Uzasadnienie
I SA/Łd 949/10
Uzasadnienie
W. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003.
W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie M. W., skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem L.. Na ich utrzymaniu pozostaje tróje dzieci: 12-letnia córka W. oraz 10-letni synowie M. i M. (bliźnięta). Oboje z mężem uzyskują dochód z tytułu działalności – jako właściciele firmy w wysokości 2.127,86 zł. A ponadto skarżąca uzyskuje dochód z tytułu trzech umów o pracę, w niepełnym wymiarze czasu pracy, w łącznej wysokości 432 zł.
Jednocześnie skarżąca podała, że rodzina nie posiada żadnego majątku. Łączny dochód miesięczny rodziny wynosi 2.559,86 zł. Wyjaśniła przy tym, że oboje z mężem prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, lecz spółka przynosi niewielkie dochody (dochód miesięczny brutto – 2.127,86 zł). W związku z tym zmuszona jest dodatkowo zarobkować na podstawie umowy o pracę w wymiarze niepełnego etatu. Dochody osiągane z tych tytułów przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Rodzina ponosi także wydatki na zakup ubrań i wydatki związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły.
Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Wniosła przy tym o ustanowienie na podstawie art. 244 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako pełnomocnika z urzędu radcy prawnego M. W., wpisanego na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] roku Referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania tytułu do nieruchomości, pod adresem której zamieszkują, złożenia deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą i jej męża – jako właścicieli firmy, a także sprecyzowania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i pozostałe wydatki, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyżej kwestii zostało skarżącej doręczone w trybie awizo w dniu [...] roku. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała obowiązku przedłożenia informacji i dokumentów dotyczącej jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, wskazanych w zarządzeniu z dnia [...] roku.
Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca, w ustawowym terminie, złożyła sprzeciw.
Do sprzeciwu dołączono wyciągi z posiadanego przez skarżącą i jej męża rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące oraz kopię aktu notarialnego z dnia [...] r., stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości przy ul. A 18 w Z.. Przedstawiono również wyczerpujące zestawienie dotyczące miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny.
Następnie pismem z dnia [...] r. do akt sprawy dołączono kopię zaświadczenia o wynagrodzeniu brutto skarżącej za styczeń 2011 r. wystawionego przez A, kopię zaświadczenia o wynagrodzeniu brutto męża skarżącej za styczeń 2011 r. wystawionego przez firmę B oraz kopię deklaracji PIT 36L oraz PIT 37 dotyczących dochodów osiągniętych przeze skarżącą i męża w 2010 r., złożonych w Urzędzie Skarbowym w Z. w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do przyznania prawa pomocy.
Należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wskazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Przy osiąganym dochodzie nie mogłaby bowiem ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja bytowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wskazanym we wniosku zakresie. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącej Sąd wziął w szczególności pod uwagę fakt, że na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje troje małoletnich dzieci. Utrzymanie pięcioosobowej rodziny niewątpliwie generuje znaczne koszty związane z zakupem ubrań, żywności i z uczęszczaniem dzieci do szkoły. Powyższe okoliczności zostały uprawdopodobnione złożonymi przez skarżącą dokumentami
Ponadto odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie adwokata M. W. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia [...] r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia [...] r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych Lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego – M. W. należeć będzie zatem do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł..
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.