Wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2007 r., I SA/Lu 286/07

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2007 r.

Sprawa

sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej I. oddala skargę II. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczony wpis od skargi od którego skarżący był zwolniony.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, WSA Bogusław Wiśniewski
Referent stażysta Kamil Rutkowski protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 163 § 2, w zw. z art. 162 i 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / tekst jedn. Dz. U.Nr 8 z 2005 r., poz. 60, ze zm. / po rozpatrzeniu wniosku B. B. z dnia 18 października 2006r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym – odmówiło jego uwzględnienia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż decyzją z dnia [...] Wójt Gminy W. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości w podatku rolnym w łącznej kwocie 492,40 zł, od której skarżący wniósł odwołanie z dnia 18 października 2006r., z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: 1/ strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, 2/ złoży wniosek o przywrócenie terminu, przy czym wniosek ten 3/ złoży w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody uchybienia terminowi oraz 4/ w tym terminie dopełni czynności, dla której był on określony.

W przedmiotowym wniosku, strona jako powód uchybienia terminowi podniosła nieprawidłowe doręczenie decyzji "zwykłą pocztą".

Organ II instancji zauważył, iż nieprawidłowe doręczenie decyzji można zaliczyć do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, jednak nieprawidłowości doręczenia powinny wynikać wprost z naruszenia przepisów prawa w tym zakresie i mieć oparcie w materiale dowodowym.

Badając okoliczności doręczenia decyzji przesłanej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, co wynika z załączonej do akt korespondencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się nieprawidłowości w tym zakresie.

Przede wszystkim podniesiono, że w niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło w trybie art.150 Ordynacji podatkowej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru oraz adnotacji na kopertach wynika, iż z powodu nieobecności Podatnika w dniach 3 sierpnia i 24 sierpnia 2006r. przedmiotową decyzję doręczano dwukrotnie, zawiadamiając jednocześnie o pozostawieniu jej w organie pocztowym (2x awizo). Przesyłki tej podatnik nie odebrał, w związku z czym została zwrócona do organu podatkowego i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Ustalenia te wskazują, że organ pocztowy dopełnił wymogów określonych powyższymi przepisami, co oznacza, że doręczenie decyzji jest skuteczne z dniem 8 września 2006r. (tj. po upływie terminu awiza z 24 sierpnia 2006r.) i od tej daty rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.

Nie zostały – w ocenie organu odwoławczego – spełnione warunki przywrócenia terminu określone powołanymi na wstępie przepisami art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, albowiem podatnik nie wykazał takiej przeszkody powodującej uchybienie terminu, która wskazywałaby bądź uprawdopodobniałaby brak jego winy w uchybieniu terminu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z dnia 5.12.1997 r. sygn. akt I SA/Po 495/97, nie publ.). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (np. obłożna choroba). Takiej argumentacji podatnik nie przedstawił.

Od tego postanowienia skarżący B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając temu orzeczeniu niezgodność z prawem.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 162§1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a podanie w tym przedmiocie należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był on określony / §2 /. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne / § 3 /.

Pojęcie terminu, także na gruncie sprawy niniejszej, należy rozumieć jako czas wyznaczony na dokonanie określonej czynności / por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r., III SA 1716/99, LEX nr 45409 /.

Zgodnie z przepisem art. 223§1 i §2 pkt.1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu podatkowego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od jej doręczenia.

Termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem ustawowym zawitym, a jego uchybienie powoduje, że dokonanie czynności jest bezskuteczne prawnie.

Powołany przepis dla jego prawidłowego zastosowania wymaga przede wszystkim "uprawdopodobnienia" braku winy strony w jego uchybieniu, który należy w każdym przypadku pojmować w sposób obiektywny, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku.

W rozpatrywanej sprawie, skarżący we wniosku z dnia 18 października 2006r. / k – 11 akt podatkowych / wskazywał, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji polegającego na jej wysłaniu "zwykłą pocztą".

Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, iż powyższe twierdzenie jest gołosłowne.

Na kartach 9 i 10 akt podatkowych znajdują się bowiem koperty wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru doręczenia zaskarżonej decyzji, z których wynika, iż została ona dwukrotnie nadana na adres skarżącego listami poleconymi. W obu przypadkach B. B. decyzji nie odebrał, zaś z adnotacji poczty wynika, iż był on nieobecny.

Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, natomiast w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi / art. 149 Ordynacji podatkowej /.

Przepis art. 149 Ordynacji podatkowej regulujący tzw. doręczenie zastępcze, wprowadził - jako jeden z warunków - wymóg «nieobecności adresata w mieszkaniu», pojmowany jako każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy w miejscu, które dla doręczeń jest właściwe i może znaleźć zastosowanie w każdym przypadku czasowej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania.

Stosownie zaś do przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;
2. pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę / §1 /.

Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni /§ 1a /, a zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy / § 2 /.

Jeśli zatem w rozpatrywanym przypadku decyzja Wójta Gminy W. była doręczana przez pocztę dwukrotnie i to listami poleconymi, a nie zwykłymi, jak twierdzi skarżący, zaś on dwukrotnie jej nie odebrał z powodu swojej nieobecności, organ podatkowy prawidłowo zastosował przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej i pozostawił ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 8 września 2006r. (tj. po upływie terminu drugiego awiza z dnia 24 sierpnia 2006r.), od której to daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.

Poza sporem pozostaje, iż skarżący w żaden inny sposób nie uprawdopodabniał przed organem podatkowym przyczyn uchybienia terminowi bez jego winy. Nie czyni tego także we wniesionej skardze będącej przedmiotem rozpoznania. Nie wskazuje także, na czym w jego ocenie miałaby polegać "niezgodność z prawem" zaskarżonego postanowienia.

W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co obliguje do jej oddalenia na podstawie przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nieuiszczony wpis sądowy od skargi, Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa, albowiem skarżący był od obowiązku jego uiszczenia zwolniony / vide: postanowienie z dnia 2 maja 2007r., k – 23 akt sądowych /.