Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 10 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 248/09

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż odwołanie J. T. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynikało, że decyzją z dnia [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.

Od powyższej decyzji pełnomocnik J. T. złożył odwołanie zawierające wniosek o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także żądanie wstrzymania wykonania w/w decyzji.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że jego naruszenie nie wynikało z zaniedbań Skarżącego, lecz przeszkodą w jego dotrzymaniu były nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji, która kierowana była na adres zamieszkania, podczas gdy wskazanym adresem do doręczeń był adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego też względu Skarżący z przyczyn obiektywnych, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu i nie mógł zaskarżyć decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 6 marca 2009 r.) Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie dołożono odpowiedniej staranności, aby wywiązać się z ustawowego terminu do jego złożenia.

Następnie, postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), że odwołanie od decyzji wymiarowej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ argumentował, że zaskarżoną decyzję skutecznie doręczono stronie w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 23 września 2008 r., a zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 7 października 2008 r. Natomiast odwołanie z dnia 22 grudnia 2008 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty w dniu 24 grudnia 2008 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie i pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego J. T. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie.

W skardze zarzucono naruszenie:

1. - art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu, podczas gdy strona uprawdopodobniła, iż bez własnej winy nie dotrzymała terminu do zaskarżenia w/w decyzji i złożyła w terminie ustawowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dopełniając jednocześnie tej czynności,
2. - art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, podczas gdy Skarżący wniósł je razem z zasadnym wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonym w ustawowym terminie, oraz
3. - art. 146 § 1, art. 150 § 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej doręczono Skarżącemu prawidłowo i skutecznie, a tym samym że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 października 2008 r.

W ocenie autora skargi J. T. ponad wszelką wątpliwość uprawdopodobnił, iż z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł wnieść odwołania w ustawowym terminie, gdyż nie miał możliwości zapoznać się z treścią decyzji ze względu na niespełnienie przez organ pierwszej instancji warunków jej skutecznego doręczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę, że zarzuty skargi dotyczą kwestii odmowy przez organ odwoławczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], a nie będącego jego konsekwencją postanowienia z dnia [...] o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania były przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego prowadzonego przez organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa.

J. T. w dniu 24 grudnia 2008 r. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania.

Postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji.

Przedmiotem skargi J. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].

Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. I GSK 1221/06 (LEX 338645), iż w przedstawionej wyżej sytuacji organ odwoławczy nie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wówczas, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ w trakcie badania odwołania stwierdzi, iż wniesione ono zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności.

W sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., stwierdzającego to uchybienie.

Wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia [...]. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji uprzedniego wydania postanowienia z dnia [...], odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było zbędne, bowiem już samo postanowienie, odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony przez nią termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie zachodziła konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który w sprawie nie miał już zastosowania.

Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.