Wyrok WSA w Łodzi z 15 marca 2023 r., I SA/Łd 933/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z/s w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.4141.106.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2018 do marca 2019 r. oddala skargę.

Skład

Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk
st. specjalista Lidia Porczyńska protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 18 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 30 czerwca 2022 r. określającą A sp. z o.o. sp. k. w Ł. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] 5/7 (działka nr [...] w obrębie W-40), w okresie od lipca 2018 r. do marca 2019 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nieruchomość należąca do spółki, na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm.; dalej: u.c.p.g.) oraz § 1-2 uchwały nr XLV/845/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu przez Miasto Łódź odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2334), była objęta zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych.

Na podstawie art. 6h u.c.p.g. oraz § 2 pkt 2 uchwały Nr XX/454/15 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 4530 ze zm.), spółka była zobowiązana ponosić opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stawki opłat były uzależnione od pojemności pojemnika z odpadami oraz od tego, czy odpady były zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Kwestię selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych normował od 1 lipca 2018 r. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Łodzi stanowiący załącznik do uchwały Nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Łodzi (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2308 ze zm.). W § 1 Regulaminu określono odmienne od poprzednio obowiązujących zasady selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z podziałem na pięć frakcji: a) papier, b) szkło, c) metale i tworzywa sztuczne, d) odpady ulegające biodegradacji, e) odpady pozostałe (resztkowe).

Organ wskazał następnie, że spółka złożyła następujące deklaracje dotyczące ww. nieruchomości:

• z 8 stycznia 2014 r., w której zadeklarowała, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny w 3 pojemnikach: 1 o pojemności 60l przeznaczonym na surowce i 2 o pojemności po 240l przeznaczonych na pozostałe odpady oraz, że są odbierane z częstotliwością 4 razy w miesiącu;
• z 15 stycznia 2019 r., w której ponownie zadeklarowała, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny w 3 pojemnikach: 1 o pojemności 60l przeznaczonym na surowce i 2 o pojemności po 240l przeznaczonych na pozostałe odpady, odbierane z częstotliwością 4 razy w miesiącu;
• z 25 marca 2019 r., w której zadeklarowała, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny w 5 pojemnikach: 3 o pojemności po 30l, 1 o pojemności 240l przeznaczonych na poszczególne frakcje odpadów podlegających selektywnemu zbieraniu i 1 o pojemności 240l przeznaczonym na pozostałe odpady, odbierane z częstotliwością 2 lub 4 razy w miesiącu.

Z racji wejścia w życie uchwały Nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi, wprowadzającej nowy Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Łodzi, w którym nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek selektywnego zbierania odpadów z podziałem na pięć frakcji odpadów zbieranych w odrębnych pojemnikach (w przypadku wyboru tego sposobu zbierania odpadów), zadeklarowany przez stronę sposób zbierania odpadów, polegający na zbiorczym gromadzeniu "surowców" bez wyodrębnienia poszczególnych frakcji odpadów wymagających segregacji, utracił z tą datą charakter zbierania odpadów w sposób selektywny.

Obowiązkiem strony, wynikającym wprost z art. 6m ust. 2 u.c.p.g., było złożenie w terminie 14 dni nowej deklaracji, gdyż dane zawarte w dotychczasowej deklaracji przestały być aktualne. W nowej deklaracji, strona powinna była zadeklarować, że odpady komunalne na nieruchomości nie są zbierane w sposób selektywny (pozostając przy dotychczasowym sposobie ich zbierania) albo podać dane świadczące o zbieraniu ich w sposób selektywny przy uwzględnieniu wymogów wynikających z nowego Regulaminu. Ponieważ strona zrealizowała ten obowiązek dopiero 25 marca 2019 r., składając deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązującą od 1 kwietnia 2019 r., należało uznać, że w okresie od lipca 2018 r. do marca 2019 r. ponosiła na rzecz Miasta Łodzi opłatę w zaniżonej wysokości.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi spółka L., wnosząc o uchylenie tego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:

(1) art. 7 Konstytucji RP przez niewskazanie w uzasadnieniu żadnego przepisu prawa na poparcie decyzji organu;

(2) art.

6. k.p.a. poprzez błędną wykładnię oraz zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż organ ma prawo wydać decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, bez spełnienia ku temu przesłanek określonych w ustawie;

(3) art. 6o u.c.p.g. przez wydanie decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji w tym zakresie;

(4) art. 6ka u.c.p.g. przez naliczenie opłaty jak za odpady niesegregowane pomimo braku zgłoszenia od odbierającego odpady, iż na nieruchomości przy ul. [...] 5/7 w Ł. powstają odpady niesegregowane;

(5) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach — brak zapisów o obowiązku uiszczania opłaty za nieistniejące odpady;

(6) zapisów uchwały nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 marca 2018 r. — brak zapisów o obowiązku uiszczania opłaty za nieistniejące odpady;

(7) treści zawartych w Zawiadomieniu Prezydenta Miasta Łodzi znak DFP.Fn-X.3137.3.6736.2018 z 9 stycznia 2019 r., gdzie zawiadomiono stronę o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami i uiszczaniu przez spółkę opłat w takiej wysokości o jakiej była mowa w zawiadomieniu.

Jednocześnie spółka wniosła o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z szeregu załączonych do skargi dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 6c ust. 1 u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, gminy były obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu rada gminy mogła, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

W okresie, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, obowiązywała wydana na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. uchwała nr XLV/845/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu przez Miasto Łódź odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2334). W § 1-2 tej uchwały postanowiono o odbieraniu przez Miasto Łódź, od 1 lipca 2013 r., odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Zakres stosowania powyższej uchwały obejmował z mocy prawa wszystkich właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g., położonych w granicach administracyjnych miasta Łodzi, w tym skarżącą spółkę. W myśl bowiem art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, byli obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Słusznie zatem Kolegium wskazało, że z faktem objęcia danej nieruchomości zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych związany był nierozerwalnie ciążący na jej właścicielu obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2, obowiązek ponoszenia tej opłaty powstawał za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.). Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła zaś iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za pojemnik lub worek ustalonej przez właściwą radę gminy (art. 6j ust. 3 u.p.c.g.).

Zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości był obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszczało się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Wysokość opłaty wynikała z uchwały Nr XX/454/15 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne: (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 4530 ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 2 tej uchwały wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkiwali mieszkańcy, a powstawały odpady komunalne, ustalona w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały, była uzależniona od pojemności pojemnika z odpadami komunalnymi oraz od tego, czy odpady komunalne były w sposób selektywny zbierane i odbierane, bądź czy nie były w sposób selektywny zbierane i odbierane (w drugiej sytuacji stawka opłaty dla pojemnika o określonej pojemności była wyższa).

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zostali zobowiązani do zapewnienia utrzymania czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych (...); a także do zbierania w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4a u.c.p.g.

Należy wskazać, że przepisami wydanymi na podstawie art. 4a u.c.p.g. było rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2017 r., poz. 19 ze zm.). Z kolei, obowiązujący w badanym okresie regulamin, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., stanowił załącznik do uchwały Nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Łodzi (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2308). Zgodnie z tymi uregulowaniami od 1 lipca 2018 r. selektywna zbiórka odpadów komunalnych mogła być prowadzona wyłącznie według zasad określonych w tych przepisach, to jest z podziałem na pięć frakcji: a) papier, b) szkło, c) metale i tworzywa sztuczne, d) bioodpady, e) odpady pozostałe (resztkowe), przy wykorzystaniu worków lub pojemników o określonym kolorze.

W przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo że był do tego obowiązany albo w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz albo prezydent miasta określał wysokość opłaty za odpadami komunalnymi w drodze decyzji (art. 6o ust. 1 u.c.p.g.). Przepis ten stanowił odpowiednik art. 21 § 3 o.p., w myśl którego jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Na uwagę zasługuje mechanizm ponoszenia opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów opisany w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powołana ustawa wprowadza zasadę, że to do właściciela nieruchomości należy inicjatywa w zakresie poinformowania organu gminy o obowiązku oraz zmianach wpływających na wysokość opłaty. Obowiązek ten wynika wprost z art. 6m ust. 1 u.p.c.g, Ustawa w dalszych przepisach przewiduje, że zmiana okoliczności, w szczególności decyzja zainteresowanego o tym, że jego odpady będą segregowane (selektywna zbiórka odpadów) skutkuje zmianą wysokości opłaty, ale wymaga to zakomunikowania podmiotowi obowiązanemu do organizowania zbiórki odbioru odpadów (por. cytowany wyżej art. 6m ust. 2 u.p.c.g,). Decyzja o zmianie sposobu oddawania odpadów, a w konsekwencji — o zmienionej wysokości opłaty z tego tytułu, wymaga złożenia odpowiedniej deklaracji. Zatem to z inicjatywy właściciela nieruchomości następuje zmiana wysokości opłaty, jeśli jest ona następstwem zmiany okoliczności. Do właściciela nieruchomości należy zakomunikowanie organowi o zmianie danych stanowiących podstawę naliczenia opłaty, przy czym następuje to poprzez złożenie deklaracji zawierającej zmienione dane. Przepis akcentuje, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 zd. 2 u.p.c.g,). Powyższe przepisy wyrażają przyjętą w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zasadę, że dokonana z inicjatywy zainteresowanego podmiotu zmiana, wpływająca na wysokość ponoszonej opłaty jest skuteczna na przyszłość, nie wcześniej niż w miesiącu, kiedy złożono deklarację komunikującą taką zmianę. Istotą deklaracji jest, że stanowi ona oświadczenie kierowane do adresata i dopiero od jego wyartykułowania biegną skutki wynikające z informacji w niej zawartej.

W rozpoznawanej sprawie znaczenie mają trzy deklaracje skarżącej spółki dotyczące posiadanej nieruchomości. W pierwszej z 8 stycznia 2014 r., skarżąca wskazała, że odpady komunalne będzie zbierała w sposób selektywny w 3 pojemnikach, w drugiej z 15 stycznia 2019 r. ponownie zadeklarowała, że odpady komunalne zbierane będą w sposób selektywny w 3 pojemnikach, natomiast w trzeciej z 25 marca 2019 r. (złożonej 27 marca 2019 r., ze skutkiem od 1 kwietnia 2019 r.), zadeklarowała, że odpady komunalne będą zbierane w sposób selektywny w 5 pojemnikach: 3 o pojemności po 30 l, 1 o pojemności 240 l przeznaczonych na poszczególne frakcje odpadów podlegających selektywnemu zbieraniu i 1 o pojemności 240 l przeznaczonym na pozostałe odpady.

Z uwagi na wejście w życie od 1 lipca 2018 r. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów, a przede wszystkim uchwały Nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Łodzi, wskazany przez spółkę w dwóch pierwszych deklaracjach sposób prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych przy użyciu trzech pojemników (dwóch na odpady surowcowe i jednego na odpady pozostałe po segregacji), Kolegium słusznie uznało za nieprawidłowy.

Wskazać należy, że skarżąca spółka została poinformowana zawiadomieniem z 9 stycznia 2019 r., że selektywna zbiórka odpadów od 1 lipca 2018 r. prowadzona jest z podziałem na pięć frakcji: papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady i resztkowe oraz o obowiązku selektywnej zbiórki odpadów od 1 stycznia 2019 r. przez wszystkich właścicieli nieruchomości. Mimo tego zawiadomienia spółka zmieniła sposób prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów dopiero z dniem 1 kwietnia 2019 r.

Wymierzając opłatę organ zasadnie oparł się na oświadczeniach złożonych przez spółkę w deklaracjach z 8 stycznia 2014 r. i 15 stycznia 2019 r., z których wynikało, że odpady komunalne na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] 5/7 zbierane będą w dotychczasowy sposób przy użyciu trzech pojemników (dwóch na odpady surowcowe i jednego na odpady pozostałe). W niniejszej sprawie brak było podstaw do kwestionowania danych zawartych w wymienionych deklaracjach, skoro właściciel nieruchomości, wbrew obowiązkowi z art. 6m ust. 2 u.c.p.g., nie dokonał ich wcześniejszej korekty.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji ani przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego. Wszystkie zarzuty skargi okazały się chybione. Zaskarżona decyzja, zgodnie z tym co już powiedziano, znajdowała należyte oparcie w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w szczególności w cytowanych wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 6c ust. 2, art. 6m ust. 2 oraz art. 6o ust. 1), a także przepisach uchwały Nr LXIX/1770/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Łodzi (Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2308 ze zm.). Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 o.p.), a zatem organ wyjaśnił stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 o.p.).

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

dch