Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok WSA w Lublinie z 14 marca 2007 r., I SA/Lu 100/07

WyrokprawomocneWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie·14 marca 2007 r.

Powołane przepisy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Rozpoznanie
w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2007r.
Sprawa
sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M.D. kwotę 111 (sto jedenaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skład
Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca)
Stażysta Magda Gryzek protokolant

Uzasadnienie

  1. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M.D., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm. / i art. 13 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. / utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. w sprawie określenia M.D. zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie 2 757 zł z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.

Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu podał, że podatnik w dniu 26 maja 2004 r. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Opel Vectra za kwotę 300 euro. W dniu 31 maja 2004 r. uiścił zadeklarowany podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu osobowego w stawce 65 % / art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym /. Następnie w dniu 29 czerwca 2004 r. M.D. nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki Opel Vectra sprzedał J.T. za kwotę 7000 zł. Sprzedaż miała miejsce przed pierwszą rejestracją. M.D. nie złożył w ustawowym terminie deklaracji AKC - 3 z załącznikiem AKC - 3/E i nie dokonał zapłaty podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego marki Opel Vectra przed pierwszą rejestracją na terenie kraju / art. 18 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym /. Kwota podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju została określona przy zastosowaniu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm. / w związku z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił stanowiska M.D., który w odwołaniu:

Dyrektor Izby Celnej argumentował, że prawo podatnika do obniżenia kwoty akcyzy zapłaconej przy nabyciu niezharmonizowanych wyrobów akcyzowych / art. 79 ustawy o podatku akcyzowym /, jest uwarunkowane samoobliczeniem podatku w odpowiedniej formie i w odpowiednim czasie / art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym /. Podatnik tych warunków nie spełnił. Nie złożył deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego i nie zapłacił podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją. W związku z tym podatnik utracił uprawnienie przewidziane wart. 79 ustawy o podatku akcyzowym.

Dyrektor Izby Celnej zważył, że żądanie zwrotu podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego przez M.D. nie było przedmiotem tego postępowania podatkowego. Zasadność zwrotu podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

Dyrektor Izby Celnej wpodkreślił, że warunkiem obciążenia samochodu osobowego podatkiem akcyzowym jest brak rejestracji pojazdu na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym a nie status tego pojazdu, jako towaru niekrajowego.

  1. M.D. wniósł skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Żądał jej uchylenia, jako sprzecznej z prawem wspólnotowym. Zarzucił organowi podatkowemu powzięcie błędnego stanowiska, że skarżący podatnik ma obowiązek płacić podatek akcyzowy za miesiąc czerwiec 2004 r. w określonej kwocie 2 757 zł.
  2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo argumentował, że:

Na tej podstawie Dyrektor Izby Celnej formułował stanowisko, że opodatkowanie podatkiem akcyzowym sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium RP w żaden sposób nie może naruszać prawa wspólnotowego w zakresie swobody przepływu towarów.

Prawo do odmowy stosowania przepisów krajowego porządku prawnego w sytuacji sprzeczności z prawem wspólnotowym oraz do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym w celu wykładni prawa wspólnotowego przysługuje wyłącznie organom władzy sądowniczej. Organy podatkowe takiego uprawnienia nie mają.

Wojewódzki Sąd Admininistracyjny zważył co następuje:

  1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
  2. Zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Została wydana z naruszeniem prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując sprawę organy podatkowe obu instancji pominęły unormowania prawa wspólnotowego.
  3. Rozważania prawne należy rozpocząć od zasadniczego stwierdzenia, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej od 1 maja 2004 r. / z chwilą wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego / prawo wspólnotowe stało się integralną częścią porządku prawnego RP. Tym samym uległo aktualizacji znaczenie art. 9 i art. 90 Konstytucji RP. Dał temu wyraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 r. w sprawie konstytucyjności Traktatu o przystąpieniu RP do Unii Europejskiej / K 18/04, OTK-A 2005/5/49 /. Trybunał Konstytucyjny zwrócił w nim uwagę, że z art. 9 Konstytucji RP wynika, że na terytorium RP obok prawa krajowego mogą obowiązywać przepisy nie ustanowione przez polskie organy prawodawcze. Przy tym prawo wspólnotowe nie jest prawem w pełni zewnętrznym w stosunku do prawa polskiego. Prawo wspólnotowe jest tworzone przy współudziale przedstawiciela rządu polskiego w Radzie UE oraz polskich deputowanych w Parlamencie Europejskim. Na terenie Polski współobowiązują podsystemy regulacji prawnych, pochodzące z różnych centrów prawodawczych. W konsekwencji prawo polskie i wspólnotowe powinny współistnieć na zasadzie "obopólnie przyjaznej wykładni i kooperatywnego współstosowania". W dalszej kolejności Trybunał Konstytucyjny wskazał na generalne założenie wieloskładnikowej struktury systemu prawa obowiązującego w Polsce, przyjęte jeszcze w okresie poprzedzającym akcesję.

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wymogiem integracyjnym stał się obowiązek stosowania prawa w sposób zapewniający skuteczność prawa wspólnotowego. Nakłada on na organy Państwa obowiązek realizowania funkcji wspólnotowych. Oznacza to przy rozstrzyganiu sprawy zawierającej element wspólnotowy, wymóg respektowania:

  1. Bezspornie skarżący podatnik nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki Opel Vectra / art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. /, ponad dwuletni / rok produkcji 1992 /. Bezspornie uiścił podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu w stawce 65 %. Bezspornie następnie nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy sprzedał. Sprzedaży dokonał na terytorium RP przed pierwszą rejestracją i na rzecz podmiotu krajowego.

W tych okolicznościach nie ma racji organ podatkowy, gdy twierdzi, że sprzedaż nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego, dokonana na terytorium RP przed pierwszą rejestracją jest pozbawiona elementu wspólnotowego.

Z akt postępowania przed organami podatkowymi jednoznacznie wynika, że krajem producenta i krajem poprzedniej rejestracji były Niemcy - państwo członkowskie UE. Jest to więc towar wspólnotowy, który bierze udział w swobodnym przepływie towarów stosownie do treści art. 23 TWE / Prawo wspólnotowe i integracja europejska, Z. J. Pietraś, Wydawnictwo UMCS Lublin 2005 r., str. 454 i nast.; Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich, pod red. A. Wróbla, Zakamycze 2002r, str. 261 i nast.; Prawo Unii Europejskiej pod red. J. Barcza, Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Warszawa 2006 r., tom II, rozdział 2; Swobodny przepływ towarów na rynku wewnętrznym, M. Szwarc - Kuczer, Unia Europejska Prawo instytucjonalne i gospodarcze 2007, Wolter Kluwer Polska, str. 647 i nast. /. Definicja towaru nie została zawarta w TWE. Jej sformułowanie pozostawiono orzecznictwu ETS. Została ona wyrażona w wyroku ETS z dnia 10 grudnia 1968 r. w sprawie 7/681 Zb. Orz. 1968, str. 423/.

Każda transakcja, która ma za przedmiot towar wspólnotowy I także zawarta na terytorium RP i między podmiotami krajowymi I jest transakcją zawierającą element wspólnotowy. Transakcja z elementem wspólnotowym jest poddana reżimowi prawa wspólnotowego. To stwierdzenie oznacza konieczność oceny prawnej czy obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu tej transakcji nie narusza prawa wspólnotowego I w tym postanowień podatkowych będących elementem wspólnych reguł w dziedzinie konkurencji, podatków i zbliżenia ustawodawstw - tytuł VI, rozdział 2 "TWE/.

W tej sprawie istotna jest ocena prawna czy określone skarżącemu podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terytorium RP samochodu osobowego I uprzednio nabytego wewnątrzwspólnotowo I jest zgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE.

  1. W dniu 18 stycznia 2007 r. ETS wydał orzeczenie prejudycjalne w sprawie C-313/05. Przedmiotem tego orzeczenia była wykładnia art. 25, art. 28 i art. 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. L 76, str.1). ETS orzekł, że:

Orzeczenie ETS o wykładni prawa wspólnotowego jest wiążące z dniem jego ogłoszenia. Wywołuje skutki ex tunc. Państwa członkowskie, ich organy mają obowiązek stosować przepis prawa w znaczeniu ustalonym w orzeczeniu prejudycjalnym ETS także do stanów faktycznych powstałych przed jego ogłoszeniem. Wyroki ETS wydane na podstawie art. 234 TWE mają charakter prawotwórczy i harmonizujący przepisy prawa krajowego z prawem wspólnotowym.

  1. Organy podatkowe w toku instancji oparły określenie wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży / nabytego wewnątrzwspólnotowo / samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium RP na przepisach:

Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy określonej wart. 10 I z wyjątkiem stawki na energię elektryczną, który nie dotyczy rozpatrywanej sprawy I. Zgodnie z art. 75 ust. 3 tej ustawy minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, obniżać stawki akcyzy określone między innymi w ust. 1 oraz różnicować je w zależności od rodzaju wyrobu, a także określać warunki ich stosowania.

Następnie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm. /, wydanego w wykonaniu delegacji ustawowej stanowił:

Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm./, z zastrzeżeniem ust. 2;

Su - oznacza stawkę akcyzy, wyrażoną w procentach, dla sprzedaży w kraju, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego po upływie 2 lat od jego produkcji,

Sn - oznacza stawki akcyzy dla samochodów osobowych, w zależności od pojemności silnika tych samochodów, określone odpowiednio w poz. 27 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku sprzedaży w kraju, oraz w poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego i importu,

W - oznacza wiek samochodu osobowego wyrażony w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania sprzedaży, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego włącznie, a w przypadku importu - liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania zgłoszenia celnego włącznie.

Zgodnie z tymi szczegółowymi zasadami obliczania podatku akcyzowego, jego kwota jest równa w roku produkcji i w następującym po nim roku - 3,1 % lub 13,6 % ceny samochodu w zależności od pojemności silnika i ulega zwiększeniu o 12 % w każdym kolejnym roku kalendarzowym, aż do maksymalnej wysokości 65 %, która zostanie osiągnięta w siódmym roku dla samochodów o pojemności silnika ponad 2000 cm3 i w ósmym roku dla pozostałych samochodów. Ułamek ten dotyczy zawsze aktualnej ceny sprzedaży. W konsekwencji samochody, które zostały sprzedane jako nowe / pierwszemu nabywcy / w roku produkcji lub w roku następującym po nim, są traktowane w taki sam sposób niezależnie od tego czy zostały wyprodukowane w Polsce czy w innym państwie członkowskim.

Jeśli chodzi o używane samochody sprzedawane po upływie roku następującego po roku produkcji, ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości samochodu opodatkowanego w Polsce, kiedy był nowy, pozostaje niezmienny i wynosi 3,1 % lub 13, 6 % / w zależności od pojemności silnika / wynagrodzenia sprzedawcy z uwzględnieniem obniżenia wysokości tego wynagrodzenia. Natomiast stawka podatku akcyzowego stosowana do podobnych używanych samochodów z innych państw członkowskich wzrasta rokrocznie dochodząc do 65 %. W konsekwencji w zakresie w jakim stawka ta przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości używanego samochodu, na który został nałożony podatek w Polsce, kiedy był on nowy, wewnętrzny podatek od używanych samochodów z innych państw członkowskich / przed ich pierwszą rejestracją na terytorium RP / przewyższa ten nałożony na podobne produkty krajowe / zarejestrowane na terytorium RP jako nowe / i narusza w ten sposób pierwszy akapit art. 90 TWE.

Dał temu wyraz rzecznik generalny w opinii do sprawy C - 313/05 / tezy 19, 45 - 50 opinii /. Stanowisko tej treści następnie podzielił ETS w wyroku w sprawie C - 313/05.

W tych okolicznościach prawnych obowiązkiem organu podatkowego jest ocena czy kwota podatku akcyzowego, określona skarżącemu na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, nie narusza zasady niedyskryminacji z art. 90 TWE akapit pierwszy. W tym celu organ podatkowy powinien porównać kwotę podatku akcyzowego nałożonego na samochód osobowy sprzedany na terytorium RP przed pierwszą rejestracją / pochodzący z państwa członkowskiego UE więc o statusie produktu, towaru wspólnotowego, używany, starszy niż dwuletni I z kwotą tego podatku zawartego w cenie podobnego samochodu, który był zarejestrowany w kraju jako nowy - "podatku rezydualnego". Podstawę do ustalenia "kwoty podatku rezydualnego" zawartego w cenie podobnego pojazdu krajowego stanowić będzie jego wartość rynkowa.

  1. Respektując jednokrotność obciążenia podatkiem akcyzowym / art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym /, ustawodawca wart. 79 ustawy o podatku akcyzowym przyznał podatnikowi prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu. Wbrew stanowisku organu podatkowego przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie przewidują rygoru utraty prawa z art. 79 tej ustawy / do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconej przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych /. Wbrew stanowisku organu podatkowego zastosowanie art. 79 ustawy o podatku akcyzowym nie jest uwarunkowane dopełnieniem wymogów z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 tej ustawy.
  2. Prawidłowo organ podatkowy stwierdza, że żądanie skarżącego podatnika stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego / zgłoszone w odwołaniu / wykracza poza granice tej sprawy. Rozpatrzenie tego żądania winno nastąpić w odrębnym / samodzielnym / postępowaniu podatkowym.
  3. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I oraz pkt II sentencji.

Orzeczenia o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.