również ustalenie organów, iż skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Skarżący stosowne wezwanie organu w omawianej kwestii pozostawił bez odpowiedzi. Nie udzielił jej również w ramach pisma, w którym potwierdził zapoznanie się z materiałem sprawy, w którym jedynie oświadczył, iż nie podsiada wiedzy na temat Spółki A. Oceny w powyższym zakresie skarżący nie kwestionuje, stara się jedynie wykazać, iż nie może ponosić odpowiedzialności za działalność Spółki po rezygnacji z obowiązków prezesa zarządu. Jednakże okoliczności te, o czym wyżej, pozostają bez wpływu na ocenę sprawy, podobnie jak fakt, iż decyzja wymiarowa została wydana kilka lat po powstaniu zobowiązań podatkowych Spółki, za które organy orzekły o odpowiedzialności solidarnej ze Spółką.
Reasumując, analiza zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzione z niego argumenty organów zasługują na podzielenie. Organy wykazały, iż wszystkie przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki zostały spełnione, przy jednoczesnym braku okoliczności egzoneracyjnych. W następstwie powyższego, podniesiony w piśmie procesowym pełnomocnika strony zarzut naruszenia art. 116 O.p. należy ocenić jako niezasadny.
Mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśnić należy, iż organy podatkowe działają, gromadzą i oceniają materiał dowodowy na mocy przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., stanowiących odpowiednik przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Oznacza to, iż organ podatkowy nie mógł dopuścić się naruszenia procedur wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie nie można uznać, że organy nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy prawidłowo zebrały cały materiał dowodowy, który następnie poddały wnikliwej i poprawnej ocenie. Organy wnikliwie oceniły wszystkie dowody w kontekście prawidłowo przywołanego stanu faktycznego, a wysnutym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Z uwagi na powyższe, sformułowane przez pełnomocnika strony zarzuty naruszenia przepisów postępowania, należy ocenić jako nieuzasadnione.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.
O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).
aj