Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. skarga została odrzucona, bo skarżący, pomimo prawidłowego wezwania, nie zapłacił wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Termin do uiszczenia wpisu od skargi (bądź na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wpisu od skargi) upłynął z dniem 29 marca 2013 r. Postanowienie odrzucające skargę stało się prawomocne od dnia 4 czerwca 2013 r.
W dniu 28 sierpnia 2013 r. (data stempla krajowego urzędu pocztowego nadania) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wpisu od skargi. Uzasadniał, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi odebrał brat, P. W., który nie przekazał korespondencji. Od 6 lutego 2013 r. skarżący zamieszkuje pod innym adresem, przy ul. W. w C. Nie poinformował sądu o innym adresie z uwagi na znacznie obniżoną zdolność zapamiętywania. Od marca 2013 r. nie spotykał się z bratem, który pracował poza miejscem zamieszkania. O wezwaniu do zapłaty wpisu od skargi dowiedział się od brata dopiero w dniu 25 sierpnia 2013 r.
Jak wynika z akt postępowania sądowego, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone adresatowi, M. W., nie zaś dorosłemu domownikowi, na adres C., ul. W., w dniu [...] marca 2013 r. (k. 28). Dokument potwierdzający doręczenie wezwania do zapłaty wpisu od skargi do rąk skarżącego dowodzi, że skarżący od daty doręczenia tego wezwania, to jest od dnia 22 marca 2013 r., miał wiedzę o tym kiedy upływa termin, w którym jest zobowiązany zapłacić wpis od skargi bądź wystąpić o prawo pomocy. W konsekwencji skarżący już w dniu 30 marca 2013 r. wiedział, że nie zapłacił wpisu od skargi w terminie oraz że w zakreślonym terminie nie wystąpił o prawo pomocy.
Jednocześnie dokument, który potwierdza doręczenie wezwania do zapłaty wpisu od skargi bezpośrednio adresatowi dowodzi, że opisywana przez skarżącego przeszkoda (czyli brak wiedzy o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi) w rzeczywistości nie miała miejsca. Skoro przeszkoda, na którą powołuje się skarżący, w rzeczywistości nie wystąpiła, to w takiej sytuacji termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie może być liczony od 25 sierpnia 2013 r.
Należy zważyć, że stosownie do art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ta przyczyna uchybienia terminu musi zaistnieć. Dopiero dalszą kwestią jest czy zaistniała przyczyna jest zawiniona czy niezawiniona przez stronę.
Skoro przyczyną niezachowania terminu przewidzianego na zapłatę wpisu od skargi (bądź na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wpisu od skargi) miał być wyłącznie brak wiedzy skarżącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu, a z akt postępowania sądowego jednoznacznie wynika, że skarżący otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu osobiście w dniu 22 marca 2013 r., to w takiej sytuacji nie wystąpiła przeszkoda, której ustanie wyznacza początek terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, złożony w dniu 28 sierpnia 2013 r., należy ocenić jako spóźniony. Został złożony już po upływie terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a., który mógł być liczony wyłącznie poczynając od 30 marca 2013 r. Niezachowanie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. skutkuje odrzuceniem takiego wniosku. Stosownie bowiem do art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym.
W tym miejscu należy podkreślić, że termin siedmiu dni, przewidziany na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności proceduralnej, liczony od ustania przeszkody, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., zakłada rzeczywiste wystąpienie przeszkody, na którą powołuje się skarżący, przy czym na etapie oceny terminowości złożenia wniosku nie ma znaczenia czy wystąpiła przeszkoda zawiniona czy niezawiniona przez skarżącego. Natomiast istotne jest samo zaistnienie przeszkody, na którą powołuje się skarżący.
Jednocześnie, w okolicznościach tej sprawy należy podkreślić, że skarżący otrzymał wezwanie do zapłaty wpisu w dniu 22 marca 2013 r. W tym wezwaniu został podany termin na wykonanie obowiązku zapłaty wpisu, a więc od dnia 22 marca 2013 r. skarżący wiedział do kiedy należy zapłacić wpis bądź ubiegać się o prawo pomocy. W następstwie od dnia 30 marca 2013 r. skarżący wiedział, że uchybił terminowi do zapłaty wpisu od skargi, do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie tej opłaty sądowej. Już w chwili otrzymania wezwania do zapłaty wpisu od skargi w zakreślonym terminie, skarżący powziął jednoznaczną i niekontrowersyjną wiedzę o tym, kiedy upływa termin przewidziany na zapłatę wpisu czy na złożenie wniosku o prawo pomocy. Ta wiedza powinna skłonić skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy w terminie zakreślonym na zapłatę wpisu.
Jednocześnie ta wiedza oznaczała wiedzę o dniu, w którym nastąpiło uchybienie terminowi do wykonania omawianego obowiązku zapłaty kosztów sądowych, ewentualnie do ubiegania się o prawo pomocy w zakresie żądanej opłaty sądowej.
W tych okolicznościach rozpatrywanego wniosku postanowienie odrzucające skargę nie było dla strony skarżącej źródłem wiedzy o tym, że nie zapłaciła wpisu od skargi w wymaganym czasie czy że w wymaganym czasie nie wnioskowała o prawo pomocy.
Z tych powodów na podstawie art. 88 w powiązaniu z art. 87 § 1 p.p.s.a. należało postanowić jak na wstępie.