Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 13 września 1996 r. Izba Skarbowa w L., na podstawie art. 134 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdziła, że zażalenie Banku Regionalnego na postanowienie III Urzędu Skarbowego w L. z 30 lipca 1996 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko Ryszardowi K. jest niedopuszczalne.
Izba Skarbowa w L. ustaliła, że na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Bank Spółdzielczy w N. III Urząd Skarbowy w L. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Ryszarda K. jako poręczyciela kredytu udzielonego Elżbiecie P. W toku postępowania wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o dokonanym przelewie wierzytelności na rzecz Banku Regionalnego, wobec czego organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 par. 1 pkt 7 i par. 2 w zw. z art. 26 par. 1 i 27 par. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Bank wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc, że z chwilą przelewu przeszły na niego wszelkie prawa, które przysługiwały dawnemu wierzycielowi /art. 509 Kc/. Nabywca miał zatem uprawnienie wierzyciela w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i miał prawo wypowiadać się w jego toku na prawach strony.
Takie stanowisko, zdaniem Izby Skarbowej, nie znajduje uzasadnienia, a wniesione przez Bank zażalenie na postanowienie dotyczące Banku Spółdzielczego w N. jest niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 26 par. 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Banki, działając na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe, są uprawnione do dochodzenia swoich wierzytelności na drodze postępowania egzekucyjnego, w trybie tam przewidzianym. Bank poprzez wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie go na drogę egzekucji w postępowaniu administracyjnym jest wierzycielem, na rzecz którego organy skarbowe prowadzą postępowanie egzekucyjne.
Przez umowę przelewu wierzytelności pomiędzy Bankiem Spółdzielczym a Bankiem Regionalnym nastąpiło przejście wierzytelności ze zbywcy na nabywcę. Nabywca staje się zatem nowym wierzycielem zarówno wobec dłużnika, jak i organu egzekucyjnego. Tym samym egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego Banku Spółdzielczego podlega umorzeniu.
Bank Regionalny nie miał przymiotu strony, a zatem wniesione przez niego zażalenie uznać należy za niedopuszczalne.
W skardze na ww. postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bank wnosił o jego uchylenie, podtrzymując jednocześnie zarzuty przytoczone w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wnosiła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna. Definicję wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera art. S ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2, zwanym dalej wierzycielem, jest:
1/ dla obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów gminy - właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, 2/ dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucje bezpośrednio zainteresowane w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołane do czuwania nad wykonaniem obowiązku.
Uprawnienie to wierzyciel realizuje przez wystawienie i złożenie tytułu wykonawczego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji /gdy nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym/ - art. 26 par. 1 ww. ustawy. Na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny prowadzi na rzecz tego wierzyciela egzekucję w stosunku do zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym.
Wierzyciel i zobowiązany są stronami postępowania egzekucyjnego, którym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyznają określone prawa i obowiązki. Po wystawieniu tytułu wykonawczego może dojść, w związku z czynnościami prawnymi do przekształceń podmiotowych w sferze prawa cywilnego, Będzie to miało miejsce, m.in. w sytuacji określonej w art. 509 Kc, tj. przeniesienia wierzytelności. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uwzględniają sytuacji przejścia uprawnień na inny podmiot po wystawieniu tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Z punktu widzenia procesowego nie ma więc decydującego znaczenia fakt, że w świetle przepisów prawa cywilnego wierzytelność przeszła w drodze czynności prawnej na osobę trzecią,
Powstały stosunek cywilnoprawny między zbywcą wierzytelności /osobą wymienioną w tytule wykonawczym jako wierzyciel/ a osoba trzecią - nabywcą sam w sobie nie wywiera skutków procesowo-prawnych w dziedzinie legitymacji materialnej do prowadzenia egzekucji. Osoba trzecia przez czynność prawną dokonaną z wierzycielem nie staje się zatem stroną w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 17 par. 1 ustawy, na postanowienie wydane w toku egzekucji administracyjnej lub dotyczące postępowania egzekucyjnego służy zażalenie, jeżeli m.in. ustawa tak stanowi.
Zgodnie z art. 59 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego lub o odmowie umorzenia tego postępowania służy zażalenie.
Ze względu na prawnie chroniony interes stron w postępowaniu egzekucyjnym należy przyjąć, iż zażalenie, o jakim mowa w art. 59 par. 4 ustawy, przysługuje tak zobowiązanemu, jak i wierzycielowi. Biorąc pod uwagę przytoczoną wyżej argumentację brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, iż zażalenie to przysługuje "osobie trzeciej", która po wystawieniu tytułu wykonawczego przez wierzyciela w drodze przelewu nabyła wierzytelność.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało skargę oddalić.