Uzasadnienie
I SA/Łd 907/12
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. ustalił S. W. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w kwocie 211.815 zł od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach - w wysokości 282.420 złotych.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Po wniesieniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) zawiesił postępowanie w sprawie.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] roku.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, ze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na możliwość pokrywania ustalonych wydatków środkami finansowymi pochodzącymi z przestępstwa. W toczącej się przed Sądem Okręgowym w Ł. sprawie karnej S. W. został oskarżony m. in. o to, że w okresie od września do października 2004 r. w Ł., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził do obrotu znaczną ilość środka odurzającego w postaci marihuany i kokainy, naruszając przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz przepisy kodeksu karnego, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 127 O.p.) obowiązkiem organu II instancji jest ponowne merytoryczne załatwienie sprawy. Rozstrzygnięcie merytoryczne jest możliwe tylko wtedy, gdy organ podatkowy podejmie wszelki niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zeznań strony, że wszystkie wydatki poniesione w 2005 r. zostały pokryte środkami finansowymi pochodzącymi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Zeznania stron umowy pożyczki powołanej na pokrycie wydatków W. W., są niezgodne, co do jej wysokości. W sprawie powstały uzasadnione wątpliwości uniemożliwiające dalszy tok postępowania. W sprawie karnej przeciwko S. W. nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie i należało zawiesić postępowanie zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Działania organu odwoławczego pozwolą na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie odwołania strony również z uwagi na treść art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), z którego wynika, iż przepisów ww. ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Do takich przychodów zaliczyć należy przychody z działalności przestępczej. Efekt tej działalności jest przedmiotem oceny w świetle przepisów prawa karnego, a nie podatkowego. Ale, by możliwe było prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie, konieczne jest ustalenie, czy S. W. uzyskał w wyniku swojej działalności przestępczej środki finansowe, w jakiej wysokości i czy stanowiły one źródło pokrycia wydatków badanego roku.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 121 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżący podnosi, że informacja o sprawie karnej była dokładnie znana organowi I instancji, który posiadając te same lub bardziej dokładne informacje, nie widział potrzeby zawieszenia postępowania lub prowadzenia analizy pod kątem art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.. Jeżeli organ drugiej instancji posiada istotne informacje co do tego, ze strona dysponowała środkami finansowymi, które na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. mogły posłużyć do sfinansowania wydatku bez skutków podatkowych, to jest to drugi, obok podniesionych w odwołaniu powodów dla uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. W ocenie pełnomocnika, strona w odwołaniu wskazała wystarczające jej zdaniem źródła finansowania zakupu nieruchomości. Wskazała również, że wystarczającym dowodem pokrycia wydatku jest pożyczka w wysokości 130.000 USD od A. M.. Pełnomocnik podkreśla, że podano bardzo precyzyjnie okoliczności, które zaświadczają, że świadek M. obniżając w swoich zeznaniach kwotę pożyczki mija się z prawdą. Pełnomocnik zauważył, iż organ nie dysponuje wiarygodną informacją, co do czasu trwania postępowania, które w ocenie strony do chwili uprawomocnienia się wyroku może trwać jeszcze co najmniej dwa lata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie:
- w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;
- gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
- w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
- w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
- w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4;
- w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
§ 2. Postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania organ podatkowy doręcza stronie lub jej spadkobiercom.
§ 3. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie.
W przypadku określonym w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. istnieje przeszkoda w prowadzeniu postępowania podatkowego polegająca na tym, że rozpatrzenie sprawy podatkowej (odwołania) i wydanie merytorycznej decyzji jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego należącego do kompetencji sądu lub innego organu, niż ten, który prowadzi postępowanie podatkowe.
Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawnej w drodze orzeczenia. Zagadnienie wstępne nie powstaje zatem w sytuacji, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia dokonane przez inny organ lub sąd.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się też, ze zawieszenie postępowania podatkowego może nastąpić tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, iż bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Niewątpliwie organy podatkowe są uprawnione do samodzielnej oceny pochodzenia źródeł, z których strona pokryła wydatki poniesione w 2005 r.. Zakończenie postępowania w sprawie karnej nie jest więc niezbędnie konieczne, aby wydać rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej. Nie można wykluczyć, iż ustalenia w sprawie karnej mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, nie oznacza to jednak, że dalsze prowadzenie postępowania w sprawie podatkowej jest uzależnione od zakończenia sprawy karnej przeciwko S. W..
Z powyższych względów, wobec naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
mak