Uzasadnienie
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególnie miesiące 2008 r. pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w jego ocenie, wykonanie decyzji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków, ponieważ skarżący poza majątkiem trwałym (gruntami rolnymi) nie posiada innego majątku. Tym samym konieczność jego spieniężenia, celem pokrycia zaległości względem skarbu państwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy zaskarżana decyzja rażąco narusza prawo (zobowiązanie dochodzone przez organ uległo przedawnieniu), dokonana będzie nie tylko pod presją czasu ale i za cenę znacznie odbiegającą od cen rynkowych. Nadto, zdaniem pełnomocnika, skarżący utraci możliwość uzyskiwania znacznej części przychodów, gdyż działalność rolnicza jest obecnie jedynym źródłem utrzymania skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Dokonując wykładni wskazanego wyżej przepisu należy wyjaśnić, że przewiduje on restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych.
Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji stanowi wyjątek od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego wskazania żądania, lecz musi precyzyjnie wskazać na zagrożenie płynące z wykonania objętego wnioskiem aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. Lex nr 1145639). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188, czy postanowienie w sprawie sygn. akt II GSK 136/15, LEX nr 2067969).
Innymi słowy wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. Lex nr 468877). Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. post. NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 1236/14, publ. Lex nr 1624317, czy z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. II FZ 542/15, Lex nr 1754857).
W szczególności "rzeczowego" uzasadnienia wniosku nie może stanowić przekonanie strony skarżącej o poniesieniu znacznej szkody w wyniku realizacji zobowiązań podatkowych wynikających z ostatecznych decyzji. Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia. Nie jest to zatem sytuacja, która sama przez się uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanych wyżej przepisach P.p.s.a.
Wbrew również stanowisku pełnomocnika skarżącego sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. O zagrożeniu skutkami egzekucji z nieruchomości można mówić dopiero z chwilą, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne (zob. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt II FZ 2138/14, Lex nr 1628796). Natomiast fakt, że zaskarżona decyzja może okazać się wydana z naruszeniem prawa, nie wyczerpuje przesłanek wstrzymania wykonania o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd nie bada jego legalności.
Zauważyć należy, że zawarta we wniosku argumentacja jest ogólnikowa. Uzasadnienie wniosku nie zawiera żadnych konkretnych informacji o sytuacji finansowej skarżącego, które uprawdopodabniałyby zawarte w nim twierdzenia o nieodwracalnych skutkach. Z wniosku nie wynika w żaden sposób jaki jest aktualny poziom dochodów skarżącego, jaka jest wartość jego majątku, czy też ponoszonych wydatków. Reprezentujący stronę profesjonalny pełnomocnik nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową skarżącego a bez tego rodzaju dokumentów, Sąd nie jest w stanie ocenić, czy ewentualna zapłata kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji jest w stanie zagrozić sytuacji finansowej skarżącego, a następnie, czy zachodzą przesłanki do udzielenia mu ochrony tymczasowej.
Podkreślenia wymaga również, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ponoszenie wydatków pieniężnych nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o spełnienie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy odwracalnego w przypadku, gdyby okazało się ono nienależne. Ponadto instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło por. post. NSA z 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 319/14, Lex nr 1501688).
Konkludując, w badanej sprawie nie można uznać, aby skarżący wykazał, że zachodzą szczególne okoliczności, które sprawiają, że zapłata kwoty pieniężnej, rzeczywiście rodzi niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Powyższe stwierdzenie obliguje zaś Sąd do wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosowanie do treści art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.