Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej w skrócie: "K.p.a." oraz w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 1 pkt 2 oraz art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019, poz. 1438 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. o odmowie B. K. (dalej także: "Zobowiązanemu" albo "Stronie") umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził wobec B. K. postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione m.in. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., Prezydenta Miasta S. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. Inspektorat w S. Wskutek podjętych działań egzekucyjnych wyegzekwowano część dochodzonych należności. Jak wynika ze sporządzonego na dzień 22 października 2019 r. wydruku dotyczącego stanu zaległości Zobowiązanego, prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowanie egzekucyjne nie obejmuje już tytułów wykonawczych wystawionych przez ten organ o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz przez Prezydenta Miasta S. o numerze [...].
W dniu 3 kwietnia 2018 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pismo B. K. z 30 marca 2018 r. zatytułowane "Skarga".
W treści pisma, powołując na wstępie zawiadomienie o zajęciu z [...] r., B. K. wniósł "o zawieszenie bądź umorzenie postępowania administracyjnego w całości", podnosząc zarzut przedawnienia i wskazując, że co do zasady zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, jak i składek na ubezpieczenie, a zatem istotne jest, czy zobowiązanie jest nadal wymagalne, czy też jest już przedawnione – co z kolei uniemożliwia prowadzenie egzekucji administracyjnej. B. K. podniósł, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Pismem z 9 kwietnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.wezwał Stronę do sprecyzowania wystąpienia z [...] r. poprzez wskazanie, czy stanowi ono skargę złożoną w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., czy też zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 u.p.e.a., pouczając Zobowiązanego, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi, jego pismo pozostawione będzie bez rozpatrzenia. Pismem z 16 kwietnia 2018 r. B. K. wyjaśnił, że złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 u.p.e.a. Wskazał, że "Zgodnie z w/w artykułem podnoszę zarzut przedawnienia art. 29 § 1 i 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. art. 70 § 2-6 Ordynacji podatkowej, jak również art. 117 § 2 Kodeks Cywilny Przedawnienie składek ZUS (styczeń 2012 r.)." Pismo nie zostało opatrzone podpisem osoby wnoszącego.
Postanowieniem z [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pozostawił bez rozpatrzenia zarzuty B. K., wniesione 30 marca 2018 r. i sprecyzowanie 16 kwietnia 2018 r., na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta S., Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., Ł. O., Zakład Ubezpieczeń Społecznych i spółkę PPHU A z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. Ponadto, postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił B. K. przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta S., Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., Ł. O., Zakład Ubezpieczeń Społecznych i spółkę cywilną PPHU A W. P., H. S..
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził nieważność wskazanego wyżej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż przyczyną rozstrzygnięcia było rozpatrzenie niepodpisanego pisma z dnia 16 kwietnia 2018r., a ponadto, że organ winien wyjaśnić z udziałem strony rodzaj wniesionego pismem z 30 marca 2018 r. środka prawnego oraz zakres zgłoszonego żądania. Ponadto, postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...]r. wydane w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów i umorzył postępowanie organu I instancji.
Wobec przedstawionych zaleceń organu odwoławczego, pismem z 21 września 2018 r. organ egzekucyjny wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania jego wniosku z 30 marca 2018 r. W piśmie z 25 września 2018 r. Zobowiązany, powołując się na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z [...]r., wniósł o zwrot nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami począwszy od maja 2018 r., gdyż według niego, w postanowieniu Dyrektora "zawarte jest (...) umorzenie postępowania".
Pismem z 23 października 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.wystąpił do B. K. o udzielenie ostatecznej odpowiedzi na wcześniej wystosowane do niego pismo z 21 września 2018 r., wyjaśniając, iż sprecyzowanie jego pisma z 30 marca 2018 r. zatytułowanego "Skarga", pozwoli na podjęcie poprawnego rozstrzygnięcia.
W dniu 31 października 2018 r. organ egzekucyjny otrzymał skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę B. K. z 30 października 2018 r., na wstępie której wniesiono o "zaprzestanie prowadzenia bezpodstawnej egzekucji, na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i zwrotu nienależnie wyegzekwowanych należności, potrącanych z emerytury, tj. od maja 2018 r. do chwili obecnej na rozliczane kwoty egzekucyjne i na zaległości względem tego Urzędu". Postanowieniem z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1014/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wyżej wskazaną skargę. Postanowienie jest prawomocne.
Pismami z 3 grudnia 2018 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzycieli należności publicznoprawnych, na rzecz których prowadzone jest administracyjne postępowanie egzekucyjne względem B. K., tj. do Samodzielnego Referatu Spraw Wierzycielskich, pełniącego w Urzędzie Skarbowym w S. funkcję wierzyciela, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. oraz Prezydenta Miasta S. o przeanalizowanie istnienia zobowiązań objętych wystawionymi przez te podmioty tytułami wykonawczymi w kontekście podniesionego przez zobowiązanego zarzutu przedawnienia. Wskazani wyżej wierzyciele, odpowiednio pismami z dnia: 14 stycznia 2019 r.,17 grudnia 2018 r. oraz 21 stycznia 2019 r. odpowiedzieli, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu.
Postanowieniem z [...] 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., uznając pismo B. K. z 30 marca 2018 r. za wniosek o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił jednak w całości to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach orzeczenia organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia akt przedmiotowej sprawy, ustalenia, których tytułów wykonawczych winno dotyczyć podjęte ponownie rozstrzygnięcie oraz przedstawienia przez organ egzekucyjny własnego stanowiska w kwestii przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych.
Po powtórnym rozpoznaniu sprawy oraz wymianie korespondencji pomiędzy organem egzekucyjnym a wierzycielami, tj. Zakładem Ubezpieczeń Społecznych
II Oddział w Ł. oraz Prezydentem Miasta S.z, postanowieniem z [...] 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ponownie orzekł o odmowie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu z 14 października 2019 r. B. K. zarzucił organowi pierwszej instancji dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego oraz "brak tej oceny art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a tym samym naruszenie tego przepisu oraz art. 208 § 1 wskazanej ustawy". Jednocześnie wniósł o: wstrzymanie bezpodstawnie prowadzonej egzekucji orz wstrzymanie "potrącenia kwot pieniężnych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia oraz przekazanie wszystkich dokumentów w tej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi".
Zobowiązany podniósł, iż dokonując zawiadomieniem z 20 marca 2018 r. zajęcia przysługujących mu świadczeń z renty socjalnej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie zbadał, czy dochodzone należności nie uległy przedawnieniu, skutkiem czego zawiadomienie to wystawiono po upływie roku od upływu terminu przedawnienia. Zdaniem B. K., pomimo iż w swoim piśmie z 30 marca 2018 r. wskazał zarzut przedawnienia, Naczelnik nie badał "żadnego z terminów przedawnienia, bądź przerwania, bądź zawieszenia", jak również nie wstrzymano postępowania egzekucyjnego, a ponadto, zdaniem zobowiązanego, brak wyjaśnień "w pismach z dn. 12.09.2018 r. świadczy o arogancji i łamaniu prawa". Skarżący dodał, że Sąd Rejonowy w S. w 2016 r.,
"nie uwzględnił żadnych z tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. oraz Urząd Miasta S.".
Zdaniem zobowiązanego, nie mogło dojść do zastosowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. skutecznych środków egzekucyjnych, gdyż z powodu choroby w 2012 r. zlikwidował działalność gospodarczą oraz rachunki bankowe. Jego zdaniem, wobec trzykrotnego uchylenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowień wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., "nie można mówić o uczciwej i wiarygodnej weryfikacji i podstawie prawnej", świadczy o tym również, w jego ocenie, brak odniesienia się do wytycznych organu odwoławczego oraz brak wszechstronnej oceny zebranego materiału.
Opisaną na wstępie i zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w ramach postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji poddał badaniu i ocenie kwestię istnienia zaległości podatkowych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Prezydenta Miasta S. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. Inspektorat w Z. w dniu 3 kwietnia 2018 r., czyli w dacie wpływu pisma B.K. z 30 marca.2018 r., zatytułowanego "Skarga", inicjującego przedmiotowe postępowanie, w którym wskazano na okoliczność przedawnienia tych zaległości. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza zebranego materiału dowodowego oraz obowiązujących uregulowań prawnych wykazała na bezzasadność zarzutów podniesionych przez skarżącego zarówno w piśmie z 30 marca 2018 r., jak i w zażaleniu z 14 października 2019 r. Wbrew twierdzeniu B. K., egzekwowane od niego zaległości na rzecz wskazanych wyżej wierzycieli nie były przedawnione ani w dniu wystawienia zawiadomienia nr [...] nr [...] o zajęciu w organie rentowym przysługujących mu świadczeń - tj. 20 marca 2018 r., ani w dacie wpływu do organu egzekucyjnego pisma z 30 marca 2018 r., zatytułowanego "Skarga", zakwalifikowanego, jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego – czyli w dniu 3 kwietnia 2018 r. Organ podkreślił, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz szczegółowo opisanego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do każdej z ciążących na zobowiązanym zaległości podatkowych oraz składkowych podjęte zostały działania, które skutkowały przesunięciem terminu ich przedawnienia.
Odnosząc się do zarzutów przedawnienia obydwu rodzajów zaległości organ odwoławczy poddał je odrębnej analizie i po ich rozpatrzeniu w obydwu przypadkach stwierdził ich niezasadność. Z uwagi na odrębność uregulowań prawnych odnoszących się do kwestii przedawnienia obu rodzajów zaległości, organ odwoławczy poddał je odrębnej ocenie, wskazując, że w dniu 3 kwietnia 2018 r. na B. K. ciążyły zaległe zobowiązania podatkowe względem:
- • Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z tytułu:
- - podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za miesiące: marzec i od maja do listopada 2009 r., od maja do lipca, listopad i grudzień 2010 r., lipiec 2011 r. i kwiecień 2012 r.;
- - podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2009 r., listopad i grudzień 2011r.;
- • Prezydenta Miasta S. z tytułu:
- - podatku od środków transportowych obejmującego następujące raty: 01 i 02.2010 r., 01 i 02.2011 r., 01 i 02.2012 r. i 01 2013 r. oraz okresy: 2014 r. i 2015 r.,
- - podatku od nieruchomości za okres: 08/2011 (rata 01/11), 09 i 11/2011 (raty 02/11 i 03/11), 11 i 12/2013, "od dnia 29.01.2014 r.", przy czym tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w tym podatku wystawione zostały na B. K. i jego małżonkę – Z. K..
Organ odwoławczy wskazał, że terminy płatności większości wskazanych wyżej zobowiązań podatkowych upłynęły w roku kalendarzowym, którego każde z tych zobowiązań dotyczyło za wyjątkiem podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. i grudzień 2011 r., których terminy płatności upłynęły odpowiednio w styczniu 2010 r. oraz styczniu 2012 r. Termin przedawnienia poszczególnych zobowiązań rozpoczął bieg z dniem:
- - 31.12.2009 r. (dla zobowiązań powstałych w 2009 r.),
- - 31.12.2010 r. (dla zobowiązań powstałych w 2010 r.),
- - 31.12.2011 r. (dla zobowiązań powstałych w 2011 r.),
- - 31.12.2012 r. (dla zobowiązań powstałych w 2012 r.),
- - 31.12.2013 r. (dla zobowiązań powstałych w 2013 r.),
- - 31.12.2014 r. (dla zobowiązań powstałych w 2014 r.),
- - 31.12.2015 r. (dla zobowiązań powstałych w 2015 r.).
Z kolei termin przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. i grudzień 2011 r. rozpoczął bieg odpowiednio z dniem: 31.12.2010 r. oraz 31.12.2012 r. Powyższe zobowiązania uległyby zatem przedawnieniu odpowiednio z dniem: 31.12.2014 r., 31.12.2015 r., 31.12.2016 r., 31.12.2017 r., 31.12.2018 r., 31.12.2019 r. i 31.12.2020 r. oraz 31.12.2015 r. i 31.12.2017 r. gdyby bieg terminu tego przedawnienia nie został przerwany, stosownie do uregulowania zawartego w § 4 art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ odwoławczy podkreślił, że w odniesieniu do zdecydowanej większości przedmiotowych zaległości podatkowych, w miarę wpływu obejmujących je tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej, pierwszym działaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (towarzyszącym doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych zobowiązanemu) było zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych B. K., przy czym w łatach 2010-2011 zajęć tych dokonano w Banku B S.A. Oddział w S., a w latach 2012-2016 w Banku C S.A. w S.. Wyjątkami, w stosunku do których pierwszym skutecznym środkiem egzekucyjnym nie było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, są zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi o numerach:
- - [...] (obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług), na podstawie którego wprawdzie w pierwszej kolejności - w styczniu 2012 roku - podjęto próbę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku B S.A. Oddział w S., jednakże z powodu wypowiedzenia umowy tego rachunku, skutecznym był dopiero zastosowany w następnej kolejności zawiadomieniem z 18 lutego 2014 r. środek egzekucyjny polegający na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w D Spółka z o.o. z siedzibą w C.;
- - [...], [...] i [...] (obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości), w odniesieniu do których pierwsze działanie organu egzekucyjnego polegało na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia zawiadomieniami z dni 18 lutego 2014 r. i 25 sierpnia 2014 r. świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego przysługujących małżonce B. K. –Z.K.;
- - [...] (obejmujący zaległości w podatku od środków transportowych), którego doręczenie zobowiązanemu nastąpiło przy jednoczesnym spisaniu protokołu o jego stanie majątkowym, a w następnej kolejności zastosowany został skuteczny środek egzekucyjny polegający na zajęciu zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2014 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w D Sp. z o.o. z siedzibą w C..
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do niektórych wystawionych względem B. K. tytułów wykonawczych, zastosowano także inne środki egzekucyjne, które niezależnie od wyżej wskazanych spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych, stosownie do dyspozycji § 4 art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa, termin przedawnienia zaległości podatkowych objętych:
- • tytułami wykonawczymi o nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...], został przesunięty na dzień 14 października 2020 r. (w dniu 13 października 2015 r. doręczono bowiem dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z 05 października 2015. nr [...] Nr [...], które było ostatnim z zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych odnoszącym się do tych tytułów,
- • pozostałymi tytułami wykonawczymi, został przesunięty na dzień 23 marca 2023 r., gdyż 22 marca 2018 r. doręczono organowi rentowemu zawiadomienie z 20 marca 2018r. nr [...]. Nr [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które było ostatnim z zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych odnoszącym się do tych tytułów.
Organ odwoławczy nie podzielił zatem twierdzenia Skarżącego, że w dniu wystawienia zawiadomienia o zajęciu jego świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, czyli 20 marca 2018 r., objęte nim zaległości podatkowe były przedawnione. Termin przedawnienia tychże zaległości został bowiem przesunięty wskutek zastosowanego wcześniej środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku C S.A. w W. zawiadomieniem z 1 lutego 2017 r.
Organ odwoławczy zauważył ponadto, że wobec B. K. prowadzono postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe. Wypełniając dyspozycję art. 70c ustawy O.p., zawiadomieniami z 17 grudnia 2012 r. i 6 lutego 2013 r. poinformowano Podatnika, iż na skutek wszczęcia postępowań o wykroczenie skarbowe nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, których te postępowania dotyczyły.
W odniesieniu z do zarzutu przedawnienia zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych dochodzonych na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., organ wyjaśnił, że na B. K. ciążą należności z tytułu składek na: Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: marzec, kwiecień i od sierpnia do grudnia 2009 r., styczeń i od kwietnia do listopada 2010 r., od stycznia do grudnia 2011 r., od stycznia do maja 2012 r., które objęto wymienionymi w treści postanowienia tytułami wykonawczymi. Należności te stały się wymagalne w danym roku, którego dotyczą, za wyjątkiem należności za grudzień, które stały się wymagalne w styczniu następnego roku, tj. należność za grudzień 2009 r. stała się wymagalna w styczniu 2010 r., a należność za grudzień 2011 r. stała się wymagalna w styczniu 2012 r.
Do przedawnienia przedmiotowych należności stosuje się przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2012 r., a więc wynikający z nich 5 letni okres przedawnienia, który (gdyby nie nastąpiło zawieszenie biegu tego terminu):
- • w odniesieniu do należności z tytułu składek za okres: marzec, kwiecień i od sierpnia do grudnia 2009 r., styczeń i od kwietnia do listopada 2010 r. oraz od stycznia do grudnia 2011 r., upłynąłby w styczniu 2017 r.,
- • w odniesieniu do należności z tytułu składek za okres od stycznia do maja 2012 r., upłynąłby odpowiednio: w lutym, marcu, kwietniu, maju i czerwcu 2017 r.
Organ odwoławczy podkreślił jednak, że termin przedawnienia może ulec przedłużeniu w związku z wystąpieniem okoliczności skutkujących jego przerwaniem lub zawieszeniem. Na B. K. ciążą należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ wskazał, że pierwszą czynnością zmierzającą do ich wyegzekwowania było wystawienie obejmujących je tytułów wykonawczych, przy czym odpisy tych tytułów były sukcesywnie doręczane Zobowiązanemu w miarę ich wpływu do egzekucji administracyjnej. Wraz z odpisami tytułów wykonawczych Zobowiązanemu doręczano zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Szczegółowy wykaz tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., ze wskazaniem dat ich wystawienia, rodzaju i wysokości należności nimi objętych, podjętych na ich podstawie czynności egzekucyjnych, zamieszczono w początkowej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno wystawienie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, jak i ich doręczenie Zobowiązanemu miało miejsce przed upływem terminu przedawnienia tych należności a skutkiem podjętych działań było zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stan zawieszenia biegu terminu wskazanych należności składkowych będzie trwał do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to ciągle jednak trwa, co czyni stanowisko B. K., że dochodzone w jego toku należności z tytułu składek ubezpieczeniowych uległy przedawnieniu, oczywiście bezzasadnym.
W odniesieniu do podniesionej w zażaleniu kwestii uprzedniego trzykrotnego uchylenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., co w ocenie Strony świadczyć ma o braku uczciwej i wiarygodnej weryfikacji sprawy, organ odwoławczy uznał, że w realiach analizowanej sprawy organ egzekucyjny zrealizował wytyczne organu odwoławczego zawarte w postanowieniu z [...] r., zaskarżone postanowienie zostało wydane z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasady praworządności i zaufania do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 7 i art. 8 K.p.a., a uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia spełnia wymogi przewidziane w art. 107 w związku z art. 126 K.p.a. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zarzuty Strony dotyczące braku uczciwej i wiarygodnej weryfikacji sprawy przez organ pierwszej instancji nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze do sądu administracyjnego Skarżący zakwestionował zarówno postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r., jak i postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r.
W uzasadnieniu podniósł, że "organy nie wyjaśniły, dlaczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie przystąpił do egzekucji, mimo iż był wskazany zgodnie z art. 773 § 1 do prowadzenia już w 2012 r. oraz przez Sąd, co pozwoliłoby uzyskać kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne". Skarżący zarzucił organom "brak wyjaśnienia, iż kwoty 9750zł oraz 9741 zł jakoby B. K. otrzymał do rąk - nie były wpłacone na rzecz Urzędu Miasta, oraz kwota 23300 zł, która również została zapłacona". Skarżący wskazał, że "w postanowieniu Sądu tytuły wymienione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie spełniają waloru do egzekucji, gdyż były wystawione przeciwko jednej osobie, to samo z tytułem Zakładu Ubezpieczeń oraz Urzędu Miasta".
Ponadto Skarżący nie zgodził się z organem, że skuteczne było zajmowanie rachunków po 2012 r., "gdyż zobowiązany nie figurował w żadnych bankach". Oprócz tego, zdaniem Skarżącego, zawiadomienie z 20 marca 2018 r. o zajęciu wierzytelności z emerytury nie było weryfikowane przez Urząd Skarbowy i posiada rozbieżności co do należności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, bo organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły przepisów prawa. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej P.p.s.a., kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a. przysługuje zażalenie m.in. zobowiązanemu, co oznacza, że zaskarżone w tej sprawie postanowienie podlega kontroli sądowej, z tym że jest to kontrola pod względem legalności.
Skarga wniesiona do Sądu jest nieprecyzyjna. Wynika z niej jednak, że Skarżący kwestionuje postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. akceptujące stanowisko organu egzekucyjnego, czyli Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego toczącego się od dawna przeciwko Zobowiązanemu B. K.. Według stanowiska Zobowiązanego prezentowanego w piśmie z 30 marca 2018 r., w odwołaniu od postanowienia organu pierwszej instancji i w skardze do Sądu prowadzenie egzekucji świadczeń pieniężnych obecnie narusza prawo, bo poszczególne zobowiązania objęte tym postępowaniem przedawniły się.
Skarżący nie wskazał precyzyjnie, które zobowiązania uległy przedawnieniu, a w szczególności które czynności egzekucyjne były nieskuteczne. Ogólnie stwierdził natomiast w odwołaniu, że czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego skierowane do rachunków bankowych nie były skuteczne, bo skarżący w 2012 r. na skutek choroby zlikwidował te rachunki.
Według organów nie zaistniały ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem egzekwowane obowiązki objęte różnymi tytułami wykonawczymi, będącymi podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji, są wymagalne, nie zostały umorzone, nie wygasły i istnieją, w szczególności zobowiązania do zapłaty kwot pieniężnych nie przedawniły się.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania postanowień przez organy w tej sprawie, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Powyższy przepis nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.
W tych przypadkach organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne z urzędu, o ile stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Można zatem wskazać, że organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Z powyższego wynika, że organy orzekające w tej sprawie były zobowiązane do sprawdzenia, czy na chwilę orzekania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego zaistniały jakieś powody wykluczające prowadzenie tego postępowania, a w szczególności z uwagi na zgłaszane przez Zobowiązanego przesłanki umorzenia, czy poszczególne zobowiązania objęte tym postępowaniem egzekucyjnym nie przedawniły się.
Zaskarżone postanowienie zawiera dokładną analizę losów poszczególnych tytułów wykonawczych w kontekście przepisów regulujących kwestie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz zobowiązań z tytułu składek ubezpieczeniowych. Organ analizował kiedy upływałby termin przedawnienia poszczególnych zobowiązań z tytułu podatków i z tytułu składek i jakie zdarzenia spowodowały przesunięcie terminu przedawnienia (na skutek przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia). Analiza ta została przejrzyście przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem zaistniały przed końcem biegu terminu przedawnienia poszczególnych zobowiązań zdarzenia przerywające lub zawieszające ten bieg i w związku z tym wszystkie te zobowiązania istniały nadal w chwili wydawania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie analizowanych tytułów wykonawczych, to organy postąpiły właściwie odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Egzekwowane obowiązki istniały nadal, nie wygasły, w szczególności przez przedawnienia, a wierzyciele nie złożyli wniosków o umorzenie prowadzonych na ich rzecz postępowań egzekucyjnych. Dodać należy, że część dochodzonych należności, jak wskazuje organ, została wyegzekwowana i postępowanie egzekucyjne nie obejmuje już należności objętych wskazanymi przez organ tytułami.
Zarzuty skargi są nieprecyzyjne. Jednakże odnosząc się do nich należy stwierdzić, że organ opisał szczegółowo czynności egzekucyjne podejmowane na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny wielokrotnie próbował prowadzić egzekucję z różnych rachunków bankowych Zobowiązanego. Zajęcie rachunku było czynnością skuteczną, jeżeli w chwili zajmowania rachunek był w danym banku prowadzony, niezależnie od tego, czy w chwili zajęcia na rachunku tym były jakieś środki pieniężne. Organ wskazał też sytuacje, gdy taka czynność nie była skuteczna, bo bank nie prowadził już rachunku bankowego Zobowiązanego, jednakże organ wskazał wtedy jakie inne skuteczne czynności zostały podjęte przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania (np. w zakresie zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym nr [...]).
Ponadto nie są prawdziwe twierdzenia Skarżącego, że po 2012 r. nie było możliwe skuteczne zajmowanie jego rachunków bankowych, bowiem miał on po tym roku otwarte rachunki, co wynika z odpowiedzi np. Banku PKO C S.A. w S. lub Banku D S.A. w W..
Twierdzenia Skarżącego o zapłacie na rzecz wierzyciela Gminy Miasta S. wymienionych w skardze kwot pieniężnych są nieprecyzyjne, a ponadto Zobowiązany powinien wykazać organowi egzekucyjnemu, na jakie zaległości i w jaki sposób wpłaty takie zostały rozliczone. Organ egzekucyjny nie ma bowiem takiej wiedzy.
Zarzut z punktu 3 jest niezrozumiały. Rzeczywiście jest tak, że część tytułów wykonawczych była wystawiona tylko przeciwko B. K., a część (zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości) przeciwko małżonkom K.. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 27c u.p.e.a. egzekucja może być prowadzona na podstawie tytułu wystawionego przeciwko jednej osobie, nawet jeżeli osoba ta jest w związku małżeńskim, jakkolwiek istnieje wtedy ograniczenie zakresu egzekucji, bowiem zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.
Reasumując należy stwierdzić, że skarga jest nieuzasadniona i dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. ak