Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 2472 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r., adresowaną do skarżącej Z. C. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd zważył i ocenił, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została podjęta z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla wymiaru podatku okoliczności faktycznych. Konkretyzując powyższe Sąd wskazał na istnienie rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami skarżącej – Z. C. oraz A. W. co do wielkości posiadanych działek gruntu oraz zapisami w ewidencji gruntów, które w oczywisty sposób mają wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.
Zaskarżoną (w niniejszej sprawie) decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta S. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku za 2002 rok i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jako podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm.)
Uzasadniając powyższą decyzję Kolegium wyjaśniło, że co do podnoszonej przez skarżącą okoliczności uznania ją przez organy podatkowe za samoistnego posiadacza nieruchomości położonej w S. przy ul. A wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 30 października 2003r, w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 870/03 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 28 stycznia 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 2472/02, w których Sąd podzielił ustalenia organów podatkowych przyznając, że wobec niezakończenia postępowania spadkowego w przedmiocie nabycia spadku po K. W., Pani Z. C. prawidłowo wykazywana jest jako samoistny posiadacz nieruchomości. W zakresie spornej kwestii dotyczącej powierzchni podlegającej opodatkowaniu działki tj. 2613 m kw. Kolegium stwierdziło, że z danych z ewidencji gruntów i budynków, które są podstawą wymiaru podatków nie wynika czy strona skarżąca jest samoistnym posiadaczem całej działki o nr ewid. [...] (o powierzchni 2613 m kw.), gdyż strona przyznaje się do posiadania gruntu o powierzchni 0,25 ha.
Nie jest więc wykluczone, że granice posiadania działki przez Panią Z. C. i Pana A. W. nie pokrywają się z granicami działek wchodzących w skład nieruchomości przy ul. A, tj. działki o nr ewid. [...] i [...] (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 2472/02). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało konieczność ustalenia przez organ I instancji zakresu posiadania przez Panią Z. C. przedmiotowej nieruchomości i z tej przyczyny uchyliło nakaz płatniczy Prezydenta Miasta S., a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez ten organ.
W skardze na powyższą decyzję Z. C. podniosła szereg zarzutów odnoszących się do merytorycznych aspektów sprawy: tytułu prawnego do posiadanej działki, jej powierzchni, w sposób obszerny opisała przebieg postępowania i nieprawidłowe – jej zdaniem - działanie pracowników organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło, o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty, przestawione przez skarżącą fakty dotyczące wskazanej nieruchomości, jej powierzchni i tytułu prawnego na postawie którego skarżąca ją zajmuje itd. nie odnoszą się dostatecznie do podstawy prawnej i procesowego rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Formułując skargę skarżąca w istocie nie dostrzega, iż zaskarżona decyzja jest tzw. decyzją kasacyjną tj. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. Jest to zatem decyzja wyłącznie o charakterze procesowym, która nie rozstrzyga o meritum sprawy – powierzchni działki i wysokości podatku. W konsekwencji podniesione w skardze zarzuty należy uznać za nietrafne.
Pomimo owej nietrafności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, doszedł do przekonania, iż zaskarżoną decyzję należy uchylić jako wydaną z naruszeniem art. 233 § 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa przywołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji.
Stosownie do powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z cytowanego przepisu wynika, iż znajduje on zastosowanie jeśli postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w całości lub znacznej części. Dostrzec również należy, że ustawodawca zastrzegł w zdaniu drugim, iż organ odwoławczy ma wskazać jakie okoliczności faktyczne należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Ustawa nie precyzuje co należy rozumieć przez uzupełnienie postępowania w całości lub znacznej części, zwłaszcza określenie "znaczna część" jest nieostre i wymaga analizy w odniesieniu do kompletności materiału dowodowego w konkretnej sprawie. Rozważając zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w oparciu o omawiany przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy winien uwzględnić m. in. treść art. 229 ww. ustawy, z którego wynika, że uzupełnienie postępowania dowodowego może nastąpić w postępowaniu odwoławczym bez konieczności kasacji decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zarówno samodzielnie jak również zlecić jego uzupełnienie organowi pierwszej instancji. Podejmując decyzję opartą o art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy winien zatem uzasadnić dlaczego odstąpił od przeprowadzenia postępowania uzupełniającego we własnym zakresie stosownie do art. 229 ww. ustawy i wykazać, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w co najmniej znacznej części.
Powyższych rozważań pozbawione jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 233 § 2 w związku z art. 210 § 4 in fine Ordynacji podatkowej. Znamienne jest, iż w końcowej jego części Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się do oceny, iż konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie nie precyzując czy ma ono być uzupełnione w całości czy znacznej części.
Zasadnicza treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi powtórzenie rozważań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2004r., co samo w sobie nie stanowi błędu jednakże zważyć należy, iż przywołanym wyrokiem Sąd uchylił jedynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] pozostawiając w obrocie prawnym decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], w uzasadnieniu zaś wskazał, jaką okoliczność uznał za niewyjaśnioną. Przedmiotowe orzeczenie pomimo wskazanych w nim braków w postępowaniu dowodowym nie obligowało - przez zawartą w nim ocenę prawną – organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że ograniczając uzasadnienie zaskarżonej decyzji do odwołania się i przytoczenia treści wydanego uprzednio w sprawie wyroku, przez brak dostatecznego wykazania przesłanek uzasadniających wydanie decyzji kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 233 § 2 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą (możliwości, dopuszczalności) zastosowania przez podatkowy organ odwoławczy unormowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej jest niezbędność ponowienia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, które bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i art. 229 Ordynacji podatkowej nie może zostać zrealizowane w postępowaniu odwoławczym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie zapłaconego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy uwzględniając przyznane stronie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2005 r. prawo pomocy polegające na częściowym zwolnieniu skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.