Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r. referendarz sądowy, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał skarżącemu to prawo w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 800 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.
W odpowiedzi na doręczony skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w wysokości 1.021 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
Uzasadniając ów wniosek skarżący oświadczył, że jego miesięczne dochody wynoszą około 5.100 zł, zaś wydatki 4.000 zł. Skarżący oświadczył, że w sierpniu 2017 r. zapłacił koszty postępowania na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Do wniosku dołączono fotokopię wezwania z dnia 28 lipca 2017 r. do zapłaty kosztów postępowania kasacyjnego zasądzonych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie oznaczonej sygn. akt I FSK 1847/15 oraz fotokopie dowodu zapłaty kwoty 3.600 zł w dniu 31 sierpnia 2017 r.
Skarżący oświadczył ponadto, że w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 841/17 również złożył skargę kasacyjną, co będzie wiązało się z koniecznością poniesienia wydatku z tytułu wpisu sądowego. Wnioskodawca oświadczył, że ma na utrzymaniu dziewiętnastoletnią córkę, która uczy się w klasie maturalnej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka razem z córką. Posiada mieszkanie o powierzchni 129 m2 obciążone hipoteką. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo w wysokości 5.100 zł.
Wnioskodawca wskazał na liczne wydatki: czynsz za lokal mieszkalny – 400 zł, energia elektryczna – 130 zł, usługi telefoniczne – 354 zł, dostawa gazu – 262 zł, ubezpieczenie samochodu – 553 zł, czynsz za lokal komunalny przy ul. A. w Ł.- 365 zł ubezpieczenie społeczne 480 zł, rata kosztów sądowych – 846 zł. Oświadczył, że koszty utrzymania córki wynoszą 700 zł. Do wniosku załączono szereg dokumentów potwierdzających fakt poniesienia ww. wydatków oraz zeznanie o wysokości uzyskania przychodu, wysokości dokonywanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28), z którego wynika, że w 2016 r. skarżący osiągnął przychód z działalności prowadzonej na własne nazwisko (usługi budowlane) w wysokości 62.800 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i wniosek ten został prawomocnie rozstrzygnięty wskazanym wyżej postanowieniem WSA w Łodzi z dnia 9 lutego 2017 r. Postanowienie to jest co do zasady wiążące i referendarz sądowy rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest związany oceną zawartą w tym orzeczeniu.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).
W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 P.p.s.a. referendarz sądowy (sąd) jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane.
Po przeanalizowaniu treści wniosku złożonego w dniu 10 listopada 2016 r. oraz wniosku z dnia 8 września 2017 r. referendarz doszedł do przekonania, że nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ na możliwość poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych.
Nie uległy zasadniczej zmianie dochody skarżącego. W pierwszym wniosku skarżący zadeklarował, że miesięcznie uzyskuje dochód wynoszący około 5.000 zł. Istotnej zmianie nie uległa również wysokość wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz i opłaty za dostawę energii elektrycznej, gazu) oraz czynsz za lokal przy ul. A. w Ł.. W obu wnioskach skarżący zadeklarował również wydatki na utrzymanie córki w zbliżonej wysokości. W pierwotnym wniosku skarżący oświadczył, że ponosi wydatki na spłatę kredytu w wysokości 2.000 zł miesięcznie, natomiast w nowym wniosku nie wskazał na obciążenie z tego tytułu, co wskazuje że kredyt został spłacony.
Do wniosku z dnia skarżący załączył natomiast postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. z dnia [...] r. o rozłożeniu na dziesięć rat kosztów sądowych w wysokości 8.460 zł oraz potwierdzenie wpłaty raty z dnia 30 sierpnia 2017 r. w wysokości 840 zł. Nową okolicznością w sprawie jest również wezwanie, wystosowane do skarżącego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. do zapłaty kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie o sygn. akt I FSK 1847/15 w wysokości 3.600 zł, które skarżący wykonał.
Z powyższego wynika, że nastąpiła istotna zmiana w zakresie wydatków ponoszonych przez skarżącego. Skarżący spłacił kredyt, ale jednocześnie został obciążony obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez sąd powszechny i sąd administracyjny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając, że w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 841/17 skarżący, zgodnie z zapowiedzią, wniósł skargę kasacyjną co (jak słusznie dostrzega) będzie się wiązało z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej, referendarz sądowy uznał, że wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W ocenie referendarza poprzez treść oświadczeń zawartych we wniosku potwierdzonych załączonymi dokumentami, wnioskodawca w sposób wiarygodny wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki, co stanowi przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy osobie fizycznej - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Wobec powyższego na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AKE.